Kura çekimleri öncesinde Şampiyonlar Ligi torbalarına bakmak her zaman ilgi çekmiştir. Özellikle torbalar içerisinde yer alan ve ligi ilk kez deneyimleme hakkı kazanmış kulüpler ise bu ilginin odak noktalarında yer alırlar.

Bu defa da yeni yazılacak öykülerin beklentisi içerisinde hazır beklenen bir lig var ve henüz birkaç gün önce çekilen kuralarla gruplar şekillenmiş durumda.

Bu gruplardan birisinde, İnter, Real Madrid ve Shakhtar Donetsk ile beraber D Grubu’nda yer alan ve ilk kez katıldığı Şampiyonlar Ligi’ne “Moldova’yı temsilen” katılan Sheriff Tiraspol kulübü öne çıkıyor.

Transdinyester’in izleri

Çünkü Sheriff Tiraspol takımı aslında ve bir bütün olarak Moldova’yı değil, Moldova sınırlarına tabi olan, ana akım tarih kitaplarından kulak aşinalığımızın olduğu isimlerle Boğdan ya da Beserabya olarak hatırlanabilecek, 500 bin nüfusu ile Moldova ile Ukrayna arasında baskılanmış bir bölge olan ve kendine özgü bir sosyalist yorum ile örgütlenmiş de-facto bir statüde bulunan Transdinyester bölgesini ya da halkının nitelemesiyle “Prinistrovya Cumhuriyeti”ni temsil ediyor.

Batı emperyalizmi ile Rusya arasındaki diplomatik trafiğin ve küresel çekişmenin tam da göbeğinde yer alan, aynı zamanda da nitelik olarak ülke olarak tanındığı Güney Osetya, Abhazya, Kırım ya da Ukrayna’dan ayrışan Donbass bölgelerine yakınsayan bir özel statü sahibi olan ve Batı tarafından tanınmayan ülkenin ayırtedici yönü, sosyalizme dönük tarihsel ilgisinde vücut buluyor.

Aslında bu ilginin, coğrafyanın 1940-1944 faşist istilasından sonra, Kızılordu’nun Avrupa’yı özgürleştirme uğraşları sonucunda 1944’te yeniden canlanan Moldova Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’ne kadar gittiği öne sürülebilir.

Tiraspol kentinde orak çekiçli bir bayrak, Lenin anıtı ile birlikte siyasi figürler olarak öne çıkan Lenin ve Marx, sosyalist mimari, devlet tarafından örgütlenen hizmetler, yine sosyalizan bir politik yapı, sosyalizme oy veren halk ve Sovyet sempatisi bulunuyor. Transdinyester Moldova Cumhuriyeti’nde halk Rusça konuşup, Kiril alfabesi kullanıyor. Clara Zetkin, Marx ve Lenin adına sokak ve cadde isimleri bulunuyor ve şehir Ukrayna’nın Odessa şehri ile Moldova’nın başkenti Kişinev arasında yer alıyor.

Batı ile Rusya, Moldova ile Transdinyester arasındaki çekişme, 1991 yılındaki Transdinyester İç Savaşı döneminden beri sürüyor ancak başta söylediğim gibi tanınırlıktan uzak olan Transdinyester takımı Sheriff Tiraspol, Şampiyonlar Ligi’ne Moldova temsilcisi olarak ve ilk kez giriş yapıyor.

Sheriff şirketokrasisi

Moldova Ligi’nde kendisine yer bulan takımın künyesinde dikkat çeken özellikler var. Kulübün, eski KGB üyeleri marifetiyle kurulması bunlardan biri. Ancak altını çizmek lazım. Kulüp, Transdinyester’de KGB eski üyeleri tarafından kurulan bir şirketler grubunun ismi olan ve 1993’te kurulan Sheriff’i taşıyor.

Her ne kadar Transdinyester’deki tek şirket olmasa da bölgenin tüm ekonomisi de birkaç şirket tarafından forse edilmiş durumda demek olanaklı. Öte yandan bu durum bir çok kişi tarafından “oligarkların işi” olarak da değerlendiriliyor.

Tiraspol’de futbol kulübü haricinde, “Sheriff” etiketli marketler, TV kanalı, yayınevi, içki ve cep telefonu fabrikası, benzin istasyonları vb. bir çok işletme yer alıyor ve işletmenin kurucusu olan bu eski KGB üyeleri Iya Kazmaly ile Victor Gushan’ın Rus siyasetinin etkisinde oldukları zaten bilinmekle birlikte, Transdinyester Moldova Cumhuriyeti eski başkanı Igor Smirnov ile de uyumlu bir işbirliği de bulunuyor. Şirketin son dönemde hızla büyümesi ve tekelleşmesi de notlar arasında yer almak durumda.

Sheriff Tiraspol kulübü ise 1997 yılında kuruluyor ve aslında süreklileşmiş bir şekilde ve hâliyle şirketin yönlendiriciliğinde büyüyor. Takım, kendi yerel liginde oldukça ciddi ve Moldova’nın en üst ligi olan Divizia Nationala’da sportif bir hegemonya kurmuş durumda. Tiraspol’de Kişinev kentine karşı kurulan Sheriff Tiraspol, başkent Kişinev’in takımı Zimbru’ya karşı son yıllarda üstünlük kurmuş durumda.

Bu üstünlük, bu kez Şampiyonlar Ligi katılımıyla da basamak atlamış gözüküyor ve Sheriff Tiraspol, lige Hırvat Dinamo Zagreb’i gol yemeden eleyerek ayak basmış oldu.

Merakla beklenenler

Sheriff Tiraspol, son dönemde şirketin de yatırımlarıyla imkânlarının yeni zirvesini görüyor. Bu, Transdinyester’i temsile soyunan takımı Moldova’nın Şampiyonlar Ligi’ndeki ilk temsilcisi de yaptı. Bu bağlamda Şampiyonlar Ligi’nde Sheriff Tiraspol takımının futbol açısından neler yapacağı kadar Sheriff şirketinin yapısı ve servetinin kaynakları da aslında konuşulmaya aday duruyor.

Özellikle son dönemde kulübün yükselişi ile harcanan paralar ve son dönemde yükselişe geçen sportif tesisleşme yatırımlarını da eklemek gerekiyor. Küçük bir örnek olsun, kulüp bünyesinde açılan futbol akademisinde 400’den fazla çocuk antrenörler eşliğinde altyapı eğitimine tabi tutuluyor.

Transdinyester’in durumunun ve statüsünün önümüzdeki politik iklimde şu anda olduğu gibi ağırlıklı Rus siyaseti ile Batı emperyalizmi eksenindeki rekabetin sonucuna bağımlılık taşıdığı bir veri olmakla birlikte, Sheriff şirketinin ve futbola sınırsızca yaptığı yatırımların nasıl sonuç vereceği de bir o kadar soru işareti olmayı sürdürecek.

Hollandalı futbolcu Dirk Kuyt’ın ise Avrupa'nın elit kulüpleri kendilerine maddi açıdan fazla bir getiri sağlamayan bu tip takımlarla oynamak istemiyor düşüncesiyle, Şampiyonlar Ligi formatını eleştirerek “Sheriff gibi takımların Şampiyonlar Ligi'nde olmaması gerek” açıklaması yapması sonrası Sheriff Tiraspol takımının bu ve benzer fikirlere sahada vereceği yanıt da merak edilenler arasında...

Haber

Emperyalist çağda futbol paylaşım savaşı