Kuzey Kıbrıs cumhurbaşkanlığı seçimlerini resmi olmayan verilere göre Tufan Erhürman kazandı. Erhürman, AKP-MHP’nin açık destek verdiği Ersin Tatar’a büyük fark attı.

KKTC Yüksek Seçim Kurulu Başkanı Bertan Özerdağ, seçim sonuçlarına ilişkin yaptığı açıklamada, Erhürman'ın cumhurbaşkanlığı yarışını kazandığını duyurdu.

Özerdağ, Erhürman'ın yüzde 62,76, bağımsız aday Ersin Tatar'ın ise yüzde 35,81 oy aldığını belirtti.

Cumhurbaşkanlığı seçiminde katılım oranı yüzde 64,87 olarak kaydedildi.

Tatar’ın seçimi hezimetle kaybetmesinin ardından MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ise dikkat çekici bir çıkış yaptı. Seçimlere katılımın az olduğunu iddia eden Bahçeli, Kuzey Kıbrıs parlamentosunu seçim sonuçlarını kabul etmemeye ve Türkiye’ye katılma kararı almaya çağırdı. Öte yandan AKP Sözcüsü Ömer Çelik seçim sonuçları için "hayırlı olsun" derken, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ise yaptığı açıklamada "Seçimler, KKTC'nin devlet ve seçmen olarak olgunluğunu bir kez daha ortaya koymuştur" ifadesini kullandı.

Erhürman'dan ilk açıklama: 'Dış politika Türkiye’yle istişareyle yürütülecek'

Resmi olmayan seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından Erhürman, yaptığı teşekkür konuşmasında “Dış politika elbette Türkiye'yle yakın istişareyle yürütülecek, bundan kimsenin kuşkusu olmasın” dedi. 

“Artık ben Cumhuriyetçi Türk Partisi Genel Başkanı değilim, tüm yurttaşların Cumhurbaşkanıyım” diyen Erhürman partisinden bağımsız bir şekilde görev yapacağını belirtti. Seçim sonuçlarını “Bu sonuç, kardeşliğimizin bozulmadığını, bir bütün olduğumuzu gösteriyor” diye değerlendirdi.

Öte yandan Anadolu Ajansı'na konuşan Erhürman "Türkiye’yle istişare etmeksizin Kıbrıs'ta bir dış politikanın belirlenmesi benim dönemimde de asla söz konusu olmayacak" dedi.

Bahçeli’den Kuzey Kıbrıs parlamentosuna: ‘Seçim sonuçlarını kabul etmeyin'

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ise Tatar’ın seçim hezimeti sonrası seçime katılımın düşük olduğunu iddia ederek “KKTC parlamentosu acilen toplanmalı, seçim sonuçları ve federasyona dönüşün kabul edilemeyeceğini ilan etmeli ve Türkiye Cumhuriyeti'ne katılma kararı almalıdır” açıklamasını yaptı.

MHP’den yapılan açıklamada Bahçeli’nin Kuzey Kıbrıs’taki seçimlere ilişkin görüşüne yer verildi.

Bahçeli, şunları kaydetti:

KKTC'de yapılmış olan seçimin sonuçları çok az bir katılımla gerçekleşmiştir. Kıbrıs Türklüğünün kaderi bu katılımla temsil edilemeyecek durumdadır. Seçim sonucu, seçim kurulu tarafından açıklanmış olsa dahi KKTC parlamentosu acilen toplanmalı, seçim sonuçları ve federasyona dönüşün kabul edilemeyeceğini ilan etmeli ve Türkiye Cumhuriyeti'ne katılma kararı almalıdır.”

AKP, MHP ile taban tabana zıt pozisyon aldı

AKP Sözcüsü Ömer Çelik "KKTC'de gerçekleşen cumhurbaşkanlığı seçimleri Kıbrıs Türk halkına hayırlı olsun. Her zaman KKTC'nin ve Kıbrıs Türk davasının yanında olacağız" açıklamasını yaptı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde bugün düzenlenen Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin Kıbrıs Türk halkına hayırlı olmasını diliyorum. Seçimler, KKTC'nin devlet ve seçmen olarak olgunluğunu bir kez daha ortaya koymuştur. Anavatan ve garantör ülke olarak, her daim KKTC'nin ve Kıbrıs Türkü'nün yanında olmaya devam edeceğiz."

Erdoğan: Erhürman'ı tebrik ediyorum, ülkelerimiz ve bölgemiz için hayırlı olsun

AKP'li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan yaptığı açıklamada "Bugün Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde gerçekleşen seçimlerde resmî olmayan sonuçlara göre Cumhurbaşkanı seçilen Sayın Tufan Erhürman’ı tebrik ediyorum" ifadesini kullandı.

Sosyal medya hesabından paylaştığı açıklamasında Erdoğan "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin sahip olduğu demokratik olgunluğu bir kez daha gösteren, Kıbrıs Türkü kardeşlerimizin iradesini sandığa yansıttığı bu seçimin ülkelerimiz ve bölgemiz için hayırlı olmasını diliyorum. Türkiye olarak, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin egemenlik haklarını ve çıkarlarını Kıbrıs Türkü kardeşlerimizle birlikte her türlü platformda savunmaya devam edeceğiz" diye belirtti.

Dışişleri Bakanlığı'ndan da Erhürman'a tebrik 

Dışişleri Bakanlığı da yaptığı yazılı açıklamada "KKTC'de bugün düzenlenen cumhurbaşkanlığı seçimlerinin suhuletle tamamlandığını" belirterek Erhürman'ı tebrik etti.

Açıklamada "Resmi olmayan sonuçlara göre seçimleri kazanan Cumhuriyetçi Türk Partisi Genel Başkanı Sayın Tufan Erhürman’ı tebrik ediyoruz. Kıbrıs Türklerinin hür ve egemen iradesinin yanı sıra KKTC'deki devlet geleneğini ve demokrasi kültürünü yansıtan seçimlerin, Kıbrıs Türk halkına ve tüm Ada’ya hayırlı olmasını diliyoruz. Anavatan ve Garantör Türkiye, tarihi, hukuki ve insani sorumlulukları çerçevesinde ve Ada’nın gerçeklerine uygun biçimde, Kıbrıs Türk halkının huzur, refah ve kalkınmasına yönelik gayretlere katkıda bulunmaya devam edecektir" denildi.

Erhürman'dan Erdoğan, Fidan ve Yılmaz'a teşekkür

Seçimi kazanmasının ardından Lefkoşa'daki Kızılbaş Parkı'nda vatandaşlara seslenen Erhürman konuşmasında seçim sürecinde, “Tufan Erhürman, Türkiye ile istişare edebilecek mi?” denildiğini anımsattı. “Hep söyledik, duymazdan geldiler. Daha önceki dört cumhurbaşkanımızın yaptığı gibi elbette dış politikada da Kıbrıs sorununda da çalışmalarımızı Türkiye Cumhuriyeti ile istişare içinde yürüteceğiz” diye konuştu.

Erhürman "Bu akşam itibarıyla tebrik mesajları gönderen Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Sayın Hakan Fidan'a, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkan Yardımcısı Sayın Cevdet Yılmaz'a ve Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın huzurlarınızda ben de teşekkürlerimi iletiyorum" dedi.

Ersin Tatar... AKP-MHP koalisyonunun adayı

Cumhurbaşkanlığını hezimetle kaybeden Ersin Tatar’a seçim sürecinde AKP-MHP koalisyonu açık destek vermiş, Tatar da bu koalisyonun adayı gibi kampanya yürütmüştü.

AKP Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yaman ve AKP ile MHP’den milletvekilleri seçim çalışmalarının çeşitli aşamalarına destek verirken, AKP’nin KKTC temsilciliği de desteğe devam etmişti. Süleyman Soylu da Tatar’a destek veren isimler arasında yer alırken, Tatar’ın seçim şarkısını MHP’nin “Alevi açılımı”nın ilk önemli etkinliği olan Hacıbektaş’taki cemevi açılışında konser veren Yavuz Bingöl hazırlamıştı. Mesut Özil de Tatar’a destek için seçim kampanyasına katıldı.

Ayrıca Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ da Tatar’ı ziyaret etti ve Kıbrıs’ta iki devletli çözüme desteğini bir kez daha belirtti.

AKP Kuzey Kıbrıs’ta 2020 seçimlerine de güçlü bir müdahalede bulunmuş, bu müdahale Tatar’ın kazanmasının önünü açmıştı.

Turan Erhürman kimdir?

Erhürman 1970 yılında Lefkoşa’da doğdu. Liseye kadar eğitimini Kıbrıs’ta sürdürdü. 1988’de Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde öğrenim gördü. Burada yüksek lisans ve doktora eğitimini tamamladı. Ankara Üniversitesi’nde araştırma görevlisi olarak da çalıştı. Erhürman Hacettepe Üniversitesi ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde idare hukuku, anayasa hukuku ve hukuka giriş dersleri verdi. Erhürman aynı zamanda Doğu Akdeniz Üniversitesi’nde dekan yardımcılığı görevini üstlendi.

Erhürman, Türkiye’de Adalet Bakanlığı’nın oluşturduğu Kamu Denetçiliği Kurumu Kanun Tasarısı Hazırlama Komisyonu’nda görev aldı, ombudsmanlık sisteminin kurulması sürecinde rol oynadı.

Siyasete 2005 yılında dönemin Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat’ın müzakere heyetinde yer alarak giriş yaptı.

2013 yılında Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) Lefkoşa Milletvekili seçildi.

2015 yılında partinin Genel Sekreteri, 2016’da ise Genel Başkanı seçildi.

2018’de CTP ile Halkın Partisi (HP), Toplumcu Demokrasi Partisi (TDP) ve Demokrat Parti (DP) arasında kurulan dörtlü koalisyon hükümetinde Kuzey Kıbrıs Başbakanı olarak görev aldı. 2019’da koalisyonun dağılmasının ardından istifa etti.

Sosyal demokrat çizgideki CTP'nin genel başkanı olan Tufan Erhürman'ı bu seçimde “solda birlik” sloganıyla Toplumcu Demokrasi Partisi de Erhürman’ı destekledi.

Rumlarla müzakerelere yeniden dönülmesi ve adanın mevcut koşullarına uygun bir federasyon için çaba harcanması gerektiğini savunan Erhürman, ayrıca hukuk düzeninin ve özgürlüklerin yeniden genişletilmesi için çalışılması gerektiğini vurguluyor. Böylece AKP’nin Kuzey Kıbrıs’a yansıyan politikalarına karşı olduğunu da belirtmiş oluyor. Ayrıca Kıbrıslı Türklere AB pasaportu vaadinde bulunuyor.

Türkiye’deki partilerin Kuzey Kıbrıs seçimlerine müdahale etmesine karşı olduğunu, ülke siyasetine Kıbrıslı Türklerin yön vermesi gerektiğini belirten Erhürman Türkiye ile her zaman olduğu gibi uyumlu bir siyaset izleyeceğini vurguluyor. Erhürman bu akşam yaptığı zafer konuşmasında da bunu bir kez daha dile getirdi.

Sonuçlar neden önemli?

Kuzey Kıbrıs'ta AKP'nin açıktan desteklediği adayın, seçim yasaklarının devreye girmesinin ardından CNN Türk’e mülakat vermek gibi Kuzey Kıbrıs hukukunu zorlayan adımlar atmasına rağmen kaybetmesi, Kuzey Kıbrıs'taki siyasi dengeler açısından zaten önemli.

Zaten Türkiye'nin, bir zamanlar ABD'nin Küba'ya yaptığı muamele gibi kumar, fuhuş, uyuşturucu ve kara para aklama merkezi haline getirdiği adanın halkı, son dönemde, AKP'nin adayı da gericileştirme saldırılarına karşı hareketlenmişti.

Fakat bu seçim sonuçları, uluslararası açıdan da önemli. Kıbrıs, tüm dünyanın gözünü diktiği Ortadoğu'daki tüm siyasi gelişmelerde kritik bir pozisyonda. Adadaki İngiliz üsleri, Suriye'deki ve İsrail'deki savaşlarda aktif olarak kullanıldı.

Yalnızca Güney Kıbrıs'ta değil, Kuzey Kıbrıs'ta da İsrail vatandaşları sistematik biçimde arsa alıyor. Güneyde İsrailliler kimi ufak yerleşimlerde bir topluluk oluşturmayı başardı ve okul, kültürevi gibi kurumlar açıyor.

Güney Kıbrıs'ta ayrıca yavaş yavaş güçlenen bir aşırı sağ hareket de mevcut.

Kıbrıs'ın deniz suları da büyük bir tartışma konusu. Türkiye, Suriye, Lübnan, Filistin, İsrail, Mısır, Libya ve Yunanistan'ın deniz sınırları tartışmasının göbeğinde Kıbrıs var. Özellikle Türkiye ve İsrail, Kıbrıs açıklarındaki doğalgaz sahalarını kullanmak konusunda rekabet halinde. Fakat iki ülke de, bu çalışmalarda, Batılı uluslararası tekellerle işbirliği yürütüyor. Bölgesel aktörlerin bilek güreşi sırasında, adadaki İngiliz askeri üsleri başta olmak üzere emperyalizmin etkisi hemen hiç tartışma konusu olmuyor.

Kuzey Kıbrıs'taki seçim sonuçlarının tüm bu dengeyi nasıl etkileyeceği, önümüzdeki süreçte görülecek.