Fikret Reyhan’ın son uzun metraj filmi Cam Perde Türkiye’de ilk gösterimini geçtiğimiz yıl gerçekleşen 42. İstanbul Film Festivali’nde yaptı. İstanbul Film Festivali’nde Jüri Özel Ödülü ve En İyi Erkek Oyuncu ödülünü aldı. Altın Koza Film Festivali’nde ise En İyi Kadın Oyuncu ve En İyi Kurgu ödüllerini aldı. Bir süredir bir dijital platformda gösterilmekte olan filmi soL okurlarının da dikkatine sunmak istedik.

Yönetmen Fikret Reyhan, Çatlak ve Sarı Sıcak filmleriyle emekçi mahallelerinden yaşamları sinemaya konu edindiğini göstermişti. Cam Perde filminde bir kadının gözünden boşanma süreci, tek başına var olma mücadelesi ve bunun ekonomisi bir arada işleniyor. 

Cam Perde, ana karakter Nesrin’in boşandığı eski eşi Ömer ve yeni sevgilisi Selim arasında kaldığı hayatının birkaç gününü seyirciye gösteriyor. Film Nesrin’in dövme yaptırmasıyla açılıyor, doktor muayenesinde beş haftalık gebelik haberi almasıyla devam ediyor. Boşanma, yeni bir hayat ve iş kurma yolunda ilerlemeyi isteyen bir kadının yaşayacağı çatışmayı izleyeceğimiz bir film olacağı böylece seyirciye gösteriliyor. Film, ilk bakışta, Nesrin’in hayatına girmiş olan iki erkeğin, eski eş Ömer ve müstakbel eş Selim’in Nesrin’e dönük birbirleriyle çatışan tutumları üzerinden ilerleyecek gibi görünse de aslında Nesrin’in arada kaybolan bir hayat yaşamasını incelikli bir şekilde işliyor.

Fikret Reyhan, “Cam Perde” (2023)

Nesrin, Selim’in pastanesinde çalışıyor aynı zamanda eniştesiyle birlikte sipariş üzerine pasta yapıyor. Selim’le kurduğu ilişkide hem çalışanı olmak hem de sevgili olmak iç içe geçiyor. Bir yandan Ömer’in çalışmayan, suça meyilli, sorumluluk alamayan karakteri diğer yanda Selim’in sorumluluk sahibi iyi bir eş olduğunu görüyoruz. Ömer sürekli bir şeyleri düzeltebileceğini, düzelttiğini anlatmak için Nesrin’i zorlarken, eski eş Selim Nesrin’in Ömer’e gösterdiği hoşgörüden rahatsız oluyor. Selim’in buradaki tutumu “kadını korumak” görevini üzerine almış olmasından geliyor gibi görünüyor. Aynı Selim’in Nesrin’in üniversite okuma ihtimalinden rahatsızlık duymasında, kendi işini kurma olasılığını ciddiye almamasında ve son olarak gebeliği sonlandırma talebindeki tutumunda olduğu biçimde, sözde koruyuculukla bir kadının kendi başına var olmasına izin vermeme iç içe geçiyor. 

Nesrin’in hayatta yapmak istediklerinin seyirciye aktarıldığı sahneler yeğeniyle yaptığı kısa sohbetlerde gösteriliyor: 17-18 yaşlarında olan yeğeni ile üniversiteye gitme hayali kurması, birlikte dövme yaptırması Nesrin’in kendini arayışının, kendini tek başına var etme mücadelesinin gösterilmesi gibi. Film boyunca Nesrin’i öfkeli, bağıran halde göremiyoruz. Ömer kapısına dayandığında, çocuğu ile tehdit ettiğinde dahi “sakinliğini” koruyan bir karakter var karşımızda. Yeni hayatını kurmayı düşündüğü sevgilisi Selim ile ilişkisinde çalışmasının istenmemesi, kendine ticari bir kariyer hedeflemesinin şakaya alınması, gebeliği sonlandırma talebinin reddi bile Nesrin’i öfkelendirmiyor. Nesrin’in öfkesi nerede? Nesrin’in sakinlikle karşıladığı olaylar çocuğunun alıkonulması, iş yerinin taşlanması ve sokakta Ömer tarafından sıkıştırılması olunca öfkesinin nerede olduğu merak konusu oluyor. Selim ile kurduğu ilişkinin ekonomik bağımlılıkları beraberinde getirmesi, Ömer ile kurduğu ilişkisinin bir çocuğun hayatını da etkiliyor olması Nesrin’i öfkelenemez hale mi getirmiş? Nesrin’in hayatını kurmaya çalışırken Selim’le kurduğu iş ilişkisi, Ömer’le kurduğu anne-baba olma hali ince bir ip üzerinde yürümeye benziyor. 
Nesrin’in hayatında koruyucu görevini üstlenen erkekler de saldırganlık gösteren erkekler de Nesrin’i görmüyorlar. Bu, yakından tanıdığımız kadınların hikayesini seyirciye hatırlatıyor. Nesrin bu görünmez halin sonucu olarak çatışmaların dışında kalabilme yeteneği geliştirmiş gibi görünüyor. Aslında sakince kendi halinde yaşamak istediği hayatı kurmak, bu çatışmalardan uzaklaşmak istiyor, hayatının karar verici konumunu elde etmeye çalışıyor.

Fikret Reyhan, “Cam Perde” (2023)

Fikret Reyhan Cam Perde filmiyle, bir kadının hayatında sıkıştırıldığı yerleri incelikli bir şekilde işliyor. Nesrin’in hikayesinde birden çok kadının hikayesini izliyoruz. Bir ilişkiden çıkmak, bir başka ilişkiye girmek, bir yandan da hayatın içinde varlığını bağımsızca kurmak arzusu bir arada olduğunda yaşanan çatışma anlatılıyor. Bu çatışma Nesrin’in iç çatışması değil de O’na ve birçok kadına yaşatılan toplumsal baskının sonucu değil mi?

Filmin eski eşin kadının hayatını sıkıştırmasını ilk andan itibaren izlettiği seyirci olabilecekleri biliyor, çünkü her gün okuduğumuz kadın cinayetlerine giden yolu izliyoruz. Aslında tam da bu yüzden ilk sahneden son sahneye kadar kadının hayatını nasıl yaşayacağını değil de hayatta kalıp kalamayacağını düşünüyoruz. Fikret Reyhan, filmi bu gerilim hattı ekseninde kurarak politik gündemlerin başında gelen kadın cinayetlerini sinemaya konu edinmeyi ve bunu yaparken sakin bir kadın karakter yaratarak izleyicinin tırnaklarını yemesini tercih etmiş gibi görünüyor.