Yemen’de Suudi Arabistan’ın 2015’te doğrudan askeri müdahaleye dönüşen ve ülkeyi yıllarca hava saldırıları, abluka ve büyük bir insani yıkımla karşı karşıya bırakan savaşı, yeni bir evreye girmiş durumda.

Son haftalarda Suudi Arabistan destekli güçler karşısında önemli kazanımlar elde eden Ensarullah, bir yandan Marib ve Taiz cephelerinde ilerlerken diğer yandan Suudi Arabistan topraklarındaki askeri hedeflere yönelik saldırılarını artırıyor.

Riyad’ın daha önce Yemen sınırları içinde tutmaya çalıştığı çatışma böylece giderek daha açık biçimde Suudi topraklarına taşınıyor.

Salı gecesi Suudi Arabistan’dan gelen Mekke alarmının hemen ardından Ensarullah’ın bir Suudi F-15 savaş uçağını düşürdüğünü açıklaması, tırmanmanın son halkası oldu.

Riyad 'Mekke' dedi, Ensarullah reddetti

Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, Salı gecesi Yemen’den gönderildiğini belirttiği bir insansız hava aracının Mekke’nin güneyinde hava savunma sistemleri tarafından vurulduğunu açıkladı.

Koalisyon Sözcüsü Turki el-Maliki, İHA’nın Mekke üzerindeki yasak hava sahasına girmeden imha edildiğini söyledi. Mekke ve Medine ile hacıların güvenliğini Riyad açısından “kırmızı çizgi” ilan eden Maliki, Ensarullah’a karşı “caydırıcı tedbirler” alınacağını açıkladı.

Suudi yönetimi olayı Ensarullah’ın Mekke’yi hedef almaya yönelik ikinci girişimi olarak sunarken hareket bu suçlamayı reddetti.

Ensarullah’a bağlı bir askeri kaynak, Mekke ya da diğer kutsal mekânların hareket açısından hedef olmadığını açıkladı. Suudi Arabistan’ın ise Ensarullah’ın son bir haftada düzenlediği saldırılar nedeniyle Mekke dahil çeşitli kentlerde güvenlik alarmı verdiği aktarıldı.

Ensarullah: F-15'i düşürdük

Mekke çevresindeki alarmdan birkaç saat sonra bu kez Ensarullah yeni bir askeri açıklama yaptı.

Hareketin askeri sözcüsü Yahya Seri, Marib vilayeti üzerinde saldırı düzenleyen Suudi Arabistan’a ait bir F-15 savaş uçağının yerli üretim bir karadan havaya füzeyle vurularak düşürüldüğünü duyurdu.

Seri, uçağın ardından bölgeye gelen F-15 ve Eurofighter Typhoon savaş uçaklarının da Ensarullah hava savunma birlikleri tarafından hedef alındığını ve bölgeden uzaklaşmak zorunda kaldığını öne sürdü. Ensarullah ayrıca Suudi savaş uçaklarının son bir hafta içinde Yemen’e 450’den fazla hava saldırısı düzenlediğini belirtti.

Suudi Arabistan henüz bir F-15 kaybettiğini doğrulamadı. 

Ancak iddianın geldiği yer savaşın seyri açısından dikkat çekici.

Marib, Suudi Arabistan destekli güçlerin Yemen’in kuzeyindeki en önemli dayanak noktalarından biri olmasının yanı sıra ülkenin en büyük petrol ve doğalgaz rezervlerinin bulunduğu bölge. Ensarullah’ın burada elde edeceği bir üstünlük, yalnızca yeni toprak kazanımı anlamına gelmeyecek; Suudi Arabistan destekli yönetimin kuzeydeki askeri ve ekonomik dayanaklarından birinin kaybedilmesi sonucunu da doğuracak.

Suudi hava saldırıları yoğunlaştı

F-15 açıklaması, Suudi Arabistan’ın Yemen’e yönelik hava saldırılarını yeniden yoğunlaştırdığı bir dönemde geldi.

Ensarullah Pazartesi günü Suudi F-15 ve Typhoon uçaklarının Lahic, Taiz, Cevf, Marib ve Hacca dahil çeşitli bölgelerde 24 saat içinde 54 saldırı düzenlediğini bildirmişti. 

Suudi hava saldırılarındaki artış, Ensarullah’ın son haftalarda sahada sağladığı hızlı ilerlemeyle doğrudan bağlantılı.

Hareket önce Yemen’in batısındaki kritik Muha limanında kontrolü sağladı, ardından Kızıldeniz’de Babülmendep Boğazı çevresindeki adalara ilerledi. Reuters’a konuşan Yemen hükümeti kaynakları Ensarullah’ın Haniş Adaları’na ulaştığını doğruladı.

Taiz, kuzeyde Ensarullah’ın kontrolündeki bölgeler ile güneyde Suudi Arabistan destekli yönetimin elindeki alanlar arasında bir geçiş noktası. Kentin batısı ise Muha ve oradan dünyanın en kritik deniz geçitlerinden Babülmendep’e açılıyor.

Riyad'ın kendi savaşında değişen tablo

Suudi Arabistan açısından bugünkü tablo, 2015’te başlatılan askeri müdahalenin ilk yıllarından oldukça farklı.

Riyad o dönem ABD ve Batılı müttefiklerinin kapsamlı askeri, istihbari ve lojistik desteğine güvenerek Ensarullah’ı kısa sürede yenilgiye uğratmayı ve Yemen’de kendisine yakın yönetimi yeniden ülkenin tamamına hakim kılmayı hedefliyordu.

Bunun yerine savaş yıllarca sürdü. Yemen büyük bir insani yıkıma sürüklenirken o dönemki Suudi-BAE koalisyonu, Ensarullah askeri olarak ortadan kaldıramadı.

2022’de başlayan fiili ateşkesin ardından Riyad, Yemen savaşından doğrudan çıkmanın yollarını aramaya başlamıştı. Ancak bölgesel savaşın genişlemesi ve Yemen’de çatışmaların yeniden başlaması bu hesapları değiştirdi.

Dahası Suudi Arabistan’ın bu kez 2015’te sahip olduğu koşullara sahip olmadığı görülüyor.

Muhammed bin Selman’ın Washington’dan doğrudan askeri yardım talebine karşılık ABD yönetimi Yemen’e yeni bir saldırı başlatmaya yanaşmadı. Washington şimdilik Suudi Arabistan’a istihbarat ve hedef belirleme desteği vermekle yetiniyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı Komutanı Brad Cooper’ın hafta sonunda Bin Selman’la görüştüğü aktarılırken, Trump yönetiminin doğrudan askeri müdahaleye mesafeli kaldığını bildirdi.

Yani Riyad, Yemen’de büyüttüğü savaşın yeni aşamasında geçmişe kıyasla çok daha fazla kendi askeri kapasitesine dayanmak zorunda kalıyor.

Asıl sıkışma Kızıldeniz'de

Ensarullah’ın Suudi kentlerine yönelik füze ve İHA saldırıları Riyad üzerindeki askeri baskıyı artırırken, Suudi yönetimi açısından daha büyük sorun Kızıldeniz’de ortaya çıkıyor.

Ensarullah’ın Muha’yı ele geçirmesi ve Babülmendep çevresine yerleşmesi, Suudi Arabistan’ın en kritik petrol ihracat güzergâhlarından birini doğrudan savaş alanına dönüştürdü.

Bu gelişme başka bir bölgesel savaşın sonucu nedeniyle daha da kritik.

İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatların aksaması üzerine Suudi Arabistan petrol ihracatının daha büyük bölümünü ülkenin doğusundan batıya uzanan Doğu-Batı Boru Hattı üzerinden Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu’ya yöneltmişti.

Başka bir deyişle Hürmüz’de sıkışan Riyad’ın kaçış güzergâhı Kızıldeniz’di.

Ensarullah’ın Babülmendep çevresindeki ilerleyişi bu yolu da Suudi Arabistan açısından güvenli olmaktan çıkarıyor. Ensarullah’ın Kızıldeniz kıyısındaki yeni mevzileri, Hürmüz’den buraya yönlendirilen Suudi petrol ihracatı için doğrudan bir tehlike unsuru.

Üstelik Suudi Arabistan’ın Hürmüz’e alternatif olarak kullandığı Doğu-Batı Boru Hattı da geçtiğimiz hafta saldırıya uğrayarak devre dışı kaldı.

Bin Selman destek arıyor

Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın Salı günü Kahire’ye yaptığı ziyaret de bu sıkışmışlığın ardından geldi.

Bin Selman, Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi ile yaptığı görüşmede Kızıldeniz ve Babülmendep’te deniz trafiğinin güvenliğini gündeme getirdi.

Riyad, Ensarullah’ın Kızıldeniz’deki ilerleyişine karşı Mısır’dan siyasi destek arıyor. Kahire’nin yeni bir Yemen savaşına asker gönderme ihtimali düşük görülürken Suudi yönetiminin bölgesel destek arayışı sürüyor.

Bu arayışın arkasında Riyad’ın önceki savaş deneyimi de bulunuyor.

Suudi Arabistan 2015’ten itibaren hava gücündeki büyük üstünlüğüne rağmen Ensarullah’ı yenemedi. Bugün ise hareket yalnızca Yemen’in geniş bir bölümünü kontrol etmekle kalmıyor; Suudi topraklarını vurabilen füze ve İHA kapasitesine, Kızıldeniz’de hareket alanına ve Yemen’in stratejik bölgelerinde ilerleyebilecek askeri güce sahip.

Bu nedenle yeni bir geniş çaplı Suudi hava harekâtının sonucu da 2015’tekinden çok farklı olabilir.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.