ODTÜ Mimarlık Fakültesi öğretim üyeleri çalışmaları sonucunda, depremden sonra çıkarılan Yerleşme ve Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne ilişkin rapor yayımladı.

Raporda 6 Şubat'ta 11 ili yıkan Kahramanmaraş merkezli büyük depremin ardından çıkarılan Yerleşme ve Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne ilişkin ODTÜ Mimarlık Fakültesi öğretim elemanları ve öğrencilerinin değerlendirmeleri yer aldı.

Sürece katkı koyabilmek adına uzmanlıkları çerçevesinde çalışma başlatan ODTÜ'lüler, görüş bildirdikleri raporda, 'akıl ve bilim yolunu benimseme sorumluluğu'nun altını çizdi. "Fakültemiz bileşenleri kararnamenin toplumsal, iktisadi ve kültürel açıdan gerekli şartları sağlayacak sağlıklı bir kentleşme ve yaşam çevresi üretemeyeceği konusunda da kaygılar taşımaktadır" ifadeleri kullanıldı. 

24 Şubat'ta OHAL Kapsamında Yerleşme ve Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Resmi Gazete'de yayımlandı ve yürürlüğe girdi. Yürürlüğe giren maddeler arasında şunlar var:

• Plan ve parselasyon işlemlerinde askı, ilan, itirazlara ilişkin hükümler uygulanmayacak,
• İşlemler için döner sermaye ücreti ve herhangi bir ad altında bedel alınmayacak,
• Tapu kaydında yer alan haklar ile tüm şerhler taşınmazın bedeli üzerinde devam edecek,
• Yerli veya yabancı kişi, kurum ve kuruluşlar konut ve işyeri yaptırabilecek,
• Yıkıntı atıklarının dökümü valilikçe belirlenen alanlara yapılacak.

'Sağlıklı bir kentleşme üretilemez'

'Olağanüstü Hal Kapsamında Yerleşme ve Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi' üzerine ODTÜ Mimarlık Fakültesi Görüşü isimli çalışmada önemli saptamalar, uyarılar mevcut. Akademisyenlerin bilimsel çalışmaları sonucu değerlendirdiği kararname ise yeni yıkımlara gebe ve tehlikeli. Gözlem raporunda, kararnamede Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tek yetkili kurum olarak ilan edilmesine dikkat çekilmiş, etkinlik alanı bölgedeki tüm gelişme süreçlerinde de istisnai yetkilerin genişletildiği vurgulanmış.

Kararname kapsamında belirtilen faaliyet ve işlemler şunlar:

• Plan ve imar uygulamalarını beklemeksizin yapım faaliyetlerine başlama,
• Orman alanı ve meraları geçici veya kesin iskan amaçlı kullanıma açma,
• Arsa ve arazilerde cins ve vasıf değişikliği yapma,
• Hazine adına tescil ve tapu tescili yapma,
• Mülkiyet ve imar haklarını aktarma,
• Belirlenen alanlarda takas ve trampa işlemleri yapma,
• Bevcut ruhsatları, tahsisleri ve kira sözleşmelerini iptal etme,
• Devir ve acele kamulaştırma yapma,
• İnşaat yapma, yaptırma, arsa paylarını belirleme, kat irtifakı ve kat mülkiyetine yönelik işlemleri yapma.

Görüş raporunda; kararnamede tüm bu faaliyetlerin plan ve imar uygulamaları olmadan ve İmar Kanunu’nda belirtilen plan ve parselasyon işlemlerine ilişkin askı, ilan ve itiraz süreçleri işletilmeksizin gerçekleştirilebilir olmasının önünün açıldığına dikkat çekilmiş.

Aynı zamanda kararnamenin toplumsal, iktisadi ve kültürel açıdan gereken şartları gerçekleştirebilecek sağlıklı bir kentleşme ve yaşam çevresi üretememesine dair kaygı da dile getirilmiş. İmar plan sürecinin devre dışı bırakılmasına muhalefet eden gözlem raporu, “Yaşanan sorunlara yeterli çözüm sağlanamayacağı, orta ve uzun vadede yeni sorunlara neden olacağı” yorumunu da içeriyor. Mekan üretiminin plan denetimi dışına bırakılması gibi kişi ve kurumların sürece katılımı da kararnamece engelleniyor.

'Yeni sorunlara sebep olur' uyarısı

Plansızlık ve denetimsizliğin bir sonucu yaşanan bu yıkımın tekrarlamaması için de izlenmekte olan politika ve uygulamaların ivedilikle yeniden değerlendirilmesi gerektiği dile getiriliyor. Süreç için ‘hızlı bir şekilde konut üretimi olarak ele alınmamalı’ vurgusu yapılan gözlem raporunda, “Yer, iklim, yerel ve kültürel özellikler gözetilmeksizin tip ve hazır projelerle hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesi ciddi yeni sorunlara sebep olacaktır. Ayrıca, kültürel miras alanlarının planlanması, korunması ve sağlıklaştırılması ilgili özel kanunlarla belirlenmiş süreçlerin yürütülmesini ve yetkilendirilmiş kurum, kuruluş ve uzmanların katılımını gerektirir” ifadeleri de yer alıyor.

Bu işin akıl ve bilimin ışığında çok boyutlu biçimde ele alınması gerektiğinin vurgulandığı raporda, “Gerekli ön hazırlık yapılmadan gerçekleştirilecek aceleci çalışmaların yaşam alanlarımıza yarardan çok zarar getirme olasılığı yüksektir. Bunun yanında yeniden yapılanma etkinliklerinin başta iklim krizi olmak üzere günümüz yerleşimlerinin karşı karşıya olduğu pek çok sorunu da eşzamanlı olarak ele alması ve bunlara yönelik bütüncül çözümler üretmesi beklenmektedir” saptaması da yapılıyor.

'Sorumluluk almaya hazırız'

ODTÜ Mimarlık Fakültesi’nin Şehir ve Bölge Planlama, Mimarlık ve Endüstriyel Tasarım Bölümleri’nin sorumluluklarının bilincinde olduklarının dile getirildiği gözlem raporunda aynı zamanda, “Atılacak adımlarda gereken her türlü katkıyı sunmaya hazır olduğumuzu yetkili kurumlara ve kamuoyuna saygıyla duyururuz” çağrısı da yapılıyor.

Haber

TKP'den sola seçim ittifakı çağrısı: Barajı aşma şansı doğmuştur