Azerbaycan doğalgazının Türkiye üzerinden Suriye’ye akışını sağlayacak "Türkiye-Suriye Bölgesel Doğalgaz İletim Hattı" törenle açıldı.

Kilis’in Yavuzlu köyündeki gaz istasyonunda yapılan törende vanaların açılmasıyla gaz akışı başlatıldı.

Törene Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Azerbaycan Ekonomi Bakanı Mikayıl Cabbarov, Katar Kalkınma Fonu Başkanı Fahad Hamad Al-Sulaiti ve Suriye'deki HTŞ yönetiminin Enerji Bakanı Muhammed el-Beşir katıldı.

Projenin ana finansörü Katar. Hatla Azerbaycan’dan günlük 3,4 milyon metreküp doğalgaz Suriye’ye iletilecek.

Sıradaki hedef elektrik ihracatını artırmak

Suriyeli bakan el-Beşir günlük gaz akışının ileride 6 milyon metreküpe çıkarılmasının planlandığını söyledi:

“Sağlanacak doğalgazla yaklaşık 750 megavat ek enerji üretimi mümkün hale gelecek. Suriye’de günlük elektrik erişim süresi ortalama dört saat artacak. Bu, ekonominin canlanmasına ve (Suriyeli göçmenlerin) geri dönüşüne katkı sağlayacak.”

Beşir ayrıca Hatay’ın Reyhanlı ilçesinden İdlib’in kuzeyine uzanacak yeni elektrik temin hattı da dahil projelerin en kısa sürede tamamlanması için yoğun çalıştıklarını söyledi.

Katarlı Al-Sulaiti ise şöyle konuştu:

“Günlük 3,4 milyon metreküp doğalgaz yıllık yaklaşık 1,2 milyar metreküpe denk geliyor. Doğalgaz Suriye’de elektrik üretiminde kullanılacak. Bu sayede ülkedeki günlük elektrik erişim süresi yaklaşık beş saate çıkacak. Bu artış mevcut duruma göre yüzde 40’lık iyileşme anlamına geliyor. Böylece beş milyondan fazla abone doğrudan faydalanacak.”

Humus'a kadar gidecek

SOCAR ile gazın teslimi için swap anlaşması imzalandığını, hattın Suriye ayağı için de BOTAŞ'ın devreye girdiğini aktaran Bakan Bayraktar ise şöyle konuştu:

"Hat, Türkiye-Suriye sınırında bulunan ve Kilis'in Yavuzlu köyünde yer alan Yavuzlu Ölçüm İstasyonu'na kadar geldi. BOTAŞ, hattın Suriye bölümünün altyapısının hazırlanmasıyla ilgili olarak Suriye Gaz Şirketi SGC'yle birlikte çalıştı, kendilerine her türlü teknik desteği verdi. Allah'ın izniyle doğalgazı Halep'e, Halep'ten de Humus'a kadar taşıyacağız. Bu sayede oradaki elektrik santralleri de yakın zaman içinde devreye alınacak. Azerbaycan devletine ait petrol ve doğalgaz şirketi SOCAR ile Azerbaycan'dan gelen gazın Türkiye-Suriye sınırında teslimine yönelik bir swap anlaşması imzaladık."

ABD, Katar'a minnettar 

ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, geçtiğimiz gün X hesabından paylaştığı mesajla Suriye'ye doğal gaz akışıyla ilgili memnuniyetini bildirmişti.

"Suriye için hayati önem taşıyan bir gaz girişimini tamamen finanse eden Katar'a içten teşekkürlerimizi sunarız" diyen Barrack, "2 Ağustos'tan itibaren, Türkiye üzerinden teslim edilen Azerbaycan doğal gazı 800 MW'lık enerji sağlayarak 5 milyon eve ışık getirecek. Kritik bir anda rahatlama ve istikrar için atılmış önemli bir adım. Katar ve liderlerinin ortaklık ve dostluklarını cesurca gösterdiği bir adım" ifadelerini kullanmıştı.

İlk adımı Türkiye-Katar-ABD ortaklığı atmıştı

2011 öncesinde yaklaşık 9,5 gigawatt elektrik üretebilen Suriye, savaş yıllarının ardından 1,6 gigawatt seviyesine gerilemiş durumda.

HTŞ yönetimi yeniden eski enerji üretim kapasitesine erişebilmenin yolunu özel sermaye ve dış destek arayışında buluyor.

Bu arayış çerçevesinde Mayıs ayında Katar'dan UCC, ABD'den Power International ile Türkiye'den Kalyon ve Cengiz Enerji'nin oluşturduğu konsorsiyumla 7 milyar dolarlık mutabakat zaptı imzalanmıştı. Anlaşma kapsamında dört adet doğalgazla çalışan kombine çevrim santrali ile 1000 megawattlık güneş enerji santrali inşa edilmesi öngörülüyor.

Projelerin, üretim kapasitesini 5 bin megawatt artırması ve Suriye'nin elektrik ihtiyacının yarısından fazlasını karşılaması bekleniyor.

Ayrıca ABD merkezli Baker Hughes, Hunt Energy ve Argent LNG'nin Suriye'nin petrol, doğalgaz ve elektrik sistemlerini kapsayan geniş ölçekli bir ana plan hazırladığı biliniyor.

Suriye'de enerji paylaşımı hızlandı: ABD sermayesi akın etti