Sayfa yolu
Ormanlardaki tabloyu özetleyen rapor: Denetim ve planlama sıfır, yangın eylem planları yok
soL'a güvenin, algoritmaya müdahale edin. Tek tıkla soL Haber'i Google'da tercih edilen kaynağınız olarak belirleyin.
Haber Merkezi
Yayın Tarihi: 30.09.2021 , 10:59 Güncelleme Tarihi: 22.01.2025 , 10:54
Sayıştay, 2020 yılı denetim raporlarını yayımladı. Orman Genel Müdürlüğü'yle ilgili yayımlanan rapor Türkiye’de orman alanları ile ilgili birçok sorunu ortaya çıkardı.
Maden izin sahalarında denetimsizlik, kaçak yapılaşma ve izin dışı kullanım getirdi
Sayıştay raporunda Orman Genel Müdürlüğü tarafından maden izin sahalarının kontrollerine yönelik etkin bir denetimin yürütülemediği görüldü. Raporda yer alan bulgulara göre 649 maden izin sahasından, 46 sahada idare izni olmayan yapılar yapıldığı; 30 sahada izin amacı dışında kullanımlar olduğu; 76 sahada ise hem idare izni olmayan yapılar hem de izin amacı dışında kullanımlar olduğu görüldü.
Raporda yer alan ifadeye göre maden izin sahalarında kontrollerin yeterince yapılamadığı konusu 2019 yılı denetim raporlarında yer almasına ve uyarılar yapılmasına rağmen; kontrollerin yeterli düzeyde iyileştirilemediği görüldü.
Maden faaliyetleriyle doğal yapısı bozulan yerlerde rehabilitasyon uygulanmadı
Sayıştay’ın incelemeleri sonucu maden sahalarında yapılan denetimlerde, maden işletme sahalarının büyük bir çoğunluğunda rehabilite çalışmalarının yapılamadığı sahalarda düzensiz çalışmaların yapıldığı görüldü. Denetim raporuna göre bazı maden işletmecileri tüm rezervi aldıktan sonra işletmelerini kapattı ve bu maden sahalarında hiçbir rehabilite çalışması yapılmadı.
Orman Genel Müdürlüğü’nün “konuyla ilgili yönetmelik hazırlıyoruz” cevabına karşılık Sayıştay raporunda “Ancak yürürlükteki düzenlemeler uygulanmış olsaydı dahi birçok izin sahası rehabilite edilerek doğaya kazandırılmış olacaktı. Böylelikle oralarda ortaya çıkmış olan doğal ve ekolojik tahribatın etkileri azaltılmış olacaktı” ifadeleri yer aldı.
Maden işletmelerinden çevreyle uyum bedeli istenmedi
Yapılan incelemelerde orman sayılan alanlardaki madencilik faaliyetleri nedeniyle yapılması gereken rehabilite çalışmalarının incelenmesinde, çevre ile uyum bedeli (teminatı) adı altında alınan ve Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü hesabına yatırılan bedellerin Orman Genel Müdürlüğü tarafından talep edilmediği görüldü.
Çevre ile uyum planı kapsamında alınan bedel madencilik faaliyetinde bulunulan alanın faaliyet süresince ve sonrasında projesine uygun olarak, can ve mal emniyetinin sağlanarak arazinin ıslah edilmesi ve doğaya yeniden kazandırılması faaliyetlerinde kullanılıyor. Bu faaliyetler işletmeler yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde orman arazilerinde ilgili orman idaresi, diğer alanlarda il özel idaresi veya valilik tarafından yerine getiriliyor.
Yangın eylem planları yok
Sayıştay raporunda “Toplam ormanlık alanın %60'ını birinci ve ikinci derece yangına hassas alanlar oluşturmasına karşılık, yangın eylem planlarının her yerleşim yeri için hazırlanmadığı ve yanan alanlar ile bu alanlarda yapılan çalışmaların tamamının coğrafi bilgi sistemi kapsamında izlenmediği görülmüştür.” denilerek “Orman Yangınları ile Mücadele Eylem Planı” hazırlıklarındaki eksikliklere dikkat çekildi.
Raporda ormana yakın ya da orman içi arazilerde inşa edilen RES’lerin sayısının hızla artması, yazlıklar ile yeni yerleşim alanları ve turistik tesislerin yapılmasının yangın riskini artırdığı vurgulandı.
Orman envanteri oluşturulmadı
Sayıştay’ın “Ormanların korunması ve ormanlardan yararlanılması için planlama bir zorunluluktur.” denilen raporunda Türkiye’de “Ulusal Orman Envanteri” olmamasına dikkat çekildi.
Raporda konuyla ilgili “Ulusal orman politikasına yön vermek, orman araştırmalarını desteklemek, ulusal ve uluslararası raporlama taahhütlerini yerine getirebilmek için kapsamlı, güvenilir, güncel ve tutarlı bilgilere ihtiyaç duyulduğundan, Ulusal Orman Envanterinin geliştirilmesi gerekir” ifadeleri kullanıldı.
Kayıtlar tutarsız, gelirler tahsil edilmedi
Orman Genel Müdürlüğü tarafından kiraya verilecek yerlere ait işlemleri yürütme görevi İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığınca yürütülüyor. Sayıştay denetim raporunda, İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı kayıtları ile muhasebe biriminin kayıtları arasında milyonlarca liralık fark tespit edildi. Rapora göre tahsil edilemeyen alacak tutarları da milyonları buldu. Bu tutarlar, Mersin için 10 milyon 990 bin lira, İzmir için 6 milyon 41 bin lira, İstanbul için 4 milyon 745 bin lira.
Orman Kanunu’na göre orman sayılan alanlarda kullanım izinleri karşılığında gelir elde edilebiliyor. Genel bütçe kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşlarına bu madde kapsamında verilen izinlerden ise bedel alınmıyor. Ancak izin sahibince üçüncü kişilere kiralanması halinde orman sayılan alana isabet eden kira bedelinin yüzde 50’sinin her yıl Orman Genel Müdürlüğü bütçesine gelir kaydedilmek üzere yatırılması gerekiyor.
TOKİ arsa bedelini ödemedi
Sayıştay raporuna göre OGM, tesisler inşa edilmesi karşılığında TOKİ’ye 318 milyon lira değerinde arsa verdi. TOKİ'nin OGM tesisleri için yapmış olduğu harcamalar ise 153 milyon oldu. Raporda, OGM’ye toplam 184 milyon 707 bin lira alacak bedelinin karşılığında hazine taşınmazı devredilmesi gerekirken devrin yapılmadığı görüldü.
soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.
