Suriye Demokratik Güçleri (SDG) Genel Komutanı Mazlum Abdi, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’ne (IKBY) bağlı Duhok’ta düzenlenen Ortadoğu Barış ve Güvenlik Forumu’nda (MEPS2025) konuştu.

Mazlum Abdi “Suriye’nin merkezi devlet sistemine dönmesi mümkün değildir. Merkezi olmayan bir Suriye olmalı ve bölge halkı Suriye içerisinde kendini yönetebilmelidir, savunabilmelidir. Bir gerçeklik oluşmuştur; bu gerçeği kimse inkar edemez” dedi.

‘Esad merkezi sistemde ısrar ettiği için düştü’

Konuşmasına IKBY hükümeti, Amerikan Üniversitesi ve Mesrur Barzani’ye teşekkür ederek başlayan Abdi, “Esad rejiminin düşmesinin temel sebebi, diyalogu reddetmesi ve merkezi sistemde ısrar etmesiydi” dedi.

Mazlum Abdi “Esad rejimi düştüğünde (zayıfladığında), en başında, biz ve müttefiklerimiz -ister Fransız hükümeti olsun ister Amerikan- bir görüşme sürecinin başlaması, diyalogun oluşması ve Suriye sorununun görüşmelerle çözülmesi için çaba harcadık. Bugün ne kadar ağır ilerlese de Suriye’de bir görüşme süreci var ve müttefiklerimizin desteğiyle bu süreci başarıya ulaştırmayı umuyoruz” diye konuştu.

‘Şam hükümetinden de iradeli davranmalarını, komşu devletlerden destek vermelerini istiyoruz'

HTŞ-SDG arasında imzalanan 10 Mart Anlaşması’na değinen Abdi bu anlaşmanın ağır bir savaşın önünü aldığını savundu. Bu anlaşmada ilk kez, Kürtlerin haklarının Suriye anayasasında güvence altına alınması gerektiğini vurguladıklarını söyleyen Abdi sürecin yavaş ilerlediğini, bunun önünde bazı engeller olduğunu anlattı.

Rudaw'ın aktardığına göre “Biliyoruz ki eğer güçlü bir siyasi irade olursa 10 Mart Anlaşması yerine getirilecektir” diyen Abdi “Rojava’daki tüm Kürt güçleri olarak biz siyasi irade sahibiyiz. Aynı zamanda Suriye devletinden, Şam hükümetinden de iradeli davranmalarını talep ediyoruz ki adım atabilelim” diye konuştu.

Abdi “Yine komşu devletlerden ve ilgili herkesten de, bu anlaşmanın uygulanması için olumlu bir rol oynamalarını, destek vermelerini istiyoruz ki başarılı olabilelim” dedi.

Yeni bir Suriye kurulurken “uluslararası toplum”dan Suriye’ye bir fırsat verme ve bir şans tanıma yaklaşımını Rojava için de istediklerini söyleyen Abdi “Mademki biz Suriye’nin bir parçasıyız ve uluslararası toplum Suriye’ye bir şans veriyor, yeni bir siyaset gelişiyor; bu bizim için de gereklidir” diye konuştu.

‘Türk devleti güçlerimizin entegrasyonunu tehdit olarak görmesin’

"Biz hiçbir zaman kimseye saldırmadık, geçmişte de saldırmadık, bugün de saldırmıyoruz” diyen Abdi “İlgili güçlerden ve başta komşumuz Türk devletinden şunu istiyoruz: Kurumlarımızın; emniyet, güvenlik, askeri ve idari kurumlarımızın Suriye devleti içerisine dahil olmasını (entegrasyonunu) kendileri için bir tehdit olarak görmesinler” ifadelerini kullandı.

10 Mart anlaşması sonrası bir ilerleme olduğunun söyleyebileceğini kaydeden Abdi halen çözülmesi beklenen sorunlar olduğunu belirterek şunları kaydetti:

“Ancak aynı zamanda, idari konular gibi başka konular var, anayasa ile ilgili konular var. Henüz bir anlaşma sağlanmadı, diyalog var. Özellikle Suriye sistemi merkezi mi olacak, ademi merkezi (yerel) mi olacak; bu konuda sorunlarımız var. Anayasa ne kadar değişecek? Bizim katılımımız hükümette hangi düzeyde olacak? Parlamentodaki temsil oranı ne olacak? Kuzey ve Doğu Suriye Bölgesi ne olacak? Bunlar üzerinde tartışılan, üzerinde durulması gereken konulardır. Elbette birçoğu henüz önümüzdedir.”

‘Suriye’nin merkezi devlete dönmesi mümkün değil’

“Biz kendi açımızdan; Suriye’nin eskiye, bahsedilen o merkezi devlete dönmesi mümkün değildir” diyen Abdi “On beş yıllık savaştan sonra merkezi olmayan bir Suriye olmalı ve bölge halkı Suriye içerisinde kendini yönetebilmelidir, savunabilmelidir. Bir gerçeklik oluşmuştur; bu gerçeği kimse inkar edemez, herkes mecburdur; bu var olan bir gerçektir. Bunu kabul edip buna göre hareket edilmelidir” ifadelerini kullandı.

Abdi şöyle konuştu:

“Washington’da yapılan son toplantılardan sonra, Suriye devleti IŞİD’e karşı Uluslararası Koalisyon'a resmi bir şekilde dahil olduktan sonra, uluslararası düzeyde yaşanan bu gelişmelerden sonra; umut ediyoruz ki bu görüşme süreci, uzlaşı süreci, diyalog hattı daha güçlü yürütülür ve biz kısa bir sürede bazı kazanımlar elde edebiliriz veya daha güçlü ilerlemeler sağlanabilir. Yıl sonuna kadar bir adım atmaya veya 10 Mart Anlaşması'nı hayata geçirmeye çalışacağımızı söylemiştik. Yıl sonuna kadar bu uzlaşı treninin, diyalog treninin bir mesafe kat etmesi ve hedefine ulaşması için bir kapı aralaması adına çalışıyoruz.”

‘Öcalan’ın İmralı’da başlattığı süreç Ortadoğu için yeni bir fırsat’

Türkiye’deki çözüm sürecine ilişkin de konuşan Abdi “Sayın Başkan Öcalan’ın İmralı’dan başlattığı süreç, barış için yeni bir kapı araladı. Bu sadece Türkiye için, Kuzey Kürdistan için değil; tüm bölge için, Ortadoğu için yeni bir fırsat yaratmıştır. Biz Rojava olarak bu süreci destekliyoruz ve bu sürecin başarıya ulaşması için elimizden ne gelirse yapacağız.”

'Erbil ve Süleymaniye 15 yıldır Rojava'yı destekliyor'

Abdi Süleymaniye ve Erbil’in de 15 yıldır Rojava’yı desteklediğini söylediği konuşmasında “Başkan Barzani’nin ister Kuzey Kürdistan’da yürütülen barış sürecine destek konusunda, ister Rojava’da yürütülen Kürt güçlerinin birliği konusunda -ki burada önemli bir rolleri vardı- bu desteğin önümüzdeki süreçte daha güçlü bir şekilde devam etmesini umuyor ve buna inanıyoruz” ifadelerini kullandı.

Abdi konuşmasının sonunda “Bugün Rojava ve genel olarak Suriye’de yeni bir süreç yaşanıyor. Yeni bir Suriye inşa ediliyor. Yeni bir fırsatın doğduğunu görüyoruz. Kürdistan Bölgesi, Kuzey’deki Kürtlerimiz, diasporadaki/ yurt dışındaki Kürtlerimiz, hepsi Suriye’nin inşası sürecinde ve Suriye ekonomisinin kalkınmasında güçlü bir rol oynayabilirler. Şunu kesinlikle söyleyebilirim ki; genel olarak bu dönemde Kürtler, tüm Ortadoğu’da ekonominin kalkınması ve huzurun sağlanması için önemli bir faktör olabilirler” dedi.