ABD'nin İsrail'le birlikte İran'a saldırması ve İran'ın da bu saldırılara misillemeyle yanıt vermesiyle, Körfez ülkelerinin Washington'ın şemsiyesi altında yürüttüğü "denge" politikası büyük bir hasara uğradı.

Bölgedeki gerilim artarken, güvenlik politikasına yönelik arayış da sürüyor. Bu esnada Körfez ülkelerinin birbirlerine karşı daha temkinli davrandığı görülüyor.

Bunun son örneklerinden biri de Sudan İç Savaşı'nda dolaylı olarak yer alan Suudi Arabistan'ın gerilimden kaçınmak için attığı yeni adım oldu.

Çöken güvenlik politikası temkinli davranmaya itti

Körfez ülkelerinin bu zamana kadar ABD'nin güvenlik şemsiyesi altında yürüttüğü "denge" politikası, ABD'nin İsrail'le birlikte İran'a saldırması ve İran'ın da bu saldırılara misillemeyle yanıt vermesiyle büyük bir hasara uğradı. 

İran'a yönelik saldırıdan Körfez ülkelerine düşen pay; delinen koruma kalkanı, kapanan enerji rotası, can kayıpları ve ticari zarar oldu.

İran ve İsrail ile dengeli diplomatik ilişkiler kurulurken, ABD ile de güvence karşılığında müttefiklik yapılmasına dayanan bu politikanın işlevini yitirmesi, Bahreyn, Kuveyt, Umman, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ni yeni bir güvenlik arayışına itti.

Bu arayış da çeşitli güvenlik tartışmalarını doğurdu. Öne çıkan öneriler arasında, Körfez ülkelerinin bölgesel askeri ittifak kurması yer aldı.

Bölgedeki ABD ve İsrail kaynaklı gerilim ve başarısızlığa uğrayan denge politikası, Körfez ülkelerinin birbirlerine karşı daha temkinli yaklaşmasına sebep olmuş gibi gözüküyor.

Körfez ülkeleri gerilimden kaçınmaya çalışırken, Suudi Arabistan'dan geri adım geldi.

Komşu ülkeler Sudan'da karşıt kampaları destekliyor

2023 yılında başlayan iç savaşla birlikte Sudan fiili olarak ikiye bölündü. Ülkenin batısı Hızlı Destek Kuvvetleri'nin (HDK), doğusu ise Sudan Egemenlik Konseyi'nin kontrolüne girdi.

Her ne kadar bu iktidar mücadelesi 150 binden fazla kişinin hayatını kaybetmesine, 10 milyonu aşkın kişinin de yerinden edilmesine neden olsa da, Sudan topraklarındaki savaş yalnızca bu iki odak arasında yaşanmıyor.

Şu ana kadar savaşa resmi olarak herhangi bir yabancı güç katılmamış olsa da ülkenin ekonomik ve jeopolitik konumu nedeniyle çeşitli devletlerin farklı tarafların safında yer aldığı biliniyor. 

Türkiye'nin de aktif olarak rol aldığı savaşta, öne çıkan diğer aktörler arasında Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Suudi Arabistan bulunuyor.

1,5 milyar dolarlık askeri anlaşma askıya alındı

Pakistan'ın, Sudan Egemenlik Konseyi'ne 1,5 milyar dolar değerinde silah ve jet tedarikinde bulunması için Suudi Arabistan'ın aracılığında görüşmeler yürütüldüğü gündeme gelmişti. 

Anlaşmanın son aşamada olduğu ve hatta Pakistan'ın en yakın müttefiklerinden olan Suudi Arabistan'ın anlaşmayı finanse edeceği belirtilmişti.

Ancak Reuters'ın haberine göre anlaşma askıya alındı.

İki Pakistanlı güvenlik kaynağı ve bir diplomatik kaynağın aktardığına göre, Suudi Arabistan Pakistan'dan anlaşmanın feshedilmesini istedi ve satın alma işlemini finanse etmeyeceğini bildirdi.

Bunun üzerine Pakistan'ın da Sudan Egemenlik Konseyi'yle yapacağı 1,5 milyar dolarlık anlaşmayı askıya aldığı öne sürüldü. Güvenlik kaynaklarından biri, "Suudi Arabistan, finansman sağlama fikrinden vazgeçtikten sonra Pakistan’ın anlaşmayı feshetmesi gerektiği sinyalini verdi" dedi.

Konuya aşina bir kaynak, Mart ayında Sudan ve Suudi Arabistan yetkilileri arasında Riyad’da bir görüşme yapıldığını aktardı. Bahse konu görüşmede, Suudi Arabistan'ın kararı Sudan Egemenlik Konseyi yetkililerine iletildi.

Bir diğer kaynak ise bazı Batılı ülkelerin Suudi Arabistan'a, Afrika’daki vekalet savaşlarından uzak durması için tavsiyede bulunduğunu aktardı.

Suudi Arabistan hükümeti, Pakistan ordusu ve Sudan Egemenlik Konseyi, konuyla ilgili yorum taleplerine yanıt vermedi.