New York Belediye Başkanlığı seçimi, ABD'deki benzer birçok seçimden daha çok ilgi çekmiş durumda. Trump'ın "komünist bir deli" olarak tanımladığı isim, Zohran Mamdani seçimin en öne çıkan unsuru ve favori adayı. Seçimin bu kadar ilgi çekmesi de onun yükselişiyle doğrudan ilişkili.

ABD'deki sermaye diktatörlüğü için bazı talep ve istekleri can sıksa ve emekçiler cephesinde olumlu bir hava yaratsa da, düzene bütünüyle meydan okuyan bir isimden söz etmiyoruz. Ancak böylesi bir çıkış ve bu çıkışın aldığı destek dahi ABD'de Trump için "kabus" olmaya yetmiş görünüyor.

Zohran Mamdani'nin geçmişi ve yükselişi

34 yaşındaki Zohran Kwame Mamdani tipik bir ABD'li politikacı değil. Uganda doğumlu ve New York'ta, akademisyen babası Mahmood Mamdani ve yönetmen annesi Mira Nair tarafından yetiştirildi. Siyasete girmeden önce Queens'te konut danışmanı olarak çalıştı ve şehrin konut krizinin işçi sınıfı ve göçmen aileler üzerindeki etkilerine tanıklık etti. Bu deneyimin onu ​​'aktivizme' ve sonunda 2020'de New York Eyalet Meclisi'ne adaylığını koymaya yönelttiği ifade edilirken, böylece Queens'in bazı bölgelerini temsil etti.

Amerika Demokratik Sosyalistleri (DSA) üyesi olan Mamdani, kendisini Bernie Sanders tarafından da desteklenen demokratik bir sosyalist olarak tanımlıyor. Sağ kanat onu "komünist" olarak nitelendirse de, platformu daha çok kapitalist düzenin başarısızlıklarını reformist bir bakış açısıyla düzeltmeyi amaçlayan bir dizi kamu politikası müdahalesi öneriyor.

Dünyanın en zengin şehirlerinden birinde, hükümetin sakinlerinin onurunu ve güvenliğini sağlamak için kararlı bir şekilde hareket etmesi gerektiğini savunuyor; bu tutum, genç ve işçi sınıfından oluşan çok uluslu bir New Yorklu koalisyonunda derin yankı bulmul görünüyor.

Mamdani'nin gündemi, zenginlerin ve şirketlerin vergilendirilmesiyle finanse edilen yeniden dağıtım politikalarına açıkça odaklanmasıyla öne çıkıyor.

Temel önerileri, şehrin yaşam maliyeti krizine yanıt niteliğinde. Mamdani'nin üyesi olduğu örgüt DSA, konut güvencesizliğine karşı mücadelede New York'ta ciddi bir güç. 

Önerileri arasında, yıllık 6 milyar dolara mal olması tahmin edilen bir politika olan bebeklikten itibaren evrensel çocuk bakımının uygulanması; şehrin otobüs sisteminin tüm yolcular için ücretsiz ve daha verimli hale getirilmesi; ve şehirdeki bir milyon kiralık, istikrara kavuşturulmuş daire için kira dondurma uygulamasının yürürlüğe konması yer alıyor. 

Mandani'nin önerilerinden biri de, "yiyecek çölleri" ve yüksek fiyatlarla mücadele etmek için yetersiz hizmet alan mahallelerde şehir işletmesindeki marketlerin pilot uygulamasının başlatılması.

Mamdani atacağı bu adımların finansman kaynağını açıkça belirtiyor: Büyük şirketler ve şehrin en zengin bireyleri, özellikle de yılda 1 milyon doların üzerinde kazananlar üzerindeki önemli ölçüde artırılmış vergiler. Bu, kampanyasını şehrin finans elitleriyle açık bir yüzleşme olarak konumlandırıyor.

Uluslararası konulara gelince, Mamdani, Filistin'in sesli bir destekçisi oldu ve bu duruşu, muhalifleri ve Siyonist lobi tarafından şiddetli eleştirilere maruz kaldı. Boykot, Yatırımların Çekilmesi ve Yaptırımlar (BDS) hareketinin açık sözlü bir destekçisi ve bu hareketi, "şiddet karşıtı" temellere dayanan ve uluslararası hukuka uyum sağlamanın bir aracı olarak "meşru bir hareket" olarak tanımladı. 

Bununla birlikte, diğer uluslar hakkındaki retoriği soldan eleştiri aldı. Venezuela ve Küba hükümetlerinden "diktatörlükler" olarak bahsetti; bu ifade tarzı ABD Dışişleri Bakanlığı'nın söylemleriyle örtüşüyor. Eleştirmenler, bu dilin, saldırıları savuşturmak amacıyla söylenmiş olsa da, ilkeli anti-emperyalizmi baltaladığını ve ABD'nin Venezuela'ya yönelik yasa dışı yaptırımlarının ve Küba'ya yönelik ablukanın boğucu etkisini temize çıkardığını savunuyor.

Mamdani'nin yükselişi

Haziran ayındaki Demokrat Parti ön seçimlerinde, eski New York valisi Andrew Cuomo'yu yendi. 2021'de skandallar nedeniyle istifa eden Cuomo, geniş çaplı isim bilinirliğini ve siyasi desteğini kullanarak siyasi bir geri dönüş girişiminde bulundu. Mamdani, binlerce gönüllünün desteklediği bir taban kampanyası yürüterek Cuomo'yu mağlup etti.

Bugünkü seçimlerde Mamdani iki rakiple karşı karşıya:

Andrew Cuomo (Bağımsız): Demokrat ön seçimini kaybeden Cuomo, şimdi bağımsız olarak aday. Kampanyası, NYPD'ye 5.000 memur eklemeyi vaat eden ve Mamdani'nin ücretsiz otobüs önerisinin çok sınırlı bir versiyonunu sunan "pragmatik" merkezcilik ve kamu güvenliği duygusuna hitap ediyor. Ayrıca, şu anki belediye başkanı Eric Adams'ın yarıştan çekildiğini ve Cuomo'yu desteklediğini belirtmekte fayda var.

Curtis Sliwa (Cumhuriyetçi): Sliwa'nın kampanyası neredeyse tamamen geleneksel bir "kanun ve düzen" mesajına odaklanmış durumda ancak ağırlıklı olarak Demokrat şehirde kayda değer bir destek kazanamadı.

Muhtemel seçim sonucu

Seçmenler sandık başına giderken, tüm güvenilir anketler Zohran Mamdani'nin New York Belediye Başkanı olmak için güçlü bir favori olduğunu gösteriyor. Mamdani'nin zafer ihtimali, Cumhuriyetçi Parti'nin en üst düzeylerinden sert bir tepkiye yol açtı. Başkan Donald Trump, Mamdani'yi defalarca "komünist bir deli" olarak nitelendirdi ve yönetimini baltalamak için federal hükümetin tüm gücünü kullanmakla tehdit etti. Bu tehditlerin şu şekilde gerçekleşme ihtimali var:

*New York'ta, şehir yetkililerinin federal ICE ajanlarıyla işbirliğini yasaklayan mevzuata sahip bir sığınak şehir olarak, agresif federal göçmen baskınları.
*Şehrin federal makamlarla işbirliği yapmasını zorlamak için davalar ve yürütme emirleri.
*Şehir programları için kritik federal fonların kesilmesi.
*Suçla mücadele bahanesiyle Ulusal Muhafız birliklerinin konuşlandırılma potansiyeli.

Mamdani'yi durdurmak için son bir çaba olarak, Başkan Trump, Cumhuriyetçi aday Curtis Sliwa'ya verilecek bir oyun etkin bir şekilde "Mamdani'ye verilmiş bir oy" olacağını iddia ederek Andrew Cuomo'yu sürpriz bir şekilde destekledi.

Zohran Mamdani'nin zaferi, Amerikan kentsel siyasetinde önemli bir değişime işaret edecek olsa da, eşi benzeri görülmemiş bir değişim değil. Bu durum, Reform Partisi'nden eski bir profesyonel güreşçi olan Jesse Ventura'nın yerleşik Demokrat ve Cumhuriyetçi adayları yenerek tarihi bir sürprize imza attığı 1998 Minnesota valilik seçimlerini akla getiriyor.

Ventura'nın zaferi, alışılmadık bir adayın "alışılmış siyaset"e karşı halkın hoşnutsuzluğundan yararlanabileceğini göstermişti; ancak tek dönemi, yönetiminin yerleşik düzene karşı karşılaştığı zorluklarla başa çıkabilecek kalıcı bir siyasi örgüt kurmayı başaramadığı için, hareketinin çökmesiyle sonuçlandı. Benzer şekilde, Mamdani'nin kampanyası da eşitsizlik ve siyasi statükoya duyulan yaygın hayal kırıklığını güçlü bir seçim gücüne dönüştürdü.

Mamdami, olası bir seçim zaferinde dışarıdan Trump liderliğindeki federal hükümetin açık düşmanlığıyla karşılaşacak gibi görünüyor. İçeriden ise bir burjuva sınıf partisi olarak Demokrat Parti'nin yapısal kısıtlamalarıyla mücadele ederken, aynı zamanda uluslararası pozisyonlarının tutarlılığı konusunda soldan gelen eleştirilerle de karşı karşıya kalacak. Bunların yanı sıra olası bir zafer an aynı zamanda, arkasındaki örgütlü halk hareketinin ne kadar dirençli ve ileriye çekici olduğunun da bir sınavı olacak.