Sayfa yolu
Musluğun başındaki kavga: AKP belediyeleri neden bırakmıyor?
soL'a güvenin, algoritmaya müdahale edin. Tek tıkla soL Haber'i Google'da tercih edilen kaynağınız olarak belirleyin.
Haber Merkezi
Yayın Tarihi: 20.11.2026 , 18:27
Belediye başkanvekili seçimlerinin kuralları bugün Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelikle değişti.
Düzenleme, AKP'nin itiraz ettiği Bayrampaşa, Üsküdar ve Eyüpsultan seçimlerinin izlerini taşıyor.
İlk bakışta teknik bir düzenleme gibi görünüyor. Ama arkasında, 2024'te sandıkta kaybettiği belediyeleri birer birer geri almaya çalışan bir iktidarın son iki yılı var. Önündeyse belediyelerin yetkilerini merkeze toplayacak bir yasa ve Bahçeli'nin 2028 formülü duruyor.
Peki AKP belediyeler için neden bu kadar uğraşıyor?
Belediye başkanvekili seçimlerinde yeni dönem
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliği'nde değişiklik yaptı. Değişiklik bugün Resmi Gazete'de yayımlandı ve aynı gün yürürlüğe girdi.
Düzenleme, bir belediyede başkanlık ya da başkanvekilliği "herhangi bir nedenle" boşaldığında yapılan seçimi kapsıyor. Son bir buçuk yılda en çok gördüğümüz tablo da bu. Belediye başkanı tutuklanıyor, İçişleri Bakanlığı onu görevden uzaklaştırıyor, belediye meclisi de kendi üyeleri arasından bir başkanvekili seçiyor. Seçimin yapılacağı toplantıyı vali 10 gün içinde belirliyor.
Yeni kurallar kısaca şöyle:
- Adaylık ilk oturumda kapanıyor. Aday olmak isteyen meclis üyeleri ya da aday gösterecek parti grupları, başvurularını toplantının ilk oturumunda başkanlık divanına yapacak. Sonradan yeni aday çıkamayacak. Ama her turdan önce adaylıktan çekilmek mümkün.
- Aday olan, oylamayı yönetemeyecek. Aday üyeler oy kullanabilecek. Ancak seçim oturumunu yönetemeyecek, başkanlık divanında görev alamayacak.
- Oy pusulası artık basılı olacak. Bugüne kadar üyeler adayın adını pusulaya kendi el yazısıyla yazıyordu. Artık adayların adları ve soyadları alfabetik sırayla basılmış bir birleşik oy pusulası kullanılacak. Pusulaların arkası, oylamadan önce divan tarafından mühürlenecek.
- Hangi oy geçersiz sayılacak? Arkasında divan mührü olmayan, üzerinde oyu vereni belli eden bir işaret bulunan ya da birden fazla adaya mühür basılmış pusula geçersiz olacak. Aynı adaya birden fazla mühür basılması ya da mührün çizgiden taşması, tercih anlaşılıyorsa oyu bozmayacak. Basım hatası, leke ya da kırışıklık da tek başına geçersizlik nedeni sayılmayacak.
- Fazla zarf çıkarsa tur yenilenecek. Sandıktan, oy kullanan üye sayısından fazla mühürlü zarf çıkarsa, zarflar açılmadan o tur yeniden yapılacak.
- Gözlemci olacak. İsteyen parti grupları ve bağımsız üyeler adına birer gözlemci görevlendirilebilecek. Bir itiraz olduğunda gözlemcilerin görüşü dinlenip tutanağa geçirilecek. Kararı yine başkanlık divanı verecek.
- Pusulalar saklanacak. Sonuç açıklandıktan sonra oy pusulaları ve zarflar, divan üyelerinin imzaladığı mühürlü bir zarfta saklanacak. Dava açılırsa bu zarf, mahkeme kararı kesinleşene kadar korunacak.
Hükümete yakın gazeteler düzenlemeyi "Harf itirazına son" ve "'G' harfini altıya benzetme dönemi bitti" gibi başlıklarla duyurdu. Bu başlıklar boşuna atılmadı. Düzenlemenin arkasında, AKP'nin son aylarda sonucuna itiraz ettiği, mahkemeye taşıdığı başkanvekili seçimleri var.
Kavga, kura, mahkeme...
Son bir yılda başkanvekili seçimleri birer siyasi savaş alanına döndü. Meclis salonlarında kavga çıktı, su şişeleri uçtu, polis kapıları kapattı, oylar harf harf tartışıldı. Hemen hepsinin sonunda belediye ya AKP'ye geçti ya da AKP mahkemeye koştu.
Beş örnek üzerinden ilerleyelim.
Bayrampaşa: Kurayla CHP'de kaldı, mahkemeyle AKP'ye geçti
Bayrampaşa'da Belediye Başkanı Hasan Mutlu tutuklanınca, meclis başkanvekili seçmek için toplandı. CHP'nin adayı İbrahim Kahraman, AKP'nin adayı İbrahim Akın'dı. Oturumu, aynı zamanda aday olan CHP'li Kahraman yönetti. Oylar 18'e 18'de kilitlendi. Akın'a verilen bazı oylar, mühür yanlış yere basıldığı, "İbrahim" kelimesinde "r" harfi eksik yazıldığı ya da isme çizgi çekildiği gerekçesiyle geçersiz sayıldı. Sonunda kura çekildi. Kurayı çeken Kahraman kendi adını çekti ve başkanvekili oldu.
AKP mahkemeye gitti. Yargı, seçimin yürütmesini durdurdu. Yeni seçim de olaylı geçti. AKP sıralarından kürsüye su şişeleri atıldı, güvenlik güçleri salona girdi, oturuma ara verildi. Sonunda AKP'nin adayı İbrahim Akın, CHP'nin adayı Recep Öztürk'ü 19'a 18 yendi. CHP'nin 2024'te kazandığı Bayrampaşa AKP'ye geçti. Bugünkü yönetmelikte "aday olan oylamayı yönetemez" kuralının yer alması bu yüzden tesadüf değil.
Bursa: Kapıda polisle oylama yapıldı
Tutuklanan Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey'in yerine başkanvekili seçmek için Meclis toplandığında binanın kapıları kapatılmıştı. Oturuma katılmak isteyen CHP'li milletvekilleri, belediye başkanları ve meclis üyeleri binaya alınmadı, polis kalabalığa müdahale etti. CHP grubu oylamaya katılmadı, aday da göstermedi. AKP'nin tek adayı Şahin Biba üçüncü turda 61 oyla seçildi. Türkiye'nin dördüncü büyük kenti böylece AKP'ye geçti.
Üsküdar: 'G' harfi, mahkeme ve ardından AKP
Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş'ın tutuklanmasının ardından yapılan seçimde kağıt üzerinde tablo netti. 44 üyeli mecliste CHP'nin 27, AKP ile MHP'nin toplam 17 üyesi vardı.
Oylama dört tur sürdü, CHP'nin adayı kazandı. AKP sonucu kabul etmedi. AKP Üsküdar İlçe Başkanı Taha Sarıcaoğlu'na göre Cumhur İttifakı'nın adayı Dündar Ziya Gültekin'e verilen oylar harf harf tartışılarak geçersiz sayılmıştı. "G" harfi "6"ya, "Z" harfi "T" ya da "2"ye benzetilmişti. Çünkü pusulalar basılı değildi, üyeler adayın adını el yazısıyla yazıyordu.
AKP itiraz etti, seçim yenilenmeden önce kimi Meclis üyeleri gözaltına alındı, kimileri transfer oldu. Üsküdar AKP'ye geçti. Yandaş basının bugünkü "'G' harfini altıya benzetme dönemi bitti" başlığı işte bu tartışmaya gönderme yapıyor.
Eyüpsultan: 'Bir haftalığına sizde kalsın, seçim yine bizim'
Eyüpsultan Belediye Başkanı Mithat Bülent Özmen tutuklanınca meclis toplandı. CHP ve Yeni Parti'nin ortak adayı Cafer Parlak, AKP ve MHP'nin ortak adayı Muhammet Çakır'la yarıştı, Parlak 19'a 16 kazandı.
AKP İstanbul İl Başkanı Abdullah Özdemir, üçüncü turda geçersiz sayılan bir oyun aslında geçerli olduğunu ve meclis üye sayısının yanlış hesaplandığını öne sürdü. İtiraz edeceklerini açıkladı. Asıl dikkat çeken ise AKP'li bir meclis üyesinin canlı yayında "Bir haftalığına sizde kalsın, seçim yine bizim" demesiydi.
Ataşehir: Oylamaya bile gerek kalmadı
Aynı gün Ataşehir'de de seçim vardı. CHP'li Belediye Başkanı Onursal Adıgüzel tutuklanmış, yerine gelen başkanvekili Murat Güneş de 5 Ekim'de cezaevine gönderilmişti. Sonrasında Meclis'te çoğunluk transferlerle Cumhur İttifakı'na geçti. CHP grubu oylamaya katılmadı. Tek aday olan Cumhur İttifakı'nın adayı Serdar Orhan seçildi ve Ataşehir de AKP'ye geçti.
AKP belediyeleri neden bu kadar istiyor?
Yeni yönetmelik, başkanvekili seçiminin pusulasını, mührünü, kabinini tek tek tarif ediyor. Bir iktidar, bir ilçe meclisindeki tek bir oy için neden bu kadar uğraşır? Sorunun cevabı 31 Mart 2024'te başlıyor.
2024 yerel seçimleri AKP için ağır bir yenilgiydi. AKP kurulduğundan bu yana ilk kez bir seçimde ikinci sıraya düştü. AKP bir önceki seçime göre 3 büyükşehir, 12 il ve 180 ilçe belediyesini kaybetti.
İktidar o günden sonra sandıkta kaybedileni başka yollardan geri almak için harekete geçti.
İlk dalga DEM Parti'nin kazandığı belediyelere geldi. Hakkari, Mardin, Batman, Tunceli, Van ve Siirt'te seçilmiş başkanlar görevden alındı, yerlerine kayyım atandı. Bugün DEM Parti'nin 2024'te kazandığı 10 il belediyesinden 6'sı kayyımla yönetiliyor. İstanbul'da Esenyurt ve Şişli'ye de kayyım atandı.
Ardından sıra CHP'ye geldi. 19 Mart 2025'te İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu gözaltına alındı ve birkaç gün sonra tutuklandı. Bunu Antalya'da Muhittin Böcek, Adana'da Zeydan Karalar, Bolu'da Tanju Özcan, Bursa'da Mustafa Bozbey izledi. İlçelerde operasyonların sayısını tutmak zorlaştı.
Operasyonların bir de rozet ayağı var. Gözaltı dalgalarının ardından birçok belediye başkanı partisinden istifa edip AKP'ye geçti. Aydın, Afyonkarahisar ve İzmir bunlardan sadece birkaçı. Antalya'da başkanvekili Büşra Özdemir'in dün AKP'ye katılmasıyla Antalya Büyükşehir de AKP'ye geçti.
CHP'nin kendisi de bu süreçte parçalandı. CHP'nin 2024'te kazandığı 35 il belediyesinin 20'si bugün Yeni Parti'de.
Musluk kimin elinde?
Belediye demek imar demek, ihale demek, arsa demek. Bunların hepsi milyarlarca liralık iş demek. Belediyeyi kaybetmek, bu ağı besleyen muslukları kaybetmek demekti. Belediyeleri geri almak da muslukları yeniden açmak demek.
AKP bugün ağır bir krizin içinde. Geçim sıkıntısı derinleşiyor, yoksulluk büyüyor. Eylülden bu yana gündemi fon vurgunu belirliyor. İktidar ortağı Bahçeli bile "Fon skandalı, Ahbap olayı, belediyelerde yapılan yolsuzluklar siyaset kurumuna güveni aşındırmaktadır" diyor.
Bugünkü yönetmelik de bu tablonun bir parçası. Amaç, meclislerdeki her oyu güvenceye almak.
Belediyelerin yetkilerine tırpan uzun zamandır masada
Başkanvekili seçimleri işin bir yüzü. Öteki yüzü, belediyelerin elindeki yetkileri merkeze toplamak. AKP bunun hazırlığını en az bir yıldır yapıyor.
Erdoğan dün AKP'nin Genişletilmiş İl Başkanları Toplantısı'nda düzenlemenin yakında geleceğini duyurdu. Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki görev ve yetki paylaşımını yeniden düzenleyecek çalışmada "belli bir aşamaya gelindiğini" söyledi.
Kulislere yansıyan bilgilere göre yasa oldukça kapsamlı. Belediye bütçelerine valilik onayı, sosyal yardıma bakanlık izni, kadro atamalarına İçişleri izni, yatırımlara Cumhurbaşkanlığı onayı, personel alımına ve toplu sözleşmeye bakanlık müdahalesi, imar yetkisinin daraltılması...
Bahçeli neyi görüyor?
Belediyeler için verilen bu kavga, iktidar bloğunun 2028 hesaplarından ayrı değil. Bu hesapların en açık dile getirildiği yer MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin konuşmaları.
Bahçeli, geçtiğimiz ay bir formül ortaya attı: "Yürütmede Erdoğan, Yasamada MHP; Türkiye'de Cumhur İttifakı, dünyada Türk Asrı."
Bahçeli açıkça Meclis'teki ağırlığın AKP'den MHP'ye geçmesini istediğini dile getirdi.
Bahçeli geçtiğimiz gün bu formüle "Yağmur Stratejisi" adını verdi. Yağmur, "arınmayı" ve "yenilenmeyi" temsil ettiği için bu adı koymuştu.
Cumhur İttifakı içinde bir denge mekanizması olduklarını vurgulayan Bahçeli, "Devletin işleyişindeki aksaklıkları gidermenin yolu Meclis'te MHP'yi birinci parti yapmaktır" dedi.
Bu sözler bir arada okunduğunda ortaya çıkan tablo açık. Bahçeli, AKP'nin içine düştüğü krizi görüyor ve ön almaya çalışıyor.
Küçük yönetmelik, büyük hesap
Bugün Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik ilk bakışta küçük bir teknik düzenleme gibi duruyor ama değil.
31 Mart'ta sandıkta kaybeden AKP, belediyeleri önce operasyonla, sonra transferlerle veya meclis oylamalarıyla geri alıyor. Bu oylamalarda yaşadığı aksaklığı yönetmelikle kapatıyor. Geri alamadığı belediyelerin yetkilerini yeni bir yasayla merkeze çekmeye hazırlanıyor. İktidar ortağı Bahçeli ise krizin büyüdüğünü görüp 2028'e kendi formülüyle hazırlanıyor.
soL'un beş kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz.
soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.
İLGİLİ HABER
soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.