Kamuda çalışan yaklaşık 600 bin işçiyi kapsayan toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde kriz sürüyor.

Hükümet son görüşmede zam teklifini geri çekerek 5 puan düşüşe gitmiş ve AKP'li Cumhurbaşkanı Erdoğan da maden işçilerinin grevini fiilen yasaklamıştı.

Bu gelişmelerin ardından toplu sözleşme masasındaki iki konfederasyondan biri olan Türk-İş'in başkanı Ergün Atalay, dün gece Saray'da Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile görüştü.

4 saat konuştu, 50 lira zam aldı

Yaklaşık 4 saat süren görüşmede, hükümet yalnızca bir noktada düzenlemeye gitti. Sözleşmenin sadece ikinci altı aylık döneminde günlük brüt yevmiyeye 50 lira seyyanen zam yapıldı.

Ergün Atalay, neredeyse herhangi bir değişikliğin yaşanmadığı pazarlık sonrası yaptığı açıklamada sonucu "olumluya yakın" olarak değerlendirdi.

Konfederasyonların hedeflediği zam oranının yaklaşık 4'te 1'i eden hükümetin zam teklifini sendikaların onayına sunacaklarını aktaran Atalay, yarın toplu sözleşmeye imza atacaklarının sinyalini verdi.

Atalay'ın karar için verdiği süre de tesadüf değil. Toplu sözleşmeye imza atılmazsa Genel Maden İşçileri Sendikası, yarın Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) ve Maden Tetkik Arama (MTA) Kurumu'nda binlerce işçiyle greve gidecek.

Son durum ne?

Hükümet ile Türk-İş ve Hak-İş arasında 7 ay süren görüşmelerin sonunda ortaya çıkan tablo şöyle:

-Taban maaş brüt 1400 lira olacak. Halihazırda bunun üstünde alanlara 40 lira eklenecek.

-Bu yılın geride kalan ilk altı ayı için yüzde 24 zam uygulanacak. İçerisinde bulunduğumuz ikinci altı aylık dönem için önce günlük brüt ücrete 50 lira eklenecek, daha sonra bu tutar üzerinden yüzde 11 zam yapılacak. 

-Maaşlar 2026'nın ilk yarısında yüzde 10, ikinci yarısında yüzde 6 zamlanacak. Son üç dönemde enflasyon belirlenen oranları aşarsa, farkı sonraki döneme eklenecek.

Vaatler yüzde 130, kağıt üzerindeki yüzde 45, ele geçen yüzde 33

Toplu sözleşmedeki tüm maddeler çıplak brüt ücretler için geçerli. Yan haklar dahil edildiğinde ve vergi kesintisi uygulandığında işçinin eline geçecek ücret önemli ölçüde azalıyor.

Çalışma ekonomisi uzmanı Prof. Aziz Çelik'in hesaplamasına göre, kamu işçisinin yan hakları da dahil edildiğinde 2025'in ilk yarısındaki ortalama aylık ücreti net 57 bin lira. Bu tutar yılın ikinci yarısında sadece 2 bin 500 lira artarak 59 bin 500 lira olacak. Yani iki dönem arasındaki zam farkı anlatıldığı gibi yüzde 11 değil, yüzde 4,4 olacak.

Yıllık ele geçen net ücret artışı da kağıt üzerinde gösterildiği gibi yüzde 45 yerine yüzde 33’ün altında kalacak.

Oysa Türk-İş ve Hak-İş yıllık toplamda yüzde 130 civarında artış talep etmişti.

Ayrıca birikmiş farkların 8 ay geç ödenecek olması nedeniyle bu farklar enflasyonla önemli ölçüde erimiş olacak.

Aradan geçen sürede henüz zamlanmamış ücretlerde enflasyon nedeniyle oluşan kayıplar 7 bin lirayı aştı.

Grev yasaklarının ardındaki hesap: İktidar resmi enflasyona endeksli zamları bitirmek istiyor