ABD Başkanı Donald Trump, Washington'ın İsrail'e sağladığı yıllık yaklaşık 4 milyar dolarlık mali ve askeri yardımın yıl sonundan itibaren durdurulacağını söyledi.

Fox News'in "Fox & Friends" programına telefonla katılan Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile bu konuda anlaştıklarını belirtti.

Trump, "İsrail'e yapılan ödemelere gelince, Bibi Netanyahu ile yılda 4 milyar dolar verdiğimiz konusunda bir anlaşmamız vardı ve bunu durdurmak için aylar önce anlaştık. Yıl sonuna kadar İsrail'e ödeme yapmayacağımız konusunda zaten mutabık kaldık. Şimdi, ihtiyaç duyarlarsa İsrail'e yardım edeceğiz" dedi.

Trump, İsrail'in artık bu mali desteğe ihtiyaç duymadığını savunurken, ABD'nin İsrail'e silah satışını sürdüreceğini de belirtti.

ABD'de İsrail'e askeri yardıma karşı çıkanlar çoğunlukta

Trump'ın açıklaması, ABD kamuoyunda İsrail'e verilen askeri desteğe yönelik itirazların büyüdüğü bir dönemde geldi.

Chicago Council on Global Affairs tarafından Ekim 2026'da yayımlanan araştırmaya göre, ABD'lilerin yüzde 56'sı İsrail'e askeri yardımın azaltılmasını veya tamamen kesilmesini istiyor. Katılımcıların yüzde 35'i yardımın tamamen kesilmesini, yüzde 21'i ise azaltılmasını savunuyor.

İsrail'e mevcut düzeyde askeri yardımın sürmesini isteyenlerin oranı yüzde 35'te kalırken, yardımın artırılmasını isteyenlerin oranı yüzde 8.

Araştırma, ABD kamuoyunun İsrail'e askeri yardıma yaklaşımında önemli bir değişime işaret ediyor. 2012 yılında askeri yardımın azaltılmasını veya kesilmesini isteyenlerin toplam oranı yüzde 38'di.

Chicago Council'ın aynı araştırmasına göre, ABD'lilerin İsrail'e yönelik olumlu görüşü de 1978'den bu yana kaydedilen en düşük seviyeye geriledi. İsrail'e yönelik değerlendirmede 100 üzerinden verilen ortalama puan 44 oldu.

Demokrat seçmenlerde İsrail'e tepki daha güçlü

İsrail'e verilen askeri yardıma yönelik itirazlar özellikle Demokrat seçmenler ve bağımsızlar arasında yoğunlaşıyor. Chicago Council araştırması, her iki grupta da askeri yardımın azaltılmasını veya kesilmesini isteyenlerin çoğunlukta olduğunu ortaya koydu.

Quinnipiac Üniversitesi'nin haziran ayında yaptığı ankette de seçmenlerin yüzde 48'i ABD'nin İsrail'e gereğinden fazla destek verdiğini söyledi. Demokrat seçmenlerde bu oran yüzde 66'ya ulaştı. Aynı sorunun ilk kez yöneltildiği 2017'de bu oranlar sırasıyla yüzde 16 ve yüzde 20'ydi.

İsrail'e verilen destek, ABD'de seçim siyasetinin de giderek daha önemli başlıklarından biri haline geliyor. Trump, açıklamasında özellikle Michigan'da Senato adaylığı için yarışan ve İsrail'e koşulsuz askeri yardıma karşı çıkan Abdul El-Sayed'i hedef aldı.

Trump, İsrail'e sağlanan yıllık 4 milyar dolarlık yardımın Demokratlar ve "sol siyasetçiler" tarafından Cumhuriyetçilere karşı kullanıldığını savundu. Yardımın İsrail'in artık ihtiyaç duymadığı bir kaynak olduğunu öne süren Trump, bu konunun Cumhuriyetçiler açısından siyasi bir hedef haline gelmesini istemediğini söyledi.

ABD'nin İsrail'e yardımı nasıl işleyecek?

Trump'ın açıklamasının hayata nasıl geçirileceği ise henüz net değil.

ABD ile İsrail arasında 2016 yılında imzalanan ve dönemin başkanı Barack Obama tarafından onaylanan 10 yıllık güvenlik mutabakatı, İsrail'e 2019-2028 döneminde toplam 38 milyar dolarlık askeri yardım öngörüyor. Bu tutar yılda yaklaşık 3,8 milyar dolara karşılık geliyor.

Söz konusu mutabakat 2028'e kadar yürürlükte. Trump'ın hangi finansman kalemlerini kastettiği ve mevcut anlaşmanın yıl sonundan itibaren nasıl değiştirileceği henüz açıklığa kavuşmadı.

Üstelik ABD Kongresi, 2020'de İsrail'e yönelik finansmanı yetkilendiren yasayı kabul etmiş olsa da yardımların serbest bırakılması için her yıl Temsilciler Meclisi ve Senato'nun bütçe düzenlemelerini onaylaması gerekiyor.

ABD'nin İsrail'e sağladığı askeri finansmanın önemli bir bölümü, İsrail'in bu kaynakları ABD üretimi silah ve askeri teçhizat alımında kullanmasını gerektiriyor. Dolayısıyla yardımın kesilmesi, yalnızca İsrail'in askeri bütçesini değil, ABD savunma sanayisini de etkileyebilecek bir karar niteliği taşıyor.

ABD, Gazze savaşının başladığı Ekim 2023'ten sonra İsrail'e en az 21,7 milyar dolarlık askeri yardım sağladı.

Seçim günü İsrail açıklaması

Trump'ın açıklamasının zamanlaması da dikkat çekici. ABD'de Kongre'nin kontrolünü belirleyecek ara seçimler yapılırken konuşan Trump, İsrail'e verilen askeri yardımı "Demokrat adayların Cumhuriyetçilere karşı kullandığı bir siyasi başlık" olarak tanımladı.

Trump, Fox News'e telefonla katıldığı seçim günü röportajında İsrail'e sağlanan yıllık 4 milyar dolarlık yardımı gündeme getirdi ve özellikle Michigan'daki Senato yarışında Demokrat aday Abdul El-Sayed'i hedef aldı.

Michigan, ara seçimlerde Senato'nun kontrolünü belirleyebilecek kritik eyaletlerden biri. Demokrat Abdul El-Sayed ile Cumhuriyetçi Mike Rogers arasındaki yarışın başa baş geçmesi bekleniyor. Marist anketine göre El-Sayed, seçime katılması beklenen seçmenler arasında Rogers'ın yalnızca iki puan önünde bulunuyor.

El-Sayed, İsrail'e koşulsuz askeri desteğe karşı çıkan isimlerden biri. Trump'ın açıklamasında doğrudan El-Sayed'i anması, İsrail'e verilen askeri yardımın ABD'deki seçim mücadelesinin de başlıklarından biri haline geldiğini gösteriyor.

Trump'ın açıklaması, bir yandan İsrail'e yönelik askeri yardımın ABD kamuoyunda giderek daha fazla sorgulanmasına yanıt verirken diğer yandan Cumhuriyetçilerin seçim öncesinde bu tartışmayı kendi siyasi pozisyonları açısından yönetme çabasına işaret ediyor.

soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.