Düşler boya bosa bakmaz. Hatta –olması gerektiği gibi– boyundan büyüktür insanın düşleri. Nerede yaşarsanız yaşayın; küçük bir oda, derme çatma bir mahalle, dört tarafı çevrili bir site ya da koca bir şehir… Bütün dünya, hatta evren düş nesneniz olabilir.

Arslan Sayman’ın Uzaklar adlı romanı, engin denizin sadece kıyısına kadar gidip geri dönen küçük bir balıkçı kayığının özgürlük arayışını, kendi sınırlarını aşma hikâyesini anlatıyor. Denizin, denizciliğin kendine has dilini de okuma, öğrenme fırsatı buluyoruz romanda. ‘Filika, baş güverte, borda, çıpa, ıskarmoz, Barbarossa, pruva, süvari’ bunlardan bazıları ve kitabın sonuna eklenen mini sözlükte özel açıklamalarla ele alınıyor bu kelimeler.

Uzaklar adlı bu küçük kayık, Kurbağalıdere’nin denize ulaşan kıyısına varıp geri dönmekten bıkmış, engin maviliklere açılma fırsatı bulduğu anda da bırakmış kendini dalgaların akışına. Ama engin deniz Kurbağalıdere’ye benzemez. Fırtınalar, dev dalgalar, büyük gemiler, başka canlılar ve bilinmezliklerle doludur. Uzaklar’ın özgürlük tutkusuyla başladığı bilinmezliklerle ve tehlikelerle dolu yolculuğu beraberinde başka dostlukları ve dayanışmayı da getirir. Ama daha önemlisi, özgürlüğün ne olduğu ve özgürlüğün sınırları üzerine soruşturma alanı sunar.

“Her ağaç toprağa kök salar, gökyüzüne uzanır ama denizi düşler.”

Edebiyatımızda deniz ve özgürlük arayışı epeyce yer tutar ama Arslan Sayman, Uzaklar’a eşlik etmesi için iki özel isim seçmiştir. Edebiyatımızın engin mavilikleridir onlar bir bakıma; öykülerinin arasına deniz kokusu serpiştiren Sait Faik ve özgürlüğü nakış nakış işleyen Nâzım Hikmet.

Sait Faik, açık denizlerde yol alan bir yelkenli olarak çıkar karşımıza; deniz aşığıdır, denizin diliyle konuşur. Nâzım Hikmet ise Uzaklar’ın en zorlu anında, fırtınada çırpınırken anımsadığı “Güzel günler göreceğiz” dizeleriyle girer hikâyeye.

“Aklımda ve dilimde şiir, gövdemde ağrı ve acı, gözümde uyku… yol alıyordum.”

Uzaklar, özgürlük üzerine düş kuranların fırtınalara, dev dalgalara boyun eğmeden yollarına devam etmelerini sağlayacak bir ışık olmuş. “Yelkenler fora” deyip bu serüvene ortak olacak tüm çocuklara…

Künye: Uzaklar, Arslan Sayman, Kırmızı Kedi Çocuk, 2021, 105 sayfa. 

Haber

Kitap | Ağaçların Yetiştiği Bina