2000'li yıllarda Çeçenistan’da yaşanan savaşı izleyen Anna Politkovskaya adında meşhur bir muhabir vardı.

İddia odur ki Politkovskaya, o dönem Çeçenya’nın başkenti Grozni’nin güneyinde yer alan Şatoy köyünde, 6 Çeçen sivilin “Rus askeri istihbaratı” tarafından öldürülmesini araştırıyordu.

Politkovskaya, Şubat 2001'de Çeçenistan’da ordu birliklerince gözaltına aldı. Gerekçe, akreditasyonunun olmamasıydı.

Para nerede?

Rus askeriyesinin Politkovskaya’ya olan tutumunun altında yatan asıl gerekçe, Novaya Gazeta’nın bağlantılarıydı.

FSB Sözcüsü İlya Şabalkin, 2002 şubatındaki basın toplantısında, Novaya Gazeta’nın borsa simsarı George Soros’un Açık Toplum Vakfı’ndan “Goryaçi Toçki” (Sıcak Noktalar) adlı bir proje kapsamında 55 bin dolar aldığını, sonrasında ise vakıf ile gazete arasında bir ihtilaf yaşandığını söyledi.

Politkovskaya, ilk taksitte vakıftan 14 bin dolar almış, bu paranın nereye gittiğini açıklamamıştı. Bu fon Çeçenya’da yapacağı iş için tahsis edilmişti ama ortada daha ürün yoktu.

Bunun ardından Soros, Novaya Gazeta’yı finansmanı sona erdirmekle tehdit etti.

Şatoy’daki hadiseye gelince, sonrasında bu sivillerin mayına basarak öldükleri ortaya çıktı.

The Guardian’ın o tarihlerdeki bir haberine göre Novaya Gazeta, Soros’un hayır kurumlarından fon aldığını doğruladı, ancak Politkovskaya’nın çalışmalarının parayla bağlantılı olduğu iddiasını reddetti.

Şabalkin’in açıklamasından sonra Novaya Gazeta’nın Genel Yayın Yönetmeni Dmitriy Muratov, FSB’ye dava açacağını söyleyerek “FSB’den [mahkemede] tazminat alabilirsek, bu meblağı projelerinin geliştirilmesi için Soros Vakfı’na vereceğiz” dedi.

Politkovskaya, 2006'nın sonbaharında Moskova’da yaşadığı apartmanın asansöründe vurularak öldürüldü.

Ölümünün ardından dönemin ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, Moskova’yı ziyaret ederek Novaya Gazeta editörleriyle bir araya gelerek ekibe taziyesini ve desteğini iletti.

Çeçen cihatçılar

2002'de Novaya Gazeta, kendisini, Çeçen-İçkerya Cumhuriyeti’nin üçüncü başkanı Aslan Maşadov’un özel elçisi olarak tanıtan Çeçen cihatçı Ahmed Zakayev ile bir mülakat yayımladı.

Zakayev şu aralar Londra’da ve medyaya demeç vermeye hala devam ediyor, 2014 yılında yine Novaya Gazeta’ya ve Meduza portalına konuşmuştu.

Bununla beraber Zakayev, bu yılın ocak ayında, Katyr-Yurt’ta Rus kuvvetlerinin özel operasyonuyla öldürülmesinin ardından IŞİD’in Kafkas Emirliği komutanı Aslan Byutukayev’in ailesine taziyesini iletmişti.

Neticede Novaya Gazeta’nın yaptığı şey gazetecilik faaliyeti….

2018'e gelindiğinde Novaya Gazeta muhabiri Olga Bobrova, [El Kaide lideri Eymen ez-Zevahiri’nin Şam temsilcisi Halid es-Suri’nin kurduğu] Ahrar’uş Şam’ın Rus militanı Sergey Trofimov ile uzunca bir röportaj yayımladı.

Gazeteci, Trofimov ile İdlib’den temasa geçtiğini belirterek, yayını “savaş virüsüne çare arayışı” olarak nitelendirdi. Birçoğu, röportajı terör örgütü reklamı olarak nitelendirerek kınasa da Novaya Gazeta ve Muratov’un hakkında hukuki bir süreç yürütülmedi.

Bobrova, metinde “Suriyeli muhaliflere” yönelik sempatisini çok net bir şekilde ifade ediyordu.

Finansörler

1993'te Mihail Gorbaçov, 1990'da aldığı Nobel Barış Ödülü’nün parasını gazetenin kurulması ve ilk ekipmanlarını alması için kullandı.

Ekibi kuruluş itibarıyla Komsomolskaya Pravda’dan ayrılan gazetecilerden oluşuyordu.

Bir diğer finansör, oğluyla birlikte Evening Standard ve Independent gazetelerinde pay olan sahibi Aleksandır Lebedev’di.

2014'te Lebedev, Novaya Gazeta’yla anlaşmazlığa düşüp finansmanı kesti.

Gelişmenin ardından Muratov, finansör aramaya başladı. 2016'da bulduğu talip, telekomünikasyon şirketi Skartel’in kurucusu Rus oligark Sergey Adonyev’di.

Bilgiyi Muratov, birkaç röportajında da teyit etti.

Muratov’un son birkaç yılda karlı yatırımcılar buldu. Biri Rus devlet savunma sanayi şirketi Rostec Başkanı Sergey Çemezov. Muratov, bu iddiayı reddediyor.

Çemezov, 2019'un eylül ayında “sağlıklı bir muhalefetin devlete yarar sağlayacağından” bahsediyordu.

Çemezov, Muratov ile dostane ilişkilerini de gizlemiyor, şef editörü doğum gününde ve gazetenin kuruluş yıldönümünde sürekli olarak tebrik ediyor.

Muratov ile Çemezov arasındaki temasın ardından Novaya Gazeta’da Rostec’i ilgilendiren olumsuz haber başlıklarının sayısının da azaldığı gözleniyor.

Ve Hodorkovsiy…

Eski Yukos patronu Mihail Hodorkovskiy de son yıllarda Novaya Gazeta’yla ilgileniyor.

1990'lı ve 2000'li yıllarda Rusya’daki kamu varlıklarını yağmalayarak İsviçre’ye kaçıran Hodorkovskiy, Novaya Gazeta’nın kıdemli muhabirlerinden Denis Korotkov’u daha önce birkaç kez kullandı.

Korotkov, geçen yıl “Putin’in aşçıbaşısı” olarak anılan ve özel güvenlik şirketi Wagner ile ilişkilendirilen Yevgeniy Prigojin’i hedef alan bir haber yaptı.

Korotkov’un iddiası, Prigojin’in, 2019 Moskova Duması seçimlerinde Aleksey Navalny’nin Yolsuzlukla Mücadele Vakfı’nın (FBK) avukatı olan bağımsız aday Lubov Sobol’u karalamak için plan oluşturduğu yönündeydi.

Korotkov’a göre Prigojin’in sahibi olduğu Patriot Medya Grubu, muhalefet adaylarını hedef alan sahte haberler yayımlamıştı. Tüm bu yanıltıcı haberler, sahte gazetecilerin “Prigojin adına yürüttüğü milyonlarca rublelik bir dezenformasyon kampanyasının” parçasıydı.

İddiaya göre Prigojin’e çalışan ekip, Sobol'un ekibine yönelik saldırı planlarını, ekibe sızan casusları, düzenli polis gözaltılarını, hükümet gözlemcilerine şikayet götürülmesini içeren “Sobol Avı” adlı ayrıntılı bir eylem planı uygulamıştı.

Denis Korotkov’a gelince, Hodorkovskiy’e ait Dosya Merkezi ile ortak işler yapıyor; önceki yıllarda Orta Afrika Cumhuriyeti’nde Aleksandr Rastorguev, Orhan Cemal ve Kirill Radçenko adındaki 3 Rus vatandaşının öldürülmesini soruşturması gibi.

8 Ekim Cuma günü Dmitriy Muratov, 2021 Nobel Barış Ödülü’ne layık görüldü.

Novaya Gazeta’nın finansörlerinin kimliği, gazetenin bağımsız olduğu iddiasını yalancı çıkarıyor. Faaliyetleri ise Batı'nın ajandasıyla son derece uyumlu.

Haber

Askerlerin yakılma görüntüsünü paylaşan IŞİD'linin Türkiye'de üç şirketi varmış