Önce pandemi, ardından kur krizi ihracatçı patronların kârlarını rekor seviyelere taşıdı. Bugünse birim maliyetler artmaya, dış pazarlar daralmaya, döviz kurundaki artış yavaşlamaya başladı.

İhracat kapıları yeniden eski pozisyonuna dönerken hızlı büyümenin tadını alan patronlar bugünlerde elde ettikleri rekor kâr düzeylerini korumanın yollarını arıyor.

Kimi kaybını yurt içindeki tüketiciyi kazıklayarak telafi ediyor, kimi iş gücü maliyetinin daha düşük olduğu Mısır gibi ülkelere kaçıyor. Patronların talepleri de bitmiyor: Dolardaki artış baskılanmasın, kur kaynaklı kayıplar teşviklerle giderilsin, ihracatçıya ucuz kredi verilsin...

Sonu gelmeyen taleplere bir ek İstanbul Ticaret Odası'ndan (İTO) geldi. İTO Başkanı Şekib Avdagiç her ne kadar açık açık “Biz göçmen işçi çalıştırmak istiyoruz” demese de doğurganlığın düştüğü Türkiye’de "Yabancı çalışan alacak mıyız almayacak mıyız deme lüksü olmadığını" söyledi.

'Göçmene ihtiyacımız var'

Avdagiç yaptığı yazılı açıklamada önce güncel verileri hatırlattı: "Ne yazık ki daha az evleniyoruz, daha çok boşanıyoruz, daha az çocuk doğuruyoruz. İstanbul’un doğurganlık hızı 1,20, Ankara’nın doğurganlık hızı 1,20, İzmir’in doğurganlık hızı 1,22. Türkiye’nin doğurganlık hızı 1,51."

İTO Başkanının bu göstergelerden çıkardığı sonuçsa şu oldu:

"Eğer bizim ülke olarak doğurganlık hızımız 1,51 ile Fransa’nın altına indiyse, İstanbul-Ankara-İzmir’de 1,2 ise yabancı çalışan alacak mıyız almayacak mıyız, göçmene ihtiyacımız var mı deme lüksümüz olamaz. Biz şu anda yüzde 1,79 doğurganlık hızına sahip Fransa’nın altına düştük. 1,75 olan İngiltere’nin gerisindeyiz. Bunu çok hızlı bir şekilde konuşmamız lazım."

Patronların göçmen emeği iştahı arttı

Geniş tanımlı işsizliğin yüzde 30'a dayandığı günlerde daha fazla işçi talep eden İTO Başkanı, aslında işçi bulamamaktan değil, daha ucuz emek bulamamaktan yakınıyor.

Çoğu asgari ücretin altında, iş güvenliği önlemleri alınmadan çalıştırılan göçmen işçiler patronların iştahını kabartıyor.

Göçmen işçilere izin verilmesini isterken her zamanki gibi tehdide başvuruyor, aksi takdirde üretimde kesintiler yaşanacağını yani işten çıkarmalara başlayacaklarını ima ediyor.

Yabancı işçinin asgari ücreti düşürüldü

Göçmen emeği sömürüsünün derinleşmesi için gerekli hukuki adımlardan biri geçtiğimiz günlerde atıldı.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, patronların talebiyle yabancı işçi çalışma izni değerlendirme kriterlerini yeniden belirledi.

Her bir yabancı için en az 5 Türk vatandaşının istihdam edilmesi şartı değiştirildi. Son yıl net satış tutarı 50 milyon lira veya daha fazla olan işyerinde istihdam edilecek 5 yabancı işçiye kadar izinlerde istihdam şartı aranmayacak. Ayrıca yabancı işçinin asgari ücreti düşürüldü.

Haber

Patronların yardımına bakanlık koştu: Yabancı işçi çalışma kriterleri değişti