Algoritmaya müdahale edin: Tek bir işlemle soL Haber’i Google’da "tercih edilen kaynak" olarak seçin, aramalarınızda soL öne çıksın.

İki yıl önce güçlü bir parlamento çoğunluğuyla başbakan olan Keir Starmer bu süre içinde tüm toplumsal desteğini yitirdi ve bugün sabah istifa ederek Andy Burnham için yolu açtı. 

Geçen haftaya kadar istifa etmeyeceğini, liderlik yarışı olursa aday olacağını belirtse de Burnham’ın seçim zaferi ile meclise dönmesi üzerine hem bakanlar kurulunda hem de parlamento grubunda desteğini kaybetti ve istifa etmeye mecbur kaldı. 

Burnham ekibi kendisine salı gününe kadar mühlet vermişti ve değişimin hızlı ve barışçıl olmasını talep etmişti. Starmer bunu kabul ederek çekildi.

'Blair döneminin suç ortağı' vitrine dönüyor

Andy Burnham 1970 doğumlu, profesyonel bir siyasetçi, 14 yaşından bu yana İşçi Partisi içinde aktif bir figür. Tony Blair ve Gordon Brown dönemlerinde maliye, sağlık ve kültür bakanı olarak yer aldı. Blair döneminin suçlarına ortak olan biri. 

10 yıl öncesinde Ed Miliband ve Corbyn karşısında iki sefer parti liderliği için aday oldu ve kaybetti. Blaircı olarak bilinmesine karşın Corbyn zamanında bir dönem gölge İçişleri Bakanı olarak görev aldı. Corbyn’e yönelik 2016’daki başarısız parti içi darbe girişimine katılmadı. 2017’de meclisten ayrıldı ve Manchester Büyükşehir Belediye Başkanlığına aday olup kazandı.

Burnham’ın belediye başkanlığı döneminde popülaritesi arttı. Bilhassa Covid zamanı politikaları destek kazandı. Şehrin ulaşım sorununa müdahale etti, toplu taşımayı kamu kontrolüne aldı. Tam anlamıyla kamuculuk yapmadı ama kamu kontrolü ve aktif müdahale ile ulaşımı daha yaygın ve ucuz hale getirdi. Sosyal ev inşaatına önem verdi. Bu dönem kendisine “Kuzeyin Kralı” adı verildi.

Sermaye ile barışık 'sol' illüzyonu

Burnham yaklaşımını “iş dünyasına dost bir sosyalizm” olarak tanımlıyor. Partinin “hafif sol” kanadının temsilcisi. Bu genel hatlarıyla aktif olan, yeri geldiğinde müdahale eden, yatırım yapan, kaynak ayıran ve özel sektöre yer açan ama onu kontrol eden bir yaklaşımı temsil ediyor.

Manchester büyükşehir belediyesi İşçi Partisi'nin zaten güçlü olduğu bir şehir olduğu için bu koltuğu rahat kazandı ama Kuzey’de Kızıl Duvar olarak bilinen ve İşçi Partisi'nin tarihsel olarak güçlü olduğu yerlerde önce Muhafazakâr Parti’ye, son dönemde Reform Partisi'ne kaybettiği bir dönemde Manchester’ı tuttu.

Filistin'de suskunluk, savaşa ve finansa tam güvence

Andy Burnham Filistin meselesinde bu konunun çok kapsamlı olduğunu ve Manchester Belediye Başkanı olarak tüm verilere hâkim olamadığı için bir yorum yapamayacağını belirterek İsrail’i kınamayı reddetti. Finansal kurumlara yönelik kısmi eleştirileri tepki çekince geri adım attı. Starmer hükümetinin ekonomi politikalarına uyacağı sözünü verdi. Askeri harcamaları arttıracağını, aynı zamanda sosyal konulara yatırım yapacağını belirtti.

Burnham Mayıs ayındaki yerel seçimler öncesinde de bir girişim yapmıştı. Starmer’ın popülaritesi yerlerde sürünüyor ve partinin yerel seçimlerden yenilgi alacağı anlaşılıyordu. Bu dönemde bir vekil onun adaylığı için istifa etmişti. Ama Starmer ve parti yönetimi onun adaylığını bloke etmişti. Müslüman göçmenlerin yoğun olarak yaşadığı ve İşçi Partisi'nin tarihsel olarak güçlü olduğu bu bölgede Reform ile Yeşiller kapışmış ve Yeşiller kazanmıştı. Hem Burnham’ın engellenmesi hem de ardından yerel seçimlerdeki hezimet üzerine Starmer için yolun sonu görünmüştü. 

Bu dönemde Lord Mandelson skandalı da kendisini vurmuş, İsrail yanlısı birkaç danışmanını harcamak zorunda kalmıştı. Bu dönemde açığa çıkan Mandelson’a ait yazışmalarda İsrail’le ilgili politikalarından dolayı Starmer’a kızgın olduğu anlaşılmıştı. Oysa Starmer en başından beri Gazze’de İsrail’i desteklemiş, halka suyun kesilmesini dahi doğru bulduğunu belirtmişti.

İsrail lobisinin desteği ve sağa karşı 'logosuz' kampanya

Yerel seçimlerden sonra bu kez Manchester’da beyaz işçi sınıfının yaşadığı Makerfield’da bir vekil Burnham için istifa etti. Bu vekil açıkça Siyonizmi savunan ve aile üyeleri IDF’de görev alan bir vekil olduğu için dikkat çekiciydi. Burnham yerel seçimlerde Reform'un kazandığı, göçmen nüfusun pek olmadığı bu bölgede kendi ismini öne çıkararak, İşçi Partisi'nin adını ve logosunu hiçbir şekilde kullanmadan bir kampanya yürüttü ve 18 Haziran’da açık farkla kazandı. Bu açık farkla kazanma Burnham’ın Reformu yendiğini gösterdi ve İşçi Partisi'nin “Kuzeyin Kralı” ile yeniden Kuzey İngiltere’yi alabileceğine dair beklentileri yükseltti.

Burnham’ın sadece Kuzey İngiltere’de Reform’u geriletmesi beklenmiyor. Gazze ve Starmer nedeniyle Yeşillere giden İşçi Partisi oylarını da çekmesi bekleniyor. Yeşiller birkaç yıl önce Corbyn’in yakaladığı dalgayı arkasına alarak oyunu arttırmıştı. Burnham söylemleri ile Yeşillere giden bir kısım oyu da geri almayı hesaplıyor.

Sitemkar veda

Starmer İngiliz emperyalizmi için görevlerini yerine getirdi ama toplumu ikna eden biri değildi ve kısa sürede nefret edilmeye başlanmıştı. 

Geçen hafta bu konuda sitem de etmişti ve teessüflerini paylaşmıştı:

“Popüler değilim ama Burnham kolay yolu seçti, Corbyn ile mücadele etmek yerine, gitti rahatça belediye başkanı oldu. Ben kaldım, mücadele ettim, solu partiden attım, partiyi seçilebilir hale getirdim, partiyi tek başına iktidar yaptım, mecliste büyük bir çoğunluğu elde ettim. Ekonomide gelişmeler yeni yeni ortaya çıkıyor, uluslararası krizlerle mücadele ettim. Andy şimdi kolay yoldan, seçim kazanmadan başbakan olmak istiyor.”

Yine de geçen hafta istifa eden savunma bakanı gibi kritik bir dönemde savunmaya yeterli para vermediği için sertçe eleştirildiği de biliniyor.

Ama dediği oldu, yereldeki seçim zaferi üzerinden Andy Burnham bugün vekil olacak ve hiçbir yarış ve seçim olmadan kısa süre içinde başbakan olacak. Yeşiller seçim sistemini değiştirmeye sıcak baktığı için Burnham’a olumlu bakarken Burnham bunun bir sonraki seçimlerin gündemi olacağını belirtti. Beklediği desteği olursa bir baskın genel seçime giderek seçimi kazanan başbakan olmayı da hesapladığı biliniyor. 

Bugünkü destek hızlıca eriyebilir, bu nedenle hazır Yeşiller'den ve Reformdan oyları geri alıp genel seçimde tek başına yeni bir iktidar dönemini gündeme alabilir.

Sandıksız devir teslim

Ama hem finans ve şirket temsilcileri hem de bürokrasi, bilhassa savunma bürokrasisi içinden geçtiğimiz süreçte yeni bir seçim istemiyor. Bırakın genel seçimi, İşçi Partisi içinde dahi bir seçim dönemini arzu etmiyor. 

Bu nedenle Starmer istifa edip aday olmayacağını duyurdu. Diğer aday Wes Streeting de bugün aday olmayacağını ve Burnham’ı destekleyeceğini ilan etti. Bu kesimler ekonomi programında da hiçbir değişiklik olmamasını istiyor ve askeri harcamaları da yükseltmeyi talep ediyor. 

Burnham bu konularda söz verdi, ekibi şimdi topluma ne sunabileceklerine dair düşünüyor.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.