NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, 7-8 Temmuz'da yapılacak zirve öncesinde Washington'a düzenlediği ziyaret kapsamında Atlantik Konseyi'nde gündeme dair açıklamalarda bulundu.

Ankara'da yapılacak zirvenin NATO'nun "caydırıcılığını, birlikteliğini ve savunma kapasitesini ortaya koyacağını" iddia etti.

Geçen yıl ABD'nin tehditleriyle Lahey Zirvesi'nde silahlanma harcamalarına yönelik alınan karara işaret eden Rutte, köklü bir dönüşüm hedeflediklerini belirtti ve "İhtiyacımız olan ve teşvik etmeye çalıştığımız şey, gerçek bir transatlantik savunma sanayi devrimidir" dedi.

 "Türkiye'nin en büyük savunma elektroniği şirketi ASELSAN, İttifakımızın her üyesine fayda sağlayacak olan Türkiye'nin savunma sanayisi devrimine öncülük ediyor" diyen Rutte, Ankara'da on milyarlarca dolarlık yeni sözleşmeler açıklanacağını duyurdu.

'Daha güçlü bir Avrupa ve daha güçlü bir NATO'

NATO'nun tüm müttefiklerini ve topraklarının her karışını savunmaya hazır olduğunu göstereceğini söyleyen Rutte, zirveden en büyük beklentisinin savunma yatırımlarında tarihi bir dönüşüm yaşanması olduğunu ifade etti.

Lahey Zirvesi'nde 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 5'inin silahlanmaya ayrılması yönünde alınan kararı anımsatan Rutte; Estonya, Letonya, Litvanya ve Polonya'nın bu hedefin de üzerine çıktığını, Almanya'nın ise 2029'a kadar savunma harcamalarını iki katına çıkarma yolunda ilerlediğini anlattı.

Rutte, Avrupalı müttefikler ile Kanada'nın 2016-2026 döneminde savunmaya ilave 1,2 trilyon dolar ayırdığını, 2025 yılında ise savunma yatırımlarının yaklaşık yüzde 20 artırıldığını belirterek, "Bu, dönüştürücü bir gelişmedir." dedi.

Savunma harcamalarındaki bu değişimin on yıl önce hayal bile edilemeyeceğini dile getiren Rutte, "tehdit ortamının" bu dönüşümde etkili olduğuna ancak ABD Başkanı Donald Trump'ın liderliğinin de belirleyici rol oynadığını ifade etti.

Trump'ın tehditleriyle geçtiğimiz yıl alınan karar NATO'da büyük bir gerilime neden olmuştu. Söz konusu gerilim geçtiğimiz günlerde  Brüksel’de gerçekleştirilen NATO ülkelerinin savunma bakanları toplantısında da kendini göstermişti. ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth’in Avrupa'daki ABD kuvvetlerinin yapısını inceleyecek yeni bir "değerlendirme" süreci başlatacaklarını açıklaması ve harcama hedeflerindeki gecikmeleri eleştirmesi tartışmalara neden olmuştu. Hegseth, "artık bedavacılığa" izin vermeyeceklerini, NATO'ya yaptıkları katkıların diğer ülkelerin de sorumluluk üstlenmesine bağlı olacağını söylemiş ve toplantıdan erken ayrılmıştı.

Brüksel'de yapılan söz konusu toplantıda gündeme gelen "NATO 3.0" hakkında da konuşan Rutte, süreci "Daha güçlü bir Avrupa ve daha güçlü bir NATO; amaç birliği, büyük ölçekli adımlar ve gerçek bir dönüşüm" sözleriyle tanımladı.

'İhtiyacımız olan şey gerçek bir transatlantik savunma sanayi devrimi'

Rutte, Ankara Zirvesi'nde savunma sanayisi ile yenilikçi teknolojilerin öne çıkacağını aktararak "Ankara'da, güvenilir caydırıcılık ve etkili savunmanın gerektirdiği kabiliyetleri sağlayabilmemiz için sanayi ve inovasyonun sürece dahil olduğunu görmeyi bekliyorum." diye konuştu.

Müttefiklerin savunma bütçelerini artırdığını ancak ihtiyaç duyulan askeri kabiliyetlerin yeterli hız ve ölçekte üretilemediğini kaydeden Rutte, bunun yalnızca stok meselesi olmadığını, aynı zamanda yenilikçi çözümler geliştirilmesini gerektirdiğini anlattı.

Rutte, transatlantik savunma sanayisinde köklü bir dönüşüm hedeflediklerinin altını çizerek, "İhtiyacımız olan ve teşvik etmeye çalıştığımız şey, gerçek bir transatlantik savunma sanayi devrimidir" ifadesini kullandı.

'Ankara'da on milyarlarca dolarlık yeni sözleşmeler açıklanacak'

İlkbaharda Türkiye'yi ziyaret ettiğini ve ASELSAN'da genç mühendislerle görüştüğünü anlatan Rutte, "Türkiye'nin en büyük savunma elektroniği şirketi ASELSAN, İttifakımızın her üyesine fayda sağlayacak olan Türkiye'nin savunma sanayisi devrimine öncülük ediyor" diye konuştu.

Rutte, Ankara Zirvesi'nde savunma sanayisindeki fırsatların sergileneceğini anımsatarak, on milyarlarca dolarlık yeni sözleşmelerin açıklanacağını, "Arlington'dan Ankara'ya" uzanan savunma sanayi işbirliğinin "hem güvenliği artıracağını hem de Atlantik'in iki yakasında yüz binlerce kişiye istihdam sağlayacağını" iddia etti.

Mark Rutte, şunları kaydetti:

"(Savunma sanayisini güçlendirme) Bunu gerçekten transatlantik bir şekilde yapmamız ve bu sanayi tabanının Kaliforniya'dan Türkiye'ye kadar uzandığını anlamamız gerekiyor. Türkiye'nin NATO genelinde faaliyet gösteren yaklaşık 3 bin savunma sanayisi şirketi var. Ankara'da düzenlenecek zirvede büyük bir savunma sanayisi günü düzenleyeceğiz."

Rutte, Ankara Zirvesi'nin bu kapsamlı dönüşüme yönelik ortak kararlılığın ortaya konacağı toplantı olacağını sözlerine ekledi.

'Savunma sanayisinin kapasitesinin hızla artırılması gerekiyor'

Rutte, Avrupalı ülkelerin 12 ila 18 ay içinde NATO'nun hava, kara ve deniz kuvvetlerine ilişkin bazı komuta görevlerini devralacağını anımsatarak, Ukrayna'ya sağlanan askeri desteğin finansmanında da Avrupa ile Kanada'nın daha fazla yük üstlendiğini söyledi.

"NATO 3.0" olarak tanımladığı yeni dönemin "Avrupa'nın kolektif savunmada daha fazla sorumluluk üstlenmesi" anlamına geldiğini belirtti. Rutte, Avrupa'nın daha fazla sorumluluk üstlenmesinin, ABD'nin Hint-Pasifik başta olmak üzere diğer bölgelerdeki güvenlik önceliklerine daha fazla kaynak ayırabilmesini sağlayacağını ifade ederek, bu geçiş sürecinin NATO'nun "caydırıcılığında" boşluk oluşmasına izin verilmeden planlı şekilde yürütüldüğünü öne sürdü.

Silahlanma harcamalarındaki artışın tek başına yeterli olmadığını aktaran Rutte, üretim kapasitesinin de aynı hızda artırılması gerektiğini belirtti.

Rutte, savunma sanayisinde yalnızca savaş uçakları, tanklar ve diğer büyük platformlara değil, yapay zeka başta olmak üzere yeni teknolojilere de yatırım yapılmasının önemine işaret ederek, müttefiklerin bu alanlarda üretim kapasitesini geliştirmeye odaklandığını kaydetti.

Avrupa ve Kuzey Amerika'daki savunma sanayilerinin daha entegre çalışmasının önemine vurgu yapan Rutte, Avrupalı şirketlerin ABD'de önemli yatırımlar yaptığını, Avrupalı müttefiklerin geçen yıl ABD savunma sanayisinden milyarlarca dolarlık alım gerçekleştirdiğini söyledi.

Rutte, buna karşın hem Avrupa'da hem de ABD'de üretim hızının talebin gerisinde kaldığını belirterek savunma sanayisinin kapasitesinin hızla artırılması gerektiğini ifade etti.

'Belki Ankara Zirvesi Lahey Zirvesi'nden bile önemli'

Ankara Zirvesi'nin geçen yıl Lahey'de alınan kararların uygulanmaya başlanacağını gösterecek bir toplantı olacağını söyleyen Rutte, zirvenin temel hedefinin "müttefiklerin savunma harcamaları, savunma sanayisi üretimi ve caydırıcılık alanındaki taahhütlerini hayata geçirdiğini ortaya koymak olduğunu" ifade etti.

Rutte, zirvenin en önemli mesajının "NATO'nun kendisini savunmaya hazır olduğu yönünde olacağını" belirterek, İttifak'ın birlik içinde hareket etmeyi sürdüreceğini ve "caydırıcılığını" güçlendirmeye devam edeceğini söyledi.

NATO Genel Sekreteri Rutte, "(NATO Ankara Zirvesi) Bence gerçekten çok önemli. Hatta belki Lahey Zirvesi'nden bile daha önemli çünkü verilen taahhütler harika" ifadelerini kullandı.

ABD ile Türkiye arasında F-35 konusunda yürütülen görüşmelere ilişkin bir soruya yanıt vermekten çekindiğini belirten Rutte, "Çünkü bunlar öncelikle iki ülke arasındaki meselelerdir. Örneğin ABD'nin Türkiye ile hangi savunma anlaşmalarını yapacağına ABD karar verir. Dün Oval Ofis'te Başkan'ın bu konuda yaptığı açıklamaları da duydunuz. Ben bu tür süreçlere dahil olsam bile bunu her zaman perde arkasında ve gizli şekilde yaparım. Bu nedenle kamuoyu önünde yorum yapamam. Ancak Başkan ve Başkan Yardımcısı'nın dün bu konuda yaptıkları açıklamalar zaten ortadadır" değerlendirmesini yaptı.