Algoritmaya müdahale edin: Tek bir işlemle soL Haber’i Google’da "tercih edilen kaynak" olarak seçin, aramalarınızda soL öne çıksın.

NATO ülkelerinin savunma bakanları, 7-8 Temmuz'da yapılacak Ankara Zirvesi'nin hazırlıklarını ve İttifakın savunma kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik adımları ele almak üzere bir araya geldi. NATO Savunma Bakanları Toplantısı, Belçika'nın başkenti Brüksel'de düzenlendi.

ABD savaş Bakanı Pete Hegseth, Avrupa'daki ABD kuvvetlerinin konuşlanmasını ve üslenmesini inceleyecek altı aylık "Savunma Bakanlığı Değerlendirmesi" yapacaklarını duyurdu. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığını ve kuvvet konuşlanmasını gözden geçirmesinin "NATO'nun kolektif savunma taahhütlerinde bir zayıflama anlamına gelmediğini" iddia etti.

Öte yandan geçen yıl tartışmalara neden olan savunma ve güvenlikle ilgili harcamalara yıllık GSYİH'nın yüzde 5'ini ayırma kararı, bu toplantıda da gerilime dönüştü.

Bazı NATO müttefiklerini savunma harcamaları nedeniyle sert sözlerle eleştiren ve toplantıdan erken ayrılan Hegseth, "artık bedavacılığa" izin vermeyeceklerini, bahanelerin de artık geçerli olmadığını, NATO'ya yaptıkları katkıların diğer ülkelerin de sorumluluk üstlenmesine bağlı olacağını söyledi.

Kimi ülkelerin belirlenen hedefler doğrultusunda önemli ilerleme kaydettiğini ve diğer müttefiklerin de aynı seviyeye ulaşması için çalışmalarını sürdüğünü anlatan Rutte ise Çin, Rusya ve diğer bazı ülkelerin savunma üretimlerini hızla artırdığına dikkat çekerek, NATO üyesi ülkelerin savunma sanayisi kapasitesini daha da geliştirmesi gerektiğini savundu.

Hegseth: Trump ve NATO, NATO 3.0'a giden yolda liderlik ediyor

ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Brüksel'deki karargahta düzenlenen toplantının girişinde basına ortak açıklamalarda bulundu.

Hegseth, "Genel Sekreter harika bir iş çıkarıyor. Bizimle, Başkan (Donald) Trump ile ve NATO ile birlikte çalışarak NATO 3.0'a giden yolda liderlik ediyor" dedi.

"NATO 3.0"ın "Soğuk Savaş sonrası dönemde, İttifak'ın yeniden gerçek ve güçlü bir askeri ittifak olması gerektiğinin kabul edilmesi" olduğunu söyleyen Hegseth, bunun Avrupa kıtasında caydırıcılık sağlayabilecek ve Avrupa'nın konvansiyonel savunmasında öncü rol üstlenebilecek gerçek askeri kabiliyetlere sahip bir NATO anlamına geldiğini vurguladı.

Hegseth, geçen sene yapılan Lahey Zirvesi'nde birçok taahhütte bulunulduğunu hatırlatarak şöyle devam etti:

"Pek çok ülke bu taahhütlerini yerine getiriyor ancak daha fazlasını yapması gereken ülkeler var. Bu konuda hem özel görüşmelerde hem de kamuoyu önünde açık sözlü olacağız. Bunun önemli olduğunu düşünüyorum. Dostların dostlarına karşı dürüst olması ve onların daha fazla katkı sunmasını sağlaması gerekiyor."

ABD'nin 2027 mali yılı için savunmaya yapacağı 1,5 trilyon dolarlık yatırımın "dünyaya verilen bir mesaj" olduğuna söyleyen Hegseth, bunun önemini Kongre'de de anlatacağını ifade etti.

Pete Hegseth, "Bu yatırımlar her şeyden önce ABD'yi ve Amerikan çıkarlarını koruyor ancak aynı zamanda NATO'nun ve müttefiklerimizin gücünü de destekliyor. Dolayısıyla tüm bunlar birbiriyle bağlantılıdır ve dünyaya doğru mesajı vermektedir: Bu dönemin tehditlerini anlıyoruz ve bunlar hakkında sadece konuşmakla yetinemez, aynı zamanda güçlü bir şekilde harekete geçmeye de hazır olmalıyız" iddiasında bulundu.

Rusya ve Çin'i örnek gösterdi: Kapasite artırımı istedi

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de geçen yıl NATO'ya yaptığı ilk ziyarette Hegseth'in savunma harcamalarının artırılması, savunma üretiminin yükseltilmesi ve ABD ile müttefikler arasında daha dengeli bir yük paylaşımının sağlanması gerektiğini vurguladığını hatırlatarak Avrupa ülkeleri ile Kanada'nın bu doğrultuda adımlar attığını ifade etti.

Rutte, Avrupa ve Kanada'nın kendi güvenliklerini sağlamak ve NATO'nun belirlediği kabiliyet hedeflerini karşılamak amacıyla savunma yatırımlarını artırdığını kaydetti.

Savunma sanayisi altyapısının güçlendirilmesinin öncelikli konular arasında yer aldığını belirten Rutte, hem ABD'de hem de Avrupa'da üretim kapasitesinin artırılması gerektiğini söyledi.

Rutte, Çin, Rusya ve diğer bazı ülkelerin savunma üretimlerini hızla artırdığına dikkati çekerek NATO müttefiklerinin yalnızca mevcut seviyeyi korumakla yetinmemesi, savunma sanayisi kapasitesini daha da geliştirmesi gerektiğini söyledi.

ABD yönetiminin savunma sanayisi altyapısını genişletmeye yönelik çalışmalarını da önemli olarak nitelendiren Rutte, Avrupa ve Kanada'nın da benzer adımları hızlandırmasının İttifak'ın caydırıcılığı açısından kritik öneme sahip olduğunu ifade etti.

'Daha fazla çaba gösterme ihtiyacı konusunda geniş bir görüş birliği var'

Rutte, Brüksel'deki karargahta düzenlenen Savunma Bakanları Toplantısı'nın ardından basına açıklamalarda bulundu.

"Savunma bakanları, transatlantik savunma iş birliğini hızlandırmak için yenilenmiş çaba konusunda anlaştılar" diyen Rutte, ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth'in "NATO 3.0" olarak adlandırdığı yeni dönem konusunda tüm bakanların hemfikir olduğunu aktardı.

Rutte, Hegseth'in toplantının açılışında duyurduğu, Avrupa'daki ABD kuvvetlerinin konuşlanmasını ve üslenmesini inceleyecek altı aylık "Savunma Bakanlığı Değerlendirmesi"ne işaret ederek, şöyle konuştu:

"ABD'nin, günümüzün dinamik güvenlik ortamında Avrupa'daki kuvvet yapısını gözden geçirme duyurusunu duyduk. NATO kuvvetlerinin çatışmayı caydırmak ve gerekirse herhangi bir tehdide karşı savunmak için en uygun şekilde konuşlandırılmasının akıllıca olduğunu düşünüyorum. Müttefikler arasında, ABD'nin NATO güç modeliyle ilgili taahhütlerini ayarlamasıyla birlikte, daha fazla çaba gösterme ihtiyacı konusunda da geniş bir görüş birliği vardı. NATO Kuvvet Modeli planlamayla ilgilidir ve hazırlıklı olabilmemiz için planlama çok önemlidir. Müttefikler bazı kontenjanları tamamen doldurdu, diğerleri neredeyse tamamlandı, diğerleri ise daha fazla çalışma gerektiriyor."

'NATO'nun kolektif savunma taahhütlerinde bir zayıflama anlamına gelmiyor'

Bir soru üzerine Rutte, NATO Kuvvet Modeli'nin içeriği hakkında konuşamayacağını belirterek, "Bazı haber kuruluşlarının bu konuda haber yaptığını biliyorum. Bunun doğru olup olmadığını veya haberin doğru olup olmadığını teyit edemem çünkü biz bu konuda hiçbir şey söylemiyoruz." dedi.

Rutte, ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığını ve kuvvet konuşlanmasını gözden geçirmesinin "NATO'nun kolektif savunma taahhütlerinde bir zayıflama anlamına gelmediğini" ifade etti.

NATO'nun kolektif savunmayı düzenleyen 5. maddesi kapsamında herhangi bir müttefike yönelik saldırı durumunda İttifakın gerekli tüm desteği sağlayacağına ilişkin varsayımın geçerliliğini koruduğunu dile getiren Rutte, Washington'ın yaptığı değerlendirmenin daha çok planlama ve kaynakların farklı tehditlere karşı en etkili şekilde kullanılmasına yönelik olduğunu söyledi.

Rutte, Hegseth'in Avrupa müttefiklerinin savunmaya daha fazla yatırım yapması gerektiği yönündeki açıklamalarını da değerlendirerek, son dönemde Avrupa ülkeleri ile Kanada'nın savunma harcamalarında önemli artışlar yaptığını ancak bazı müttefiklerin halen daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini ifade etti.

Hegseth'in bu tartışmayı gündemde tutmasının doğal olduğunu belirten Rutte, NATO'nun kuvvet yapısına ilişkin incelemelerin de müttefiklerin savunma kapasitesini artırdığı bir dönemde yürütüldüğünü vurguladı. Rutte, "Bu ittifak, NATO 3.0'ı inşa etmek için muhtemelen tarihindeki en büyük dönüşümden geçiyor ve bu da elbette bazı zorlu dönemlerin yaşanacağı anlamına geliyor. Çok çalkantılı bir dönemden geçiyoruz" ifadelerini kullandı.

Hegseth'in savunma harcamalarına ilişkin eleştirilerine de değinen Rutte, Avrupa ülkeleri ile Kanada'nın savunma alanında harcamalarını artırdığını ancak bazı müttefiklerin daha fazla çaba göstermesi gerektiğini söyledi. Almanya, Polonya ve Baltık ülkelerinin belirlenen hedefler doğrultusunda önemli ilerleme kaydettiğini, diğer müttefiklerin de aynı seviyeye ulaşması için çalışmaların sürdüğünü anlattı.

Rutte, Rusya'nın savunma harcamalarının hızla arttığına dikkati çekerek, devlet bütçesinin yaklaşık yüzde 48'inin savunmaya ayrıldığını söyledi. Bu nedenle "Rusya tehdidinin hafife alınmaması gerektiğini" söyledi.

Eleştiriler geldi, Hegseth erken ayrıldı: 'Programı vardı' iddiası

ABD Savunma Bakanı Hegseth'in bazı NATO müttefiklerini savunma harcamaları nedeniyle sert sözlerle eleştirmesi ve toplantıdan erken ayrılmasıyla ilgili soruya yanıt veren Rutte, Hegseth'in müttefiklerin görüşlerini dinlemeden ayrıldığı yönündeki değerlendirmelere katılmadığını söyledi.

Hegseth'in yaklaşık iki saat boyunca toplantıda bulunduğunu ve yapılan tartışmaları dinlediğini belirten Rutte, ABD'li bakanın daha önceden planlanmış programı nedeniyle erken ayrılmak zorunda kaldığını iddia etti.

Hegseth'in şubat ayında yapılan Savunma Bakanları Toplantısı'na katılmaması da Washington'ın İttifaka bağlılığına ilişkin soru işaretlerine yol açmıştı.

'Avrupa kıtasına bakışımızı ve yaklaşımımızı yeniden şekillendireceğiz'

Hegseth de toplantıdan ayrıldıktan sonra açıklamalarda bulundu.

Toplantı öncesinde duyurduğu "NATO 3.0" değerlendirmesine değinen Hegseth, bunun özünde ABD üslerinin nereye konuşlanacağı gibi hususların da bulunduğunu ifade ederek, "Amaç ABD'nin hem Avrupa kıtasında hem de dünya genelinde uygun şekilde konuşlanmasını sağlamaktır. Bu, samimi ve kapsamlı değerlendirme olacaktır" iddiasında bulundu.

Hegseth, "artık bedavacılığa" izin vermeyeceklerini söyleyerek, bahanelerin de artık geçerli olmadığını, NATO'ya yaptıkları katkıların diğer ülkelerin de sorumluluk üstlenmesine bağlı olacağını söyledi. "Bu tek yönlü bir ilişki değildir" ifadesini kullanan Hegseth, hala birkaç ülkenin istisnai tutum sergilediğine dikkati çekti.

Hegseth, "Onlara da tutumumuzu açık şekilde anlatacağız. Bu değerlendirmeyi yürütürken Avrupa kıtasına bakışımızı ve yaklaşımımızı da buna göre yeniden şekillendireceğiz" dedi.

Savunma bütçesi tartışmalara neden olmuştu

NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, geçtiğimiz yıl Hollanda’nın Lahey kentinde toplanmıştı.

Zirvede ortaklaşılan bildirgeye göre, NATO liderleri, "tekil ve kolektif yükümlülüklerinin" yerine getirilmesini sağlamak için 2035 yılına kadar savunma ve güvenlikle ilgili harcamalara yıllık GSYİH'nın yüzde 5'ini yatırmayı taahhüt etmişti.

NATO'nun savunma harcamaları için daha yüksek taahhüt vermesi için defalarca baskı yapan ABD Başkanı Donald Trump, zirvedeki kararlar nedeniyle kendisini övmüştü.

Zirve öncesi yaşanan gerilim, her ne kadar ortak bildiriyle sonuçlansa da yüzde 5'lik savunma harcaması hedefine çeşitli ülkelerden itirazlar gelmişti.

İspanya yüzde 5 hedefine ulaşamayacağını belirtmiş ve Başbakan Pedro Sanchez de hükümetinin mevcut yüzde 2 eşiğine sadık kalacağını söylemişti. Belçika ve Slovakya da itirazlarını dile getirmişti. Brüksel, zaman çizelgesinin gerçekçi olmadığı konusunda uyarıda bulunurken, Bratislava kendi askeri harcamaları konusunda bağımsız kararlar alma hakkını saklı tuttuğunu kaydetmişti.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.