Portekiz’de yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turunda, merkez sol Sosyalist Parti’nin adayı Antonio José Seguro, popülist sağcı ve "müesses nizam karşıtı" rakibi André Ventura karşısında açık farkla kazandı. Ancak sonuçlar, aşırı sağın ülkedeki etkisinin gerilemediğini de ortaya koydu.

Oyların yüzde 95’inin sayıldığı resmi olmayan sonuçlara göre 63 yaşındaki Seguro oyların yüzde 66’sını alırken, Ventura yüzde 34’te kaldı. Popülist sağcı Chega lideri Ventura’nın aldığı oy oranı, partinin geçen yılki genel seçimlerde ulaştığı yüzde 22,8’in oldukça üzerine çıkması dikkat çekti. Büyük kentler olan Lizbon ve Porto’daki oyların geç sayılması nedeniyle farkın sınırlı ölçüde değişebileceği belirtiliyor.

Sandık çıkış anketleri de benzer bir tabloya işaret etti. İki ayrı ankette Seguro’nun yüzde 67–73, Ventura’nın ise yüzde 27–33 aralığında oy aldığı tahmin edildi.

Bazı bölgelerdeki seçimlere fırtına engeli

Seçim süreci, Portekiz’in güney ve orta kesimlerinde etkili olan şiddetli fırtınalar ve sellerin gölgesinde gerçekleşti. Üç belediyede oy verme işlemi sel nedeniyle bir hafta ertelendi. Yaklaşık 37 bin seçmeni, yani toplam seçmenin yüzde 0,3’ünü etkileyen bu ertelemenin genel sonucu değiştirmesi beklenmiyor. Tüm olumsuz koşullara rağmen katılım oranı, 18 Ocak’taki ilk turla yaklaşık aynı seviyede kaldı.

Portekiz cumhurbaşkanlığı makamı, anayasal kriz durumlarında parlamentoyu feshetme ve erken seçim çağrısı yapma gibi kritik yetkilere sahip. Bu nedenle seçim, yalnızca temsili bir yarış olarak görülmüyor.

Seçim kampanyası boyunca kamuoyu yoklamalarında geride kalan 43 yaşındaki Ventura, hükümetin sel felaketlerine müdahalesini “işe yaramaz” olarak niteledi ve tüm seçimlerin ertelenmesini talep etti. Ancak bu çağrı yetkililer tarafından reddedildi. Seguro ise son mitinginde Ventura’yı, “Portekizlilerin oy kullanmasını engellemek için her yolu denemekle” suçladı.

Popülist sağın yükselişi

Seçimi kaybetmesine rağmen eski bir televizyon spor yorumcusu olan Ventura, Portekiz’de ve Avrupa genelinde aşırı sağın yükselişini yansıtan bir destek tabanına ulaşmış oldu. Ventura aynı zamanda Portekiz’de cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ikinci tura kalan ilk popülist sağcı aday olarak kayda geçti.

Seguro ise kampanya boyunca kendisini, siyasi krizlerde aktif rol alabilecek "ılımlı bir sol figür" olarak konumlandırdı. Ventura’nın popülist ve sert söylemlerinin yarattığı kaygılar nedeniyle, ilk turdan sonra bazı muhafazakâr çevrelerden de destek aldı.

Öte yandan, azınlık durumundaki merkez sağ hükümetin başbakanı Luís Montenegro, parlamentodan yasa geçirmek için Sosyalist Parti ya da aşırı sağın desteğine ihtiyaç duymasına rağmen ikinci turda herhangi bir adayı desteklemedi.

Yeni cumhurbaşkanı Seguro, görev süresi sona eren muhafazakâr Marcelo Rebelo de Sousa’nın yerine Mart ayı başında görevi devralacak.