Gaz ihracatçısıyken gaz ithalatçısı konumuna gelen Özbekistan'da doğalgaz arzında yaşanan düşüş ülkedeki enerji krizini derinleştirdi. Özelikle kış aylarında enerji tasarrufuna giden hükümet, doğalgaz ile üretilen elektriğin sadece belirli saatlerde verilmesi uygulamasını başlattı. Protestolara yol açan uygulamanın ardından Özbekistan çözümü yabancı yatırımcılar aracılığıyla alternatif enerji santralleri kurmakta buldu. 

Birleşik Arap Emirlikleri'nin devlet şirketi Masdar, 2 gigawattlık güneş ve rüzgar enerjisi projesi yapmak üzere bu yılın Mayıs ayında Özbekistan'la sözleşme imzaladı. Haziran ayında da Çin devlet enerji şirketi CEEC ile imzalanan anlaşmaların Özbekistan'ın 'enerji çeşitliliğinin artıracağı' duyuruldu.

Kamu kalmadı, Cengiz verelim

İki ülkenin kamuya ait enerji şirketi ile masaya oturan Özbekistan'ın Türkiye'deki tercihi ise AKP iktidarının gözde müteahhitlerinden Mehmet Cengiz oldu. 

Mehmet Cengiz, geçtiğimiz gün Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'i ziyaret etti.

Cengiz Holding'in ülkede inşa ettiği enerji santralleri hakkında Mirziyoyev'e bilgi veren Cengiz, toplam değeri 5,2 milyar doları aşan yeni projelerini sundu.

Özbek medyasının aktardığı bilgilere göre görüşmede gündeme gelen projeler ve tahmini bedelleri şöyle:

• Yolların, tünellerin modernizasyonu ve inşası (2,7 milyar dolar)
• Maden yataklarının aranması ve geliştirilmesi (780 milyon dolar)
• Kamu-özel sektör ortaklığı kapsamında enerji altyapısının yönetimi (1,7 milyar dolar)

'Yap-işlet-devret' modeli Özbekistan'a uzandı

Görüşmede ayrıca, Kaşkadarya bölgesinde inşa edilecek 7 kilometre uzunluğundaki tünelin 200 milyon dolara tamamlanması ve işletmesinin 30 yıllığına özel bir şirkete devredilmesi gündeme geldi.

Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev Cengiz Holding'in teklif ettiği projelerin acilen hazırlanması ve tam olarak uygulanması talimatı verdi.

İlk ihalesi değil

Mirziyoyev'le Cengiz arasındaki görüşmede, Cengiz Holding'in daha önce Taşkent ve Sirderya illerinde bitirdiği iki enerji santrali işi de gündeme geldi. Bu iki santral, toplam 460 MW kapasiteye sahip.

Cengiz Holding, bu iki projeyi bitirdikten sonra, 2023 Nisan ayında da Cizzak ilinde 400 MW kapasiteli bir termal enerji santrali için sözleşme imzalamıştı.

Cengiz Holding, farklı Orta Asya ülkelerinde aldığı enerji ihaleleriyle de dikkat çekiyor. Azerbaycan’da bulunan Elbeidash ve Ağduzdağ cevher yatakları 30 yıl süreyle Cengiz Holding’e ait Eti Maden bünyesindeki Artvin Madencilik A.Ş.’ye devredilmişti.

Özbekistan ülkenin enerji krizine, diğer ülkelerin kamu şirketleriyle ortak yapılacak büyük projelerle yanıt ararken, Türkiye'yle görüşmelerde Cengiz Holding'in öne çıkması tesadüf değil. AKP döneminde Türkiye'nin kamu şirketleri ya satılır ya küçültülürken, hükümete yakın kimi şirketlere "el verildi".

Cengiz Holding'in benzer serüveni uzun süredir kamuoyu tarafından biliyor. Türkiye'nin en zenginleri listesinde listenin en tepelerine yükselişiyle gündeme gelen Ahlatcı Kuyumculuk da benzer bir örnek. 2018'de Venezuela'yla Türkiye arasındaki altın ticaretini görüşmek üzere Karakas'a giden Erdoğan, yanında Ahmet Ahlatcı'yı da götürmüştü. Ahlatcı Venezuela'nın işini görmeye başladı, beş yılda inanılmaz bir servet biriktirdi.

Haber

Özelleştirmenin faturası halka çıktı: Dağıtım şirketlerine milyarlar aktı