Kurulduğu andan itibaren zenginliğini işçilerin emeğini ve alın terini sömürerek artıran Starbucks’ın renkli ve coşkulu görünen reklamların arkasında emekçilerin zor şartlar altında çalıştırılması ve haklarının gasp edilmesi yatıyor. Patronların Ensesindeyiz Ağı, Starbucks'ta yaşanan emek sömürüsünü şirketin çalışanlarına sordu.

ABD ve dünya çapında yaptığı hızlı çıkış ve ''sıfır reklamlı büyüme'' politikasıyla ''mucize şirket'' olarak değerlendirilen Starbucks’ta çalışma koşullarını Starbucks emekçileri anlattı.

Kahve sektöründe en düşük mesai saatinin Starbucks'ta olduğu öne sürülüyor. Ancak işçilerin anlattığına göre, ''8 saat çalışıyorsun ama açılış ve kapanıştayken kapılar kapanıyor ve sen saatlerce temizlik, ürün yerleştirme falan yapıyorsun. Yani en az 10 saat çalışıyorsun ama ücret 8 saat olarak yatıyor.''

Uzayan mesai saatlerine karşın, Starbucks emekçileri hırsız muamelesine maruz kalıyor: ''Starbucks, çalışanlar vitrindeki bir iki ürün dışında hepsini değiştiriyorlar, ürünler günlük yani. Sonra da o ürünleri çöpe atıyorlar ama çöpe vitrinden aldığın gibi atamıyorsun kameralar önünde açıp tüm ürünleri çöp poşetinin içerisinde karıştırman lazım. Neden, çünkü personel çöpten alıp yiyemesin diye.''

Starbucks çalışanları çalışma koşullarını ve maruz kaldıkları mobbingi şu sözlerle özetliyor:

-Starbucks’ta çalışmaya başladığınızda ilk karşılaştığınız durum nedir? Çalışmaya başlayan yeni kişilere eğitim verildiği söyleniyor, doğru mu?

Starbucks’ta yaklaşık 1 sene 7 ay kadar çalıştım. Girerken kurumsal ve alanında önde olduğu için güzel bir çalışma yeri olduğunu düşündüm. Fakat bu konuda beklentilerimin hepsi boşa çıktı. İşe başlamadan önce tecrübem var diye kimse hiçbir şey öğretmedi. Bahsedilen eğitimi almadım. Sadece içeceklerin miktarı ve kullandıkları kasa programını gösterdiler ve gün boyu benimle ilgilenmediler. Her şeyi izleyerek öğrendim. Halbuki eski çalıştığım yerlerden çok farklı bir sistemleri vardı. 6 ay kadar kimse yapmam gerekenlere dair hiçbir laf etmedi. Büyük oranda standartlarının olduğu bir kafe sektörüydü. Asla kendinize göre süt ısıtmalar, kendinize göre bez kullanmak bile yasaktı, yapamazsınız. İşe girdikten 6 ay sonra bana standartlarının olduğunu, 20 saniyede içeceklerin çıkması gerektiğini ve standartlara uyarak yaparsak bunun zaten 20 saniyede olabileceğini söylediler. Uzun bir süreç kimse böyle bir şeyden bahsetmedi. Aksine kendileri de benden farksız yapmıyordu. Ama ben onlar gibi yapınca standardın bu olmadığını ve doğrusunu göstermeye çalıştıklarını farkettim.

'Molalarımız dinlenmenize yetmiyor ve mental olarak rahatlayamıyoruz'

6 ay sonra bambaşka bir çalışma stiline döndü benim için her şey. Bazen yoğunlukta standartlara uyulup uyulmadığını hatırlamıyorsunuz. Çünkü molalarımız dinlenmemize yetmiyor ve mental olarak rahatlayamıyoruz. Bilen bilir Starbucks’ın sıra yoğunluğunu. İşe başladığımda ilk günler sadece ayakta dikildim ve temizlik yaptım. Barista sıfatıyla işe girersiniz ama kendinizi ya çöp atarken ya da arkada bulaşık yıkarken bulabilirsiniz. Daha sonrasında hafta sonu yoğunluğunda kahve yetiştirmeye çalışırken bile orada 4-5 senedir çalışan vardiya müdürü gibi bir kişi tarafından mobbinge, her defasında aşağılanmaya maruz kaldım. Tuvalet molama giderken neden telefonuma bakıyormuşum diye mağaza müdürüne şikayet edildim.

-Çalışanlar arasındaki durumdan bahsedebilir misiniz? İş tanımınızda olmayan işleri yapmak zorunda kalıyor musunuz?

Çalışanlar arasında asla hak hukuk yok herkes size ağzına geleni söylüyor ve iş paylaşımı çok adaletsiz. Kasada yer alan kişi bir kez bile çöp atmaya gitmedi. Tüm gün çöpleri ben atmaya gittiğim için şikayetçi olduğumda yaşça benden küçük olan sözde mağaza müdürü beni kenara çekti ve uyardı. Temizlik adı altında lambaları, makinelerin en ıncık cıncık yerlerini sildirirler, her yerin ayrı silinme yöntemi bile vardır. Kendilerine özel temizlik suları vardır. Bunların kimisi soluduğunuzda bile sizi öldürebilecek cinstendir, kimisi de cildinize değerse cilt kanserine yol açabilir. Temizlik o kadar uzuyor ki gün sonu kasa akşam 10.00’da da kapansa (her gün bu tekrarlanıyor) asla kirli olmayan bir şeye tüm gün orda bulunduğu için yıkamak gerekiyor ve eve gitmemiz ‘nasıl olsa servis var’ mantığında gece 2'leri bulduğu oluyordu.

'Mesai içindeyken herhangi bir yakınımıza bir şey olsa ve telefon gelse haberimiz asla olmayacak'

Dünyanın 1 numaralı kafesi olduğu söyleniyor. Birçok kuralları var mesela küpe takmanız yasak, piercing takmanız yasak, tırnaklarınız etlerinizin altında olmak zorunda, saçlarınız toplu olmak zorunda , sakal traşı olmak zorunda. Pantolonunuzun şekli yırtmaçlı, taşlı olmamalı, bol pantolon giydirmiyorlar, cepleriniz dikili olmak zorunda, telefonunuza el koyuluyor. Mesai içindeyken herhangi bir yakınımıza bir şey olsa ve telefon gelse haberimiz asla olmayacak. Bazı müdürler molalarda bile telefonumuzu almamıza karşıydı. 45 + 15 dakika mola hakkımız vardı. Lakin içeride 20 kişi de çalışsa molanızı bölüp içeriye desteğe çağırılıyorduk.

-Starbuck’ın çalışanlarına tanıdığı yan haklar var mı? Haklarınız veriliyor mu?

Yemek paramız üç kuruş ve Sodexo’ya yatıyor. Günde 2 tall içecek hakkınız var evet ama, 3 ay deneme süreciniz bittikten sonra yiyeceklerde kullanılan çalışan indiriminden ve primden yararlanabiliyorsun. Yani 3 ay babamın hayrına orada kendimi paralamam bekleniyor.

Hakkımız geri verilmiyor, aksine siyah önlüklü olan herkes arkada oturup ya da dışarıya çıkıp istediği gibi mola yaparken, biz içeride her şeye yetişmeye çalışıyorduk. 20 saniyede 1 içeceğin hazır olması gerekiyordu. Hazırlayamıyorsan görevinden alınıp temizlik yaptırılıyordu. Kendinizden vazgeçtiğiniz koşullarda çalıştığınız bu iş hayatında size layık gördükleri ücret de kuru bir asgari ücret üstüne verdikleri 1000 TL yemek 1000 TL primdi. Vardiya müdürü olmak isteyen kişiyi de müdürün sevmesi gerekiyor, işini ne kadar doğru yaparsa yapsın müdürle arası iyi değilse, sınavı kazansa da müdür olamayabiliyor. Kariyeriniz müdürünüzle ilişkinize bağlı.

Haber

Starbucks: Sorun Yahudi sermayesi olması değil