Eski Anayasa Mahkemesi Raportörü ve 2015 Haziran seçimlerinde AKP'den milletvekili olan eski AKP MKYK üyesi Prof. Dr. Osman Can T24’ten Cansu Çamlıbel’e verdiği söyleşide “Kimse kendini kandırmasın, askeri vesayetin kaldırılmasından sonra Türkiye’nin anayasal düzeninde denge denetim olamadı” ifadelerini kullandı.

“2010 paketinin tamamını ‘günah’ olarak değerlendiriyorsanız benim günahım çok. Ama bireysel Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru hakkına Tayyip Bey’i ikna eden de benim” ifadelerini kullanan Can, 2015 koalisyon görüşmeleriyle ilgili bilgi paylaştı.

İktidarın “terörsüz Türkiye” olarak adlandırdığı süreç sonunda PKK’nin kongre kararındaki Lozan ve 1924 Anayasası vurgusuna değinen Can, “Yerel yönetimlerin özerkliği, Lozan Anlaşması’nın taahhütlerinden biridir. Türkiye bu hükümlere aykırı hiçbir düzenleme yapmayacağına söz verdi ancak 1924 Anayasası ile tam tersini yaptı. Hakları Türklere özgüleyen 1924 Anayasası aslında Lozan’ın felsefesine aykırı. 1923'ün 29 Ekim’inde sadece cumhuriyet ilan edilmedi. İnsanların duymak hoşuna gitmeyebilir ama şöyle bir gerçeği de var 29 Ekim’in; yerel yönetimlere ilişkin bütün hükümler anayasadan çıkarıldı, yerel yönetimler yok edildi. Yani Misak-ı Millî’de ve Lozan’da verilen bütün taahhütler ortadan kaldırıldı. Bunun Kürtler açısından problem olarak görülmesi doğal. Burada Lozan’ın günah keçisi yapılmasına gerek yok kanımca” dedi.

‘1921 Anayasası üzerinden yürünmesi konusunda görüş birliğine varıldı, devrim mahiyetinde bir şeydi’

2015 koalisyon görüşmeleri heyetinde olduğuna dikkat çeken Can şunları söyledi:

“-Şöyle bir görüntü var. Devlet tarafı bu ‘Terörsüz Türkiye’ sürecini anayasada Kürtlere ‘bireysel haklar’ vererek nihayetlendirmeye çalışacak. DEM Parti şu an için çok renk vermese de Öcalan ve PKK’nın bildirilerinin satır aralarında ‘kolektif haklar’a gönderme var. Ve siz Lozan’ın aslında ikisi içinde sağlam bir çerçeve önerdiğini, istenirse ikisine de prensipte imkân verdiğini söylüyorsunuz. Doğru mu anlıyorum?

O imkânı veriyor. Sadece Türkiye Cumhuriyeti'nin anayasaları Lozan'la uyumlu değil diyorum ben. İşin tuhaf tarafı tartışmanın Lozan üzerinden yapılmak istenilmesi. Tartışmamız gereken yeni anayasal düzenin nasıl olacağı konusu.

Başka bir şey daha söyleyeyim. 2015 koalisyon görüşmeleri, CHP ile AK Parti arasında yapılan koalisyon görüşmeleri heyetinde ben de vardım. Anayasa, hukuk ve yargı konularında yetkili olan kişi bendim. Ve biz orada CHP ile bu noktada uzlaştık zaten; “1921 Anayasası dışındaki hiçbir anayasayı referans olarak almamaya ve 1921 Anayasası esasları üzerinden yürümeye varız” dediler. Görüş birliğine ulaştık orada. Bu devrim mahiyetinde bir şeydi. Cumhuriyet Halk Partisi’nin heyetinde o gün olanlar da hayatta, onlardan da teyit edebilirsiniz. O görüşmelerin bütün tutanakları var bende, hepsi orada yazıyor. Tabi bu tarihi fırsatı da hoyratça heba ettik. 1921 Anayasasının felsefesi ve temel tercihleri Türkiye'nin üzerinde uzlaşabileceği, yeni bir başlangıç yapabileceği bir zemindir.”