Alman parlamentosu 25 Ağustos Çarşamba günü yapılan bir oylamayla, Alman ordusuna tahliye çalışmaları bahanesiyle Eylül sonuna kadar Afganistan’da faaliyet yürütme izni veren bir tezkereyi kabul etti. Tezkerede ordunun faaliyet alanının Kabil ile sınırlı kalmayıp tüm Afganistan’ı kapsaması dikkat çekerken, faaliyet gösterecek asker sayısı 600 ile sınırlandı.

Almanya tahliye çalışmalarına 17. Ağustos’ta başlamıştı. Parlamento Katılım Yasası’nın 5. maddesi hükümete acil durumlarda, daha sonra mecliste geriye dönük oylanmak koşuluyla askeri operasyonlara dair karar alma yetkisi tanıyor. Federal hükümet kriz masası, Taliban’ın ülkenin kontrolünü ele geçirdiği 15 Ağustos’ta bu madde uyarınca acil bir karar almış, ordu tahliye çalışmalarına 17. Ağustos’ta başlamış, karar 18 Ağustos’ta kabine tarafından da onanmıştı. Tezkerenin mecliste onandığı 25 Ağustos tarihine kadar Alman ordusu 5000 üzerinde kişiyi Kabil’den önce Taşkent’e, sonra da Almanya’ya tahliye etti.

Sol Parti: Elveda barış?

Tezkerenin mecliste onanması şüphesiz şaşırtıcı değil. Asıl “sürpriz”, Sol Parti’nin (Die Linke) tarihinde ilk defa Alman askerlerinin yurtdışında görev almasına açıkça “hayır” diyememesi oldu. Nitekim Sol Parti’nin meclis grubundan sadece 7 kişi, yani Sol Parti vekillerinin sadece 10%’u tezkereye karşı oy kullandı. 5 vekil “evet” oyu kullanırken, 43 vekil parti kararına uyarak “çekimser” kaldı.

Grup lideri Amira Mohamed Ali, oylamadan bir gün önce Berlin'de yaptığı açıklamada, askeri operasyonun ülkedeki insanlara yardım etmek için yanlış bir yol olduğunu söylerken, eş grup lideri Dietmar Bartsch "Alman ordusu mümkün olduğunca çok insanı kurtarmalı" dedi.

Sol Parti’nin Alman sol kamuoyunda ve barışsever çevrelerde çok tartışılan bu tavrını, Alman Komünist Partisi “Sol Parti’nin barış hareketinin parlamenter kolu olma rolünü terk etmesinin mührü oldu - ne eksik ne de fazla"  şeklinde yorumladı. Nitekim Demokratik Almanya’nın komünist partisi SED’in “mirasçısı” olma iddiası taşıyan ve sosyal demokrat çizgideki Sol Parti, militarizm karşıtlığını ve barışseverliği parti programında “kırmızı çizgisi” olarak nitelendiriyordu. Parti, Yugoslavya, Irak ve Afganistan savaşlarında Alman ordusunun yurt dışında görevlendirilmesine karşı tavır almıştı.

Alman sağı görev başında

26 Eylül’de gerçekleşecek ve CDU ile SPD arasında çekişmeli geçeceği tahmin edilen federal seçimlerin bir ay öncesine denk gelen tezkere oylamasının hemen öncesindeki tartışmalara baktığımızda, Alman basınının Sol Parti’yi kıskaç altına aldığını, vekilleri “sağduyulu olmaya” davet ederek bir kampanya yürüttüğüne tanık oluyoruz.

“Sol liberal” çizgideki TAZ gazetesinin parlamento muhabiri Peter Carstens, “Alman ordusuna güvenebilirsiniz” başlıklı yazısında oylamanın en ilginç siyasi boyutunun Sol Parti’nin tavrı olacağını yazıyordu. “Deutsche Welle” de aynı gün Sol Parti eş başkanı Janine Wissler’e “tezkereye hayır demek veya oylamayı boykot etmek dogmatizm değil mi?” sorusunu yöneltiyordu. TAZ editörü Stefan Reinecke de manşetten, eğer federal meclisteki Sol Parti fraksiyonu Federal Hükümetin Afganistan'dan askeri tahliye hareketini onaylamazsa, bunun “savaşın derinliklerini açıkça görmüş olmanın verdiği bonusu kendi elleriyle geri tepmek” anlamına geleceğini yazdı. Nitekim yazara göre tezkerede oylanacak olan basitçe “insan hayatını kurtarmaktı”!

Berlin parlamentosu başta olmak üzere SPD ve Yeşil Parti ile çeşitli eyaletlerde ortak olduğu yerel koalisyon hükümetlerindeki “performansı” ile Alman burjuvasinin ve egemen çevrelerin hali hazırda güvenini kazanmış olan Sol Parti’nin “başa bela” olabilecek tek çıkıntısının, anti-militarizmin ve NATO karşıtlığının törpülenmesi, 26 Eylül’deki seçimler sonrasında yaşanabilecek olası bir siyasi kriz sürecinde egemen sınıfların elini rahatlatacak bir düzenleme olarak değerlendirilebilir. Nitekim SPD, 20 yılı aşkın süredir anketlerde ilk defa, özellikle pandemi sürecinde güç kaybeden CDU’nun önünde yer alıyor. SPD'nin tek başına hükümet kurması imkansız, bir SPD-Yeşiller-Sol Parti hükümeti ise çok düşük ihtimal olsa da, Alman egemen sınıflarının pandemi sürecinde huzursuzluk biriktiren Alman toplumunun tepkiselliğinin sola kaymasının önüne geçmek için düzen soluna ayar çekmesi şaşırtıcı değil.

Sol Parti'nin sol kanadı ve komünistler ne diyor?

Sol Parti milletvekillerinin 10%’unun tezkereye hayır demesi, partinin çok kanatlı yapısının ve parti tabanının bir kesiminde hala varlığını sürdüren sosyalist alışkanlıkların bir yansıması olarak değerlendirilebilir. Örneğin Sol Parti’nin dış politikasında ağırlığı olduğu bilinen Türkiye kökenli milletvekili Sevim Dağdelen tezkereye karşı açıkça tavır alırken, Taliban ile anlaşarak askeri olmayan bir tahliyeyi savundu. Dağdelen “federal hükümet ABD'nin Ortadoğu'yu ve Libya'yı harap eden hammadde savaşlarına verdiği desteği bırakmalı" çağrısı yaptı.

Parti’nin “Komünist Platform” isimli kanadının sözcüsü Ellen Brombacher ise oylama günü “Junge Welt” gazetesine verdiği röportajda, “çekimserlik” yönündeki grup kararının parti ve seçim programına aykırı olduğunu, bu tavrın Alman ordusuna açık çek vermek anlamına geldiğini söyleyerek kararı eleştirdi.

Sol Parti’nin tavrına en sert eleştiri ise komünistlerden geldi. Alman Komünist Partisi 25 Ağustos’ta yaptığı basın açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

“Alman Ordusu’nun Kabil'deki havaalanında ve muhtemelen Afganistan'daki diğer kentlerde konuşlandırılması silahlı bir savaş görevidir. Bu açık. Bu görevin Birleşmiş Milletler'in yetkisi altında olmadığı da açıktır.

“Ama BİZ'e yardım edenleri BİZ çıkarmalıyız” - buradaki BİZ, barış güçlerini emperyalizmin teknesine bindiriyor. İnsanlara Afganistan'daki duruma neyin ve kimin neden olduğunu unutturan bir BİZ. Bu görevin uluslararası hukuka göre yasa dışı olduğunu unutalım diyen bir BİZ.”

DKP “Potsdam ve çevresi” örgütü ise 26 Ağustos’ta yayınladığı kapsamlı analizde, Alman Ordusu’nun NATO çatısı altında Afganistan’da görev alarak bugünkü felaketin birinci elden sorumluluğunu paylaştığını hatırlatırken, “tahliye insani bir sorumluluktur” bahanesiyle kabul edilen yeni tezkerenin, gelecekte her çeşit askeri operasyonu meşrulaştırabilecek muğlak bir söylemle inşa edildiğini ve toplumun bu şekilde maniple edilmesinin çok tehlikeli bir maceracılığa işaret ettiğini ifade etti. Faşist AfD’den sosyal demokrat Sol Parti’ye kadar meclisin tüm bileşenlerinin yeni savaşlara açık ve hazır olduğunu kanıtlayan oylamanın toplumun çoğunluğunun yeni bir operasyona karşı olduğunu gösteren anketlerle çeliştiğini söyledi. Sol Parti’nin kararı, olası bir SPD-Yeşiller-Sol Parti koalisyonunda görev almak için egemen sınıflara dönük bir mesaj olarak değerlendirilirken, tüm barışseverlere “savaş, bir daha asla!” sloganıyla 1 Eylül Dünya Barış Günü’nde DKP saflarında sokağa çıkma çağrısı yapıldı.

Haber

Alman Komünist Partisi'ne seçim yasağında 'Sol Parti' oyu