NATO üyeleri, Ankara’da yapılacak zirve öncesinde ortak bildiri üzerinde uzlaşmaya çalışırken, Polonya’nın doğu kanadına askeri yakıt hattı talebi ve İtalya’nın Ukrayna’ya uzun vadeli yardım taahhüdüne ilişkin çekinceleri tartışma yarattı.

Bloomberg’in haberine göre NATO üyeleri, gelecek hafta Ankara’da yapılacak zirve öncesinde ortak açıklamanın son halini belirlemekte zorlanıyor. Tartışmanın iki ana başlığını, ittifakın askeri yakıt altyapısının doğu Avrupa’ya genişletilmesi ve Ukrayna’ya sağlanacak askeri-mali desteğin 2027’ye uzatılması oluşturuyor.

Polonya doğu kanadına yakıt hattı istiyor

Polonya, NATO’nun doğu kanadında askeri lojistik altyapının güçlendirilmesini isteyen ülkelerin başında geliyor. Varşova ve Bükreş’in, NATO’nun Soğuk Savaş döneminden kalma yakıt boru hattı ağının doğuya doğru genişletilmesi için bastırdığı belirtiliyor.

Mevcut NATO boru hattı sistemi Almanya’da sonlanırken, önerilerden biri bu ağın Polonya’ya bağlanması. Daha önce Bloomberg’e dayandırılan aktarımlarda, Polonya bağlantısının yaklaşık 5,5 milyar avroya mal olabileceği, Yunanistan-Bulgaristan-Romanya hattını kapsayan güney bağlantısının ise yaklaşık 6 milyar avro tutabileceği belirtilmişti.

Doğu kanadındaki altyapının tamamının genişletilmesinin maliyetinin 21 milyar avroyu aşabileceği, projenin ise onlarca yıla yayılabileceği ifade ediliyor.

Askeri lojistik başlığı öne çıkıyor

Askeri lojistik başlığı, Rusya’yla olası bir çatışma senaryosunda NATO’nun doğu kanadına asker, mühimmat ve yakıt sevkiyatını hızlandırma hedefiyle ilişkilendiriliyor.

Ancak projenin finansmanı ve NATO üyelerinin ortak onayı, Ankara zirvesi öncesindeki pazarlıkların önemli başlıklarından biri haline geldi. Doğu Avrupa ülkeleri askeri altyapı yatırımlarının hızlandırılmasını isterken, maliyetin nasıl paylaşılacağı konusunda ittifak içinde görüş ayrılıkları bulunuyor.

İtalya’dan Ukrayna yardımına çekince

İtalya ise Ukrayna’ya yapılacak askeri yardımın 2027’ye uzatılması başlığında gündeme geldi. Roma’nın NATO’nun Ukrayna’ya 2026 ve 2027 için uzun vadeli mali taahhüt vermesine itiraz ettiği öne sürüldü.

Söz konusu iddia, Ankara zirvesi sonuç bildirgesindeki Ukrayna maddesinin riske girdiği yorumlarına yol açtı.

Roma: Yardımı engellemiyoruz

ANSA’ya konuşan İtalyan hükümet kaynakları ise Roma’nın Ukrayna’ya yardımı engellemediğini savundu. İtalya’nın 70 milyar avroluk desteğe karşı çıkmadığı, yalnızca bu rakamın zirve bildirgesinde nasıl yer alacağını değerlendirdiği ileri sürüldü.

Aynı kaynaklar, Roma’nın hedefinin Rusya’yı müzakere masasına oturtacak bir siyasi çerçevenin de korunması olduğunu belirtti.

Taslakta 70 milyar avro desteğin sürdürülmesi var

Taslak metne göre NATO liderlerinin, 2026 yılı için Ukrayna’ya 70 milyar avro askeri destek sağlamayı ve 2027’de “en az eşdeğer düzeyde” yardımı sürdürmeyi taahhüt etmesi bekleniyor.

Taslakta ayrıca Washington Antlaşması’nın 5. maddesine “sarsılmaz bağlılık” vurgusu yapılırken, Rusya “Avro-Atlantik güvenliği ve istikrarı için uzun vadeli tehdit” olarak tanımlanıyor.

Maliyet paylaşımı krizi

Ankara zirvesi öncesindeki tartışmalar, NATO içinde Ukrayna savaşının maliyetinin nasıl paylaşılacağı ve doğu kanadındaki askeri altyapı yatırımlarının kim tarafından finanse edileceği konusunda ayrışmaların sürdüğünü gösteriyor.

Ukrayna’ya desteğin yalnızca 2026 ile sınırlı kalmaması, 2027 için de somut ifadelerle sürdürülmesi bazı üyeler açısından bütçe ve siyasi yük anlamına geliyor. Askeri yakıt hattı tartışması ise NATO’nun doğu Avrupa’daki varlığını uzun vadeli altyapı yatırımlarıyla kalıcılaştırma arayışının bir parçası olarak öne çıkıyor.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri ve özel haberlerimizi kaçırmayın.