Hafta sonuna kadar Meclis'te oluşturulması beklenen komisyonun ilk gündem maddesi silah bırakan PKK’lilerin Türkiye’ye nasıl dönebilecekleri olacak. Ancak bu başlık, kapsamlı bir çalışmayı gerektiriyor. Partilerin takvimi ise değişkenlik gösteriyor.

Oksijen’de yazan Gökçer Tahincioğlu komisyona ilişkin tüm ayrıntıları kaleme aldı.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin çağrısı sonrasında TBMM’de kurulması kararlaştırılan komisyon çalışmalarında artık son aşamaya gelindi.

DEM Parti komisyonda görev alacak üyelerini bile belirledi. DEM Parti’yi komisyonda Saruhan Oluç, Cengiz Çiçek ve Meral Danış Beştaş’ın temsil etmesi kararlaştırıldı.

CHP’nin komisyona katılıp katılmayacağı bu yazının yazıldığı saatlerde henüz netleşmedi. Ancak CHP’nin büyük olasılıkla komisyona katılacağı konuşuluyor. Bu durumda Yunus Emre, Okan Konuralp, Türkan Elçi gibi isimlerin CHP’yi temsil edeceği belirtiliyor. CHP’nin temel ilkesi komisyonun çalışmalarının yeni anayasa çalışmasına dönüşmemesi ve siyasi partilerin hedefleri doğrultusunda çalışmaması.

Tamamen çözüm süreci odaklı çalışan bağımsız bir Meclis komisyonu niteliğini taşıması. Aksi takdirde başta masada olsa bile, CHP’nin sonradan masadan kalkacağı ifade ediliyor.

İlk gündem eve dönüş, komisyonun olası bir taslağın genel çerçeve yönünde raporlar hazırlaması bekleniyor

Tahincioğlu, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un çağrısıyla toplanacak komisyonun çalışma usullerini yine TBMM Başkanı belirleyeceğini ve özel bir yasa çıkartılmayacağını belirtti.

Eşit temsil usulüne göre kurulacak komisyonda nitelikli çoğunluğun oyları geçerli olacak. Böylece CHP’nin kaygıları da giderilmeye çalışılacak.

Komisyonun gündemine hangi başlıkların geleceği de merak konusu. TBMM’de başlangıçta komisyonun yasa çalışması yapmayacağı söylendi ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan, yasa çalışması da yapılacağı yönünde mesajlar verdi.

Komisyonun bir yasa taslağı hazırlanmasından ziyade olası bir taslağın genel çerçevesinin belirlenmesi yönünde raporlar hazırlaması bekleniyor.

Bu noktada DEM Parti’nin ilk önerisi “eve dönüş” düzenlemesi yapılması. DEM Partililer, PKK’nin silah bırakma töreninin hemen ardından bu konuyu gündeme getirdi. Silah bırakanların en azından bir bölümünün mevcut yasal düzenlemeler nedeniyle dönemediğini vurguladı.

Eve dönüş başlığı aslında süreç açısından da en önemli başlıklardan biri. Kimlerin dönebileceği, şiddet eylemlerine katılanların durumu, dönemeyenlerin ne olacağı gibi başlıkların bu çerçevede ele alınması bekleniyor.

Bunun için de kapsamlı bir çalışma yürütülmesi, ilgili kurum ve kuruluşlarla görüşülmesi, konuyla ilgili tarafların görüşlerinin alınması gerekiyor. AKP’lilere göre bu çalışmalar belli bir takvim gerektiriyor. DEM Parti ise AKP’nin kademeli bir süreç yürütmek istediği görüşünde. Örgütün atacağı her adımdan sonra çalışmaların yoğunlaştırılması gibi bir yöntemin pratik sonuç vermeyeceği inancında.

Çok sayıda kişinin tahliye edilebileceği belirtiliyor

Bir diğer önemli başlık da cezaevleri. Terörle Mücadele Kanunu ve terörle bağlantılı yasalarda yapılacak iyileştirmelerle şu an cezaevinde bulunan, şiddet eylemine bulaşmamış çok sayıda kişinin tahliye edilebileceği belirtiliyor.

Görüşmeler öncelikli

AKP kurmaylarına göre ise komisyonun temel işlevlerinden biri farklı kesimlere düzenlenecek ziyaretler. 

Komisyonun farklı kesimlerin görüşlerini almadan çalışma yapamayacağını belirten AKP kaynakları, bu nedenle ilk çalışmanın ziyaretler odaklı olması gerektiğini düşünüyor. DEM Parti ise çalışmaların birbirine paralel yürütülmesi gerektiği görüşünde.

Farklı komisyonlar eklenebilir

Yine Tahincioğlu’nun haberine göre DEM Parti’nin bir diğer beklentisi, komisyonun farklı alt komisyonlarla farklı çalışmaları eşzamanlı yürütmesi. AKP’nin bu öneriyi başlangıçta uygun görüp görmeyeceği belirsiz. Ancak DEM Parti, hakikat ve yüzleşme odaklı bir alt komisyon ile yasalar üzerinde çalışacak bir alt komisyonun mutlaka olması gerektiğini düşünüyor. Bunlara farklı komisyonların da eklenebileceği ifade ediliyor.

'Anayasanın erken tartışılması CHP’nin çalışmalara katılmamasına yol açabilir'

TBMM Komisyonu kısa sürede kurulacak ancak çalışma prensipleri sonraki toplantılarda netleşecek. Hangi yöntem belirlenirse belirlensin yasa değişikliği ve eve dönüş başlıklarının gündeme gelmesi kaçınılmaz. 

Anayasa odaklı tartışmaların ise sonraya bırakılması bekleniyor. Anayasanın erken tartışılmasının hem CHP’nin çalışmalara katılmamasına yol açabileceği hem de tepki çekebileceği ifade ediliyor. 

Çözüm çıkmazı