İngiliz haber ajansı Reuters, Suriye’de HTŞ yönetimi yetkilileri ile Lübnan Hizbullahı temsilcileri arasında geçen ay Türkiye’de gizli bir görüşme yapıldığını ileri sürdü. İsimsiz kaynaklara dayandırılan haberde, görüşmenin taraflar arasındaki gerilimi düşürme amacıyla gerçekleştirildiği ancak nihai bir anlaşmayla sonuçlanmadığı aktarıldı. İddiaya göre görüşme için Türkiye bastırdı, İran ise temaslara doğrudan dahil edilmediği için hayal kırıklığına uğradı.

İddia önce Şam ardından Ankara tarafından yalanlandı. Ancak Reuters, Türk güvenlik ve istihbarat kurumlarının davetiyle gerçekleştiğini bildirdiği görüşmeye ilişkin haberinde ısrarcı.

Ajans görüşmeyle ilgili haberini bilgi sahibi altı isimsiz kaynağına dayandırdı.

Buna göre Suriye hükümeti ve Lübnan Hizbullahı temsilcileri aralarındaki gerilimi yatıştırmak amacıyla Türkiye'de yüz yüze görüşmeler yaptı.

Aralarında iki Suriyeli yetkili, bir ABD'li yetkili ve Hizbullah'a yakın üst düzey bir Lübnanlı güvenlik kaynağının da bulunduğu kaynaklar Reuters'a yaptığı açıklamada, Şam yönetimi yetkilileri ile Hizbullah temsilcilerinin geçen ay en az bir kez yüz yüze görüştüklerini belirtti.

DMM'den 'tamamen kurgusal ve spekülatif' açıklaması

Haberin yayınlanmasının ardından Türkiye Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, Suriye hükümet yetkilileri ile Hizbullah yetkililerinin Türkiye'de bir araya geldiği iddiasını "tamamen asılsız" diyerek yalanladı.

İletişim Başkanlığı’na bağlı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi’nin (DMM) X hesabından yapılan açıklamada “Suriye hükümeti yetkilileri ile Hizbullah yöneticilerinin MİT ev sahipliğinde Türkiye'de bir araya geldiği' yönündeki iddialar tamamen asılsızdır. Söz konusu paylaşımlarda yer alan tarih, mekan, içerik ve temaslara ilişkin iddialar hiçbir gerçekliği yansıtmamakta olup tamamen kurgusal ve spekülatif niteliktedir” denildi.

Suriye’deki HTŞ hükümetinin İngilizce X hesabı da böyle bir görüşmenin gerçekleştiğini reddederek "bu iddialar yalandır" açıklamasında bulundu.

Dışişleri ve savunma bakanlıkları görüşmeye dair soruya yanıt vermedi

Suriye’de Beşar Esad'ın 2024 sonlarında emperyalizm destekli cihatçılar eliyle devrilmesinin ardından, Şam’daki cihatçı hükümet ile Hizbullah arasındaki gerilim tırmanmıştı. ABD Lübnan’da İsrail işgaline ve saldırılarına direnen Hizbullah’a karşı Suriye'deki HTŞ yönetiminin askeri güç göndermesini istediğini açıkça söylüyor.

Reuters kimliklerinin gizli tutulması kaydıyla ajansa konuşan altı kaynağının da Hizbullah temsilcileri ile Suriye istihbarat ve dışişleri bakanlığı yetkililerinin, gerilimi düşürme çabaları kapsamında Türk güvenlik ve istihbarat kurumlarının daveti üzerine geçen ayki görüşmeye katıldığını söylediğini aktardı.

Ajans Suriye Dışişleri Bakanlığı, Türkiye Dışişleri ve Savunma Bakanlıkları ile ABD Dışişleri Bakanlığı’nın görüşmeye dair sorularına yanıt vermediğini, Hizbullah’ın medya ofisinin ise yorum yapmaktan kaçındığını yazdı.

'Görüşme olumlu geçti'

ABD'li yetkili, Suriyeli yetkililer ve Lübnanlı kaynağa göre görüşme, iki taraf arasındaki gerginlik noktalarını çözmeye odaklandı ve olumlu geçti.

Suriyeli yetkililerden biri, her iki tarafın da birbirlerine karşı düşmanlık beslemedikleri konusunda hemfikir olduğunu ve Suriye'nin Hizbullah'a, grubu silahsızlandırmak için Lübnan'a askeri müdahalede bulunmayacağına dair güvence verdiğini söyledi. Buna karşılık Suriyeli yetkililer, Hizbullah'tan sınır ötesi kaçakçılık girişimlerini durdurmaya yardımcı olmasını ve özellikle Güney Suriye'de kalan “uyuyan hücrelerini” tasfiye etmesini istedi.

Suriye salı günü yaptığı açıklamada, ülkenin güneyinde roket fırlatmaya hazırlanan bir Hizbullah hücresini yakaladığını duyurmuştu. Hizbullah ise çarşamba günü yaptığı açıklamada olayla bağlantısı olduğunu reddederek "Suriye topraklarında hiçbir şekilde varlığının bulunmadığını, orada herhangi bir güvenlik veya askeri faaliyete karışmadığını" ifade etmişti.

Suriyeli yetkili, Hizbullah temsilcilerinin silah kaçakçılığını durdurma ve Suriye merkezli hücrelerini tasfiye etme talebine doğrudan bir yanıt vermediklerini, ancak Suriye'nin iç işlerine karışmama taahhüdünde bulunduklarını aktardı.

Görüşme ve sonuçları hakkında doğrudan bilgi sahibi olan Lübnanlı kaynak, iki tarafın "güvenlik konularında çok fazla ilerleme kaydettiğini" söyledi. Kaynak, Suriye'nin Lübnan içindeki gruba yönelik olası bir saldırısına ilişkin endişelere atıfta bulunarak, "Hizbullah kendi kanadını korumak istiyor" dedi.

Lübnanlı kaynak: Temas iki ay önce başladı

Hem Suriyeli yetkili hem de Lübnanlı kaynak, nihai bir anlaşmaya varılmadığını ve herhangi bir duyuru planlanmadığını söyledi. Lübnanlı kaynak Reuters'a, iki taraf arasındaki temasın Türkiye üzerinden yaklaşık iki ay önce başladığını ifade etti. Reuters, eylül ayındaki görüşmenin Türkiye'nin neresinde yapıldığını, ne kadar sürdüğünü ve öncesinde veya sonrasında başka görüşmelerin yapılıp yapılmadığını teyit edemedi.

‘İran hayal kırıklığına uğradı’ iddiası

Kaynaklardan üçü, görüşme için bastıran tarafın Türkiye olduğunu, çünkü bu çabalara doğrudan müdahil olmak istediğini söyledi.

Ancak görüşmelerde Hizbullah'ın müttefiki İran yer almadı. Lübnanlı güvenlik kaynağı, Hizbullah'ın toplantıya İran'ın bilgisi dahilinde katıldığını ancak Tahran'ın doğrudan katılımcı olamamaktan ve Şara'nın şimdilik İran'la doğrudan temas fikrini geri çevirmesinden dolayı hayal kırıklığına uğradığını belirtti.

Kaynak, nihai bir anlaşmaya varılamamasının ve görüşmeye ilişkin herhangi bir duyuru yapılmamasının temel nedeninin bu hayal kırıklığı olduğunu aktardı. İran'ın Cenevre'deki daimi temsilciliğinden ise konuya ilişkin hemen bir yorum gelmedi.

soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz. 

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.