Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar, yerli kömür üretimini artıracak bir "teşvik paketi" üzerinde çalıştıklarını belirterek son aşamaya gelen paketin ana hatlarını açıkladı.

Buna göre 2030 yılına kadar yerli kömür santrallarında üretilen elektrik 7,5 dolar/cent’ten alınacak. Yerli kömürle çalışacak yeni santrallar da 2045 yılına kadar alım garantisi kapsamında olacak. Sanayide yerli kömürün kullanılması teşvik edilecek. İthal kömür santrallerinden yerli kömürü harmanlayabilecek teknik kabiliyeti olanlara teşvik verilecek.

TMMOB Makina Mühendisleri Odası (MMO), kömür santrallarına teşvik artışında maliyetin yurttaşlar tarafından ödeneceğini hatırlattı.

MMO Başkanı Yunus Yener imzasıyla yayımlanan açıklamada, enerji yönetiminin temel politikasının özel şirketlere kamu kaynaklarını aktarmak olduğu vurgulandı. Oda, yerli kömür santrallarına verilecek alım garantilerini ve yeni teşvik planlarını “ballı imtiyazlar” olarak nitelendirdi.

MMO, elektrik enerjisi sektöründe yıllardır uygulanan özelleştirme ve piyasalaştırma politikalarının, halkın sırtına yeni yükler bindirdiğini belirtti. "Yap-İşlet", "Yap-İşlet-Devret", "İşletme Hakkı Devri" ve "varlık satışı" gibi modellerle kamu yatırımlarının önü kesilirken, özel şirketlere doğrudan transferler, vergi muafiyetleri, arazi tahsisleri ve satış garantileri sağlandığı hatırlatıldı.

Patronlara 22 milyar dolar aktı 

Bakan Bayraktar’ın Kasım 2024’te açıkladığı Yenilenebilir Enerji Eylem Planı’na dikkat çeken MMO, bu planın “yeşil dönüşüm” görüntüsü altında şirketlere yeni kâr garantileri sunduğunu ifade etti.

Plana göre 2035 yılına kadar 40 bin MW rüzgar ve 80 bin MW güneş kurulu gücü hedefleniyor. Bunun için yılda 8 bin MW yeni kapasite devreye alınması ve toplam 80 milyar dolarlık yatırım gerektiği aktarılırken, MMO bu hedefin Bakanlık belgelerinde bile yer almadığını, planlamanın olmadığını vurguladı. Buna rağmen yatırımcılara alım ve kâr garantili tahsislerinin gündemde olduğuna işaret edildi.

Çinli şirketlerle işbirliği planlanıyor

MMO’nun açıklamasına göre, iktidar şimdi de yerli kömür santrallarına 7,5 dolar cent/kWh alım garantisi vermeye hazırlanıyor. 

Ayrıca yeni kömür santrallarının kurulması için Çin şirketleriyle işbirliği planlandığı ifade edildi.

Soma soruları: Kamu zararını kim ödeyecek?

Bakan'ın duyurduğu yeni planda çevre yatırımı yapmamış, işçi ödemelerini aksatan veya kamuya borcu olan santrallerin teşviklerden faydalanamayacağı belirtildi.

Makine Mühendisleri Odası'ysa özellikle Soma Termik Santralı’nın durumunu gündeme taşıdı ve şu soruları yöneltti:

• Soma Termik Santralı’nı satın alan grup, ihale bedelini tamamen ödedi mi?
• Vergi, sigorta, ücret alacakları ve TKİ’ye olan borçların düzeyi nedir?
• Bu yüksek kamu zararı nasıl tazmin edilecektir?

'2053 Net Sıfır' hedefi bir aldatmaca

MMO, iktidarın 2045’e kadar kömür santrallarına destek verme yaklaşımının, 2053 net sıfır emisyon hedefinin samimi olmadığını ortaya koyduğunu belirtti. “İktidarın insanı ve doğayı korumak gibi bir niyeti yoktur” denildi.

Enerji ve maden faaliyetlerini kolaylaştıran son torba yasa da hatırlatıldı. Zeytinliklerin, mera alanlarının ve doğal varlıkların sermayeye açıldığına dikkat çekilerek, “kamu yararı ve çevre sağlığı yerine kısa vadeli sermaye çıkarları öne çıkarıldı” denildi.

Enerjide özelleştirmelerle büyüyen Sabancı, ABD’de yapay zeka şirketlerine elektrik satacak