Dünyanın en büyük gıda tekellerinden biri olan Nestlé, bazı "bebek maması" ve "devam maması" ürünlerini gıda zehirlenmesine yol açabilen "cereulide" toksini şüphesiyle geri çağırıyor.

İsviçreli şirketin dünya çapındaki geri çağırmasından başta Avrupa ülkeleri ve Türkiye etkilendi.

Raflardan toplatılacak mamaların "BEBA", "Alfamino", "SMA" ve "NAN" markalarına ait bazı ürünler olduğu anlaşıldı. Şirket Almanya'da toplatılacak ürünleri BEBA serisi bazı mamalar ve Alfamino olarak açıkladı. Türkiye'de ise toksinden "SMA"nın bazı parti numaraları etkilendi.

Firma saatler sonra 'sessiz' bir duyuru yayımladı, yetkililer umursamadı

Nestlé Türkiye'nin resmi sitesinde herhangi bir açıklama yapılmazken, firmaya bağlı "Nestlemomandme" sitesinde ana sayfada girildiğinde görülmesi pek mümkün olmayan bir bilgilendirme yapıldı.

Skandalın patlak vermesinden saatler sonra sessizce yapılan bu duyuruda, toksin bulunduğu belirtilen ve toplatılacak olan seriler tek tek paylaşıldı.

Tarım ve Orman Bakanlığı da konuyla ilgili henüz bir duyuru yapmış değil.

Neden toplatılıyor?

Firmanın açıklamasında, ürünlerde gıda kaynaklı hastalıklara yol açabilen mikroorganizma toksini bulunma ihtimali olduğu ifade edildi:

Gıda kaynaklı hastalıklara yol açabilen mikroorganizma toksini (cereulide) bulaşı ihtimali nedeniyle, yukarıda yer alan bebek beslenmesi ürünleri için daha geniş kapsamlı bir gönüllü geri çağırma/geri çekme kararı almış bulunuyoruz.

Şu ana kadar ürünlerin tüketimiyle bağlantılı bir hastalık vakası bildirilmediğini savunan şirket, ürünleri satın almış olabilecek tüketicilerin ürünü kullanmamaları çağrısı yaptı. Söz konusu ürünlerin "satın alınan perakendeciye iade edilerek geri ödeme alınması" tavsiye edildi.

Açıklamada "Herhangi bir hastalık şüphesi olan kişiler bir sağlık uzmanına başvurmalıdır" denildi.

Toksin neden tehlikeli?

"Cereulide" zararlı bir toksin. Gıda zehirlenmesi belirtilerine (bulantı, kusma, ağrı, ishal, halsizlik) neden olmakla birlikte daha fazla alındığında ya da bağışıklık sistemi sorunları yaşayanlar karşılaştığında ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. 

Bakteri, gıdaların uygun olmayan şartlarda saklanması sonucu çoğalır ve toksin üretir. Bu toksinler insanların sindirim sistemini etkileyerek başka rahatsızlıklara yol açabilir. Hayati bir risk de yaratabilir.

Toksinin bebekler için zararlı olmasının bir sebebi de kaynar suyla veya pişirme sırasında etkisiz hale getirilememesi.

Nestlé'nin kirli elleri ve skandalları

Nestlé'nin skandalları saymakla bitmez.

Kurulduğu günden bu yana sayısız davaya konu olan, insanları ve çocukları sömürerek gıda tekeli haline gelen şirketin başka ürünleri de defalarca toplatma ile karşı karşıya kaldı.

"Yanlış" etiketleme nedeniyle binlerce kişinin sağlık sorunlarıyla doğrudan karşı karşıya bırakıldığı Nestlé, bebekler için ürettiği "toz mama"ları önceleri "Anne sütünden daha besleyici" diyerek sattı. Bu sebeple pek çok bebeğin katili olduğu düşünülen şirket, dünya çapında da böyle ("baby killer") anıldı. Yıllarca boykot edildi, ediliyor.

Obezite ve kronik hastalıkları önlemeyi amaçlayan uluslararası yönergeleri yok sayan şirketin, pek çok yoksul ülkede satılan "bebek sütü" ve tahıl ürünlerine şeker ve bal kattığı ortaya çıkmıştı. Skandaldan en çok Asya, Afrika ve Latin Amerika etkilenmişti.

Nestlé’nin yıllar boyunca “doğal maden suyu” veya “kaynak suyu” etiketli sular üzerinde çeşitli yasadışı işlemler uyguladığı anlaşılmıştı. Contrex, Vittel ve Hépar gibi markaları kapsayan bu işlemler hakkında yasal kovuşturmadan kaçınmak için şirket 2 milyon avro para cezası ödemeyi kabul etmişti. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un hükümetinin Nestlé'nin dünya çapında ünlü Perrier markası da dahil olmak üzere maden suyuna yönelik yasadışı işlemlerini örtbas ettiği ortaya çıktı.

Dünya kakao üretiminin yüzde 70'i Batı Afrika'da gerçekleştiriliyor ve buradaki üretimin büyük bölümü ise ABD'ye ihraç ediliyor. Aralarında Nestlé'nin de olduğu ünlü çikolata markalarının kakao toplamak için çocukları çalıştırdığı biliniyor. Çocuk yaşta Mali'den kaçırılarak Fildişi Sahili'ndeki kakao çiftliklerinde çalıştırılmaya zorlanan 6 Afrikalı tarafından Batı Afrika'da çocukların zorla çalıştırıldığı çiftliklerden kakao satın aldıkları gerekçesiyle gıda şirketleri Nestlé ve Cargill'e açılan dava 2021'de ABD Yüksek Mahkemesi tarafından reddedilmişti. Bu davalara neredeyse her yıl yenileri ekleniyor.

Kasım 2025'te şirket, yılın 9 ayına ilişkin finansal sonuçlarını açıkladı. Buna göre, şirketin bu dönemdeki satışları yıllık bazda yüzde 3,3 artış gösterdi. Ancak buna rağmen Nestlé, "maliyet azaltma programı" kapsamında iki yıl içinde dünya çapında 16 bin çalışanını işten çıkarmayı planladığını duyurdu.

Firma işçi düşmanlığı, sendikal hakları engelleme ve kötü iş koşullarıyla da biliniyor.