Polonya hükümeti, Belarus ile olan sınırını süresiz olarak kapalı tutma kararı aldı. Gerekçe olarak 12-16 Eylül’de düzenlenen Rusya-Belarus ortak askeri tatbikatı “Zapad-2025” gösterildi. Ancak karar, Çin ile Avrupa Birliği (AB) arasındaki yıllık 25 milyar avroluk ticaret yolunun kesintiye uğramasına yol açtı.

Varşova yönetimi, sınırın “tamamen güvenli hale gelene dek” kapalı tutulacağını açıkladı. Polonya Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ile yaptığı görüşmede “ticaret mantığının” yerini “güvenlik mantığının aldığını” vurguladı. Çin tarafı ise sınırın yeniden açılması için doğrudan bir talepte bulunmadı ancak hattın işleyişinin korunmasını istedi.

Polonya hükümet sözcüsü Adam Szłapka, sınırın “bir sonraki duyuruya kadar kapalı kalacağını” belirtti. İçişleri Bakanlığı ise kapanmanın süresine göre kayıpların değerlendirileceğini, gerekirse sektörlere devlet desteği verilebileceğini söyledi.

Çin ile Avrupa arasındaki son kapıydı

Polonya-Belarus sınırı üzerinden geçen demiryolu hattı, Çin-AB ticaretinde stratejik bir arter. Çin ile AB arasındaki kargo taşımacılığının yüzde 90’ı bu güzergahtan yapılıyor. Sadece 2024 yılında bu koridorda taşınan malların değeri 25 milyar avroyu aştı. Temu ve Shein gibi Çin merkezli e-ticaret devleri açısından bu hat hayati önemde.

Kapatma kararı, deniz yolunun yavaş, hava taşımacılığınınsa yüzde 30’a kadar daha pahalı olması nedeniyle Avrupa’daki tedarik zincirlerini ciddi biçimde zora sokabilir.

Alternatif koridor güneye kurulabilir

Polonya’nın devlet kontrolündeki taşımacılık firması PKP Cargo, kısa vadeli gecikmelerin yönetilebileceğini ancak uzun süreli kapanmanın ticareti güney koridoruna, yani Kazakistan, Hazar Denizi ve Karadeniz üzerinden Güney Avrupa ve Türkiye’ye yönelteceğini açıkladı.

Polonya Ulaştırma ve Lojistik Endüstrisi Derneği’nden Artur Kalisiak, “Sınırın tamamen kapatılması sadece lojistik için değil, tüm ekonomi için büyük bir sorun” dedi. Polonya’da nakliye şirketlerinde çalışan yaklaşık 10 bin Belaruslu sürücünün de işlerine veya evlerine dönemediği bildirildi.

İlaç ve gıda gibi zaman hassasiyeti yüksek kargoların da durma noktasına geldiği, Litvanya veya Letonya üzerinden alternatif güzergahların denendiği belirtiliyor. Ancak bu yolların hem daha maliyetli hem de belirsiz olduğu ifade ediliyor.

ABD memnun, AB sessiz

Polonya’nın eski Dış İstihbarat Başkanı Piotr Krawczyk, ABD’nin bu gelişmeden memnun olabileceğini ileri sürdü. Krawczyk’e göre Washington, Çin’in Rus enerji ithalatına karşı AB’ye ek gümrük vergileri getirmesi için baskı yaparken, bu tür engelleri destekliyor.

Avrupa Komisyonu, sınırın kapanmasının sonuçlarını izlediklerini açıkladı ancak ayrıntılı bir değerlendirme yapmaktan kaçındı. Bu tutum, AB-Çin ilişkilerinde uzun süredir süregelen gümrük vergileri, sübvansiyonlar ve güvenlik kaygılarıyla birleşince gerilimi daha da artırıyor.

Birleşmiş Milletler Gazze için toplandı: Acil ateşkes ve insani yardım talebi sadece ABD'nin oyuyla reddedildi