"Şimşek Programı" uygulamaya konulalı 2 yıldan fazla oluyor. Emekçilerin alım gücü düşürülürse enflasyonun da düşeceğini varsayan programın temel hedefi ücretleri baskılamak, yani maaş zamlarını enflasyonun altında tutmak.

İlk adım asgari ücrette atıldı. Önce zam sayısı yılda 2'den 1'e düşürüldü, sonra zam oranını belirlerken gerçekleşen enflasyon yerine tahmini enflasyon esas alındı. Bu yıl gerçekleşen enflasyon baz alınsaydı asgari ücret yüzde 44 zamlanacaktı. Ama bunun yerine hükümetin 2025'in sonunda enflasyonun ulaşacağını umduğu yüzde 30 kadar zam yapıldı. 

Özel sektör de yüzde 30'u kırmızı çizgi olarak belirledi, üstüne çıkmadı. Çıkmaya yeltenen uyarıldı. Tekstilden petrokimyaya hemen her sektörde imzalanan toplu sözleşmelerde işçilere yüzde 30 zam oranı dayatıldı.

Şimdi aynı plan 600 bin kamu işçisi için bir kez daha yürürlükte. 

Beş puanın ötesinde yeni ücret politikası var 

Kara yolları, demir yolları, elektrik üretim santralleri, bakanlıklar, üniversiteler ve hastanelerin de aralarında bulunduğu kamu kuruluşlarındaki işçileri kapsayan toplu sözleşmede 7 aydır sonuca ulaşılamadı.

Hükümet bir önceki görüşmede Temmuz sonrası için gerçekleşen enflasyon oranına tekabül eden yüzde 16 zam teklif etmişti. Ancak geçtiğimiz gün bu teklif geri çekildi, önümüzdeki 6 ayda yaşanmasına ihtimal verilen yüzde 11'lik enflasyon oranı kadar zam sunuldu.

Peki 5 puanlık düşüş hükümete ne kazandıracak?

Çalışma ekonomisi uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik'in hesabına göre, geri çekilen zam teklifinin Hazine'ye etkisi 8-10 milyar lira civarında. Devletin bir yıllık kırtasiye masrafından bile az olan bu para, müteahhitlere sadece 1 ayda aktarılan kaynağın 5'te 1'i kadar. Yani ortada hükümeti batıracak, kamu maliyesini sekteye uğratacak bir fark yok.

İktidarın ihmal edilebilir düzeydeki bu zam teklifini dahi geri çekmesinin ardında yine "tahmini enflasyon" dayatması yer alıyor. Ekonomi yönetimi, resmi enflasyona endeksli ücret politikasını sonlandırmayı hedefliyor. Asgari ücretle başlayıp kamu işçileriyle süren uygulama daha sonra özel sektördeki büyük toplu sözleşmelere, kamu emekçilerine, hatta emeklilere dayatılabilir.

Grev hakkına müdahale: Zam isteyen işçi 'milli güvenliği' bozarmış

Tahmini enflasyon dayatmasına karşı işçilerin elindeki en güçlü silah grev.

Hak-İş ve Türk-İş'e bağlı işçiler sendikalarını iş bırakmaya zorlasa da bugüne dek etkili eylemler örgütlenemedi. Ancak toplu sözleşmede sendikalara tanınan yasal sürenin dolmak üzere olması nedeniyle bazı maden işletmeleriyle demiryolları grev yapmaya karar verdi. İlk fiili grev takvim gereği 1 Ağustos’ta Eti Maden'e bağlı bor işletmelerinde başlayacaktı.

Görüşmeler sürerken, grev hakkına müdahaleler başladı. Henüz grev uygulamaya konmadan, “erteleme” adı altında fiilen yasaklama kararları çıkmaya başladı. Madencilerin grevi, "milli güvenliği bozucu nitelikte" olduğu gerekçesiyle bugün AKP'li Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın imzasıyla yasaklandı.

İktidar, işçilerin elindeki en temel mücadele aracını geçersiz kılmaya çalışsa da yakın zamanda bu hamlenin boşa düşürüldüğü çok sayıda örnek var.

En son geçtiğimiz yıl Birleşik Metal-İş Sendikası'nın birçok fabrikada aldığı grev kararları Erdoğan tarafından yasaklamış ama işçiler bu kararı tanımayarak fiili olarak greve gitmiş ve haklarını kazanmıştı.

TKP’den Erdoğan’a grev yanıtı: Milli güvenliği bozan işçiler değil iktidardır

İktidarın grev yasağına ilk tepki Türkiye Komünist Partisi'nden (TKP) geldi. Zam teklifini geri çeken iktidarın "ciddiyetini" yitirdiğini vurgulayan açıklamada “Milli güvenliği bozan işçiler değil, iktidardır” denildi.

Yasağın, grev kararı alınan diğer kamu kurumlarını da etkileyeceğini kaydeden açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Bu ülkenin güvenliğini bozucu nitelikte olan, evlerine ekmek götürmek için mücadele eden işçiler değil, AKP iktidarı ve temsil ettiği holdingler düzenidir! 

Lafa gelince darbe karşıtı olduğunu ilan eden iktidarın, 12 Eylül darbecilerinden öğrendiği grev yasağı kararı, daha bu yılın başında metal işçileri tarafından yırtılıp atılmıştı.

İşçi sınıfımız grev hakkını bir kez daha çalmaya yeltenen iktidara yine aynı yanıtı verecek güce sahiptir!”

Hükümet teklif ettiği zammı geri çekti: Kamu işçisine gerçek değil, tahmini enflasyon dayatıldı

Erdoğan'dan maden işçilerine grev yasağı: 'Milli güvenliği bozucu nitelikte'