Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu verilerine göre bankaların ilk çeyrekteki net kârı beklentileri aştı. Bankacılık sektörü geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 35 artışla 216,1 milyar lira kâr etti.

Sektörün aktif büyüklüğü 36 trilyon 131 milyar lira olarak gerçekleşti. Bu tutar 2024 yıl sonuna göre 3,4 trilyon lira artış gösterdi.

Bankaların kaynakları içinde, en büyük fon kaynağı durumunda olan mevduat 2024 yıl sonuna göre yüzde 11,9 artışla 21,1 trilyon lira oldu.

Toplam krediler 17,6 trilyon lira büyüklüğe ulaştı. Mart ayında takipteki alacakların toplam nakdi krediler içindeki payı yüzde 1,93 oldu. Bu oran bir yıl önce yüzde 1,49 düzeyindeydi.

Faiz giderleri yüzde 17, gelirleri yüzde 41 arttı

Bankaların toplam faiz gideri, ilk çeyrekte 2024'e göre yüzde 17 artarak 2 trilyon liraya yükseldi. 2024 yılında bankaların faiz gideri toplamı 1,7 trilyon lira düzeyinde gerçekleşmişti.

Geçen yıl bankaların mevduata ödediği faiz 1 trilyon liraydı. Bu yılın ilk çeyreğinde mevduatlara ödenen faiz miktarı 1,2 trilyon lira oldu.

Mart ayı itibariyle toplam faiz giderlerinin yüzde 61'i mevduata verilen faizlerden oluştu.

Bankalar geçen yılın ilk çeyreğinde 5,1 trilyon lira net faiz geliri etmişti. Bu yıl faiz geliri yüzde 41 artarak 7,3 trilyon liraya ulaştı.

Borçlar krediden karta yöneldi

BDDK verilerinde 2020 başından 2025’in ilk çeyreğine kadar geçen sürede kredi kartları ile ihtiyaç kredilerindeki yükseliş ve konut kredilerindeki sert düşüş dikkat çekti.

2020'nin başında bireysel kredilerin büyük bölümünü ihtiyaç kredileri oluştururken, 2025 Mart itibarıyla en yüksek pay kredi kartlarına geçti. Bu değişim, kısa vadeli borç ihtiyacının arttığını gösteriyor.

2020 yılı başında konut kredileri toplam bireysel kredilerin yüzde 34’üne yakınını oluştururken, 2025 Mart sonunda bu oran yüzde 13,16’ya düştü. Bu değişimde alım gücündeki gerileme kadar borçlanma maliyetlerindeki artış da etkili oldu.

Aynı dönemde taşıt kredileri yüzde 1,16’dan yüzde 1,59’a çıktı.

İhtiyaç kredilerinin toplam krediler içindeki oranı ise yüzde 45,19’dan yüzde 37’ye gerilerken, kredi kartlarının payı yüzde 20 seviyesinden yüzde 48’e yükseldi. Böylece bireysel kredilerdeki en büyük artış kredi kartlarında yaşandı.

Takipteki krediler patladı

Bireysel kredilerdeki dönüşüm yalnızca kullanım oranlarında değil, takibe düşen kredilerde de kendini gösterdi. Takipteki kredi kartı borçları son beş yılda yüzde 1056 oranında artarken, ihtiyaç kredilerinde bu oran yüzde 498 oldu. Taşıt kredilerinde takipteki alacaklar yüzde 20 artış gösterdi.

Kredilerin takibe düşme oranlarında da benzer bir tablo var. İhtiyaç kredilerinde takip oranı yüzde 4,46’dan yüzde 4,64’e çıktı. Ancak bu oran taşıt kredileri ve kredi kartlarında düştü.

Merkez Bankası'ndan kuru sabit tutmak için yeni tedbirler