Anayasa Mahkemesi geçtiğimiz haftalarda verdiği kararla, ‘kişilik haklarını ihlal ettiği’ iddiasıyla internet ortamında yapılan yayın içeriğinin çıkarılması veya erişimin engellenmesini düzenleyen 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesinin iptaline karar verirken, CHP TBMM’de erişim engelleri için Araştırma Komisyonu kurulmasını istedi. 

'Hepsi gerçek, belgeli haberler'

Önerge sahibi CHP’nin gazeteci kökenli Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, “Türkiye'de 5651 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesi kapsamında son on yılda 35 bin haber erişime engellendi, 30 bin haber silindi ya da kaldırıldı. 2022 yılı sonundan bahsediyorum. En fazla engelleme 6 bin 500 haberle 2022'de oldu, 5 bin 300 haber de arşivden, internetten kaldırıldı. Aralarında Cumhurbaşkanı, ailesi, bakanlar, milletvekilleri, valiler, kaymakamlar, hâkimler, savcılar, bürokratlar gibi üst düzey kamu şahsiyetleri, bazı kamu kurumları ve iktidara yakın şirketlerin talepleri sonucu verildi bu kararlar. Hepsi gerçek, belgeli ve o haberlerin hepsi ortak hafızamızdan yok edilmekte, artık bilinmez, okunmaz, görünmez hâle getirilmektedir” dedi.

Çakırözer, şöyle konuştu:

"Siyasetçilerin, kamu yöneticilerinin, yakınlarının ve ilişkili olduğu kişi ve gruplara yönelik yolsuzluk, rüşvet, görevi suistimal, manipülasyon, cinsel istismar, uyuşturucu, mafya, tehdit, şantaj iddialarını konu alan haberler. O kadar çok ki bu yılın sadece ilk haftasında 688 habere erişim engeli getirilmiş çünkü yolsuzluk, usulsüzlük, siyasetin, yargının parayla, mafyayla bağlantısı bilinmesin isteniyor. BirGün gazetesinde Timur Soykan yargıdaki çürümeyi, uyuşturucu kaçakçılarının rüşvet karşılığı nasıl serbest kaldıklarının haberini yaptı. Hatta işte, bu araştırma önergesinin konusu olan erişim engelleme kararlarının hâkimlerce para karşılığı verildiğini hem de görevdeki başsavcının ihbar mektubuyla duyurdu, yirmi dört saat geçmeden erişime engellendi. Tolga Şardan aynı konuda yargıdaki çürümeye ilişkin haberi nedeniyle önce hapse atıldı, sonra haberine erişim engeli getirildi." 

Zincirleme erişim engelleri

Erişim engellemelerini duyuran haberlere getirilen erişim engellerine de dikkat çeken Çakırözer, İfade Özgürlüğü Derneği’nin erişim engeli getirilen 2021 raporunu hatırlattı. Çakırözer, “Erişim engellemesini duyuran haberler de erişime engelleniyor, zincirleme bir erişim engelleriyle karşı karşıyayız. Bakın, şu elimde tuttuğum rapor ‘Üst Düzey Kamu Şahsiyetlerinin İncinen İtibar, Onur ve Haysiyet Yılı’ 2021 yılındaki erişim engelleri. Bu da erişime engelli!” dedi. 

Çakırözer, son yıllarda erişim engelleri getirilen haber ve içerikleri şöyle sıraladı:

"Tarikat yurdunda intihar eden gencimiz, Millî Eğitim Bakanlığında Hizbullahçı kadrolaşma, Kanal İstanbul'un geçeceği bölgeden arazi alanlar, İstanbul Büyükşehir Belediyesine haciz uygulatan şirket, yolsuzluk iddialarına konu Aile Bakanlığı bürokratlarının terfi haberleri, Erzurum'da bakım merkezinde yaşanan cinsel istismarlar, konvoyunun önünden sürü geçmesinden rahatsız olan ve sürünün çobanına ceza kestiren kaymakama dair haberler ve daha yüzlercesi, binlercesi erişime engelli.”

'Hafızamızdan yok ediliyor'

‘Unutulma hakkı’ kararı çıkarılarak haber ve içeriklerin yayım ve arşivlerden çıkarıldığını ve tamamen yok edildiğini de dile getiren Çakırözer, “Bu çok tehlikeli bir durum. Kamu ilgisi süren, basın arşivlerinde yer almasında kamu yararı bulunan haberlerin silinmesi Türkiye'nin yakın tarihinin yok edilmesi demektir. Deniz Feneri soruşturması, Nesim Malki cinayeti, Susurluk soruşturması davası, yargıya neşter operasyonu, şarampol operasyonu gibi bir dönem kamuoyunda deprem yaratan soruşturma ve yargılamalarla ilgili haberlere artık ulaşılamamaktadır. Benzer biçimde 'FETÖ' ve Adnan Oktar suç örgütüne ilişkin soruşturmalarla ilgili haberlere de erişime engelleri ve unutulma hakkı talepleri dikkat çekmektedir” dedi. 

“Anayasa Mahkemesi erişim engellemeleri konusunda 1 değil, tam 2 kez basın ve halkın haber alma hak ve özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verdi, 9'uncu maddeyi iptal etti" diyen Çakırözer, "Türkiye'de basın özgürlüğünün, haber alma hakkımızın korunması, toplumsal hafızanın yok edilmesinin engellenmesi için sorumluluk hepimizin omuzlarındadır" şeklinde konuştu.

Haberlere getirilen erişim engellerinin araştırılmasına ilişkin araştırma önergesi, AKP ve MHP milletvekillerinin oylarıyla reddedilmişti.

Haber

Mahkeme geri adım attı, o habere erişim engelini kaldırdı