Bazı kitaplar, elinize aldığınız anda sizi yeni bir yolculuğa hazırlanmanız konusunda uyarırlar. Daha ilk adımda yolun sonuna kadar gitmeye ikna edecek cümleler okumak, hikâyeye gerçek anlamıyla dalmak başka hiçbir şey de bulunamayacak bir tattır. Tıpkı “Dalış” gibi…

“…bütün duyularınızı sonuna kadar açın.” diye biten ilk paragraf, ardından kulaklarınıza, dudaklarınıza, gözlerinize ve başka bütün hislerinize dokunacak kelimeler bütününü kaçırmamanız için bir uyarıdır sadece. Yazarın sesler, renkler, kokular, tatlar, rüzgârlar, mimari ve manzaralar eşliğinde tasvir ettiği Curaçao adası, hikâyenin olduğu kadar sayfalar boyunca zihnimizde dönecek hayallerin de mekânı olacak.

Büyüleyici bir tasvirin ardından, “Sadece gökyüzünde asılı durmayan, aynı zamanda suda süzülen yıldızların arasında” Kraliçe Emma Köprüsünün altından yüzerek geçen insanlar ve büyülü bir olay çıkar karşımıza. Köprünün yüzen ayakları arasından dalıp diğer tarafa yüzerek zamanda geriye doğru yolculuk etmek mümkündür. Yapman gereken tek şey, yüzerken gitmek istediğin o günü “ruhunun bütün gücüyle” düşünmektir. 

Geçmişe gittiğinde ne yapar insan? Değiştirebilir mi bazı şeyleri? Biraz düşününce geçmişte değişmesi gereken ne kadar çok şey var değil mi? Geçmiş değiştiğinde geleceğin nasıl şekilleneceğinin belirsizliği de cabası. Ancak bazı şeyler mutlaka değişmeli.

Curaçao adası Hollanda Krallığı’na ait 4 adadan biridir. Köleliğin tarihinde önemli bir yer tutar bu ada. Dalış, geçmişe yapılan yolculuklarda insanların arasındaki ayrımların ve köleliğin izlerini sürer. Curaçao insanlarının ve Hollanda’dan gelen bazen “sahip” bazen de “patron” diye adlandırılanların tarihine ışık tutar. Köleliğin kaldırılmasının üzerinden geçen 150 yılda değişmeyenlere odaklanır:

“Bitti artık kölelik.
Kölelik bitti artık.
Ama kim yıkıyor efendilerin tabaklarını hâlâ?
Bitti artık kölelik.
Ama kim siliyor efendilerin tuvaletini hâlâ?
Bitti artık kölelik.”

Curaçao adasında yaşayan, aynı gün doğmuş biri siyah biri beyaz tenli iki çocuğun, Roly ve Mila’nın dostluklarının sağladığı cesaretle tarihin unutulan gerçeklerine ışık tutmalarını okursunuz hikâye boyunca.

Hikâye, çok kültürlülüğe olan vurgusu ve pek çok metin biçimini içermesiyle bakış açınızı kapı deliğinden çok daha öteye taşıma cesaretini gösteriyor. Yukarıda okuduğunuz şiirin adanın yerel dili Papiamentu ile yazılmış hali, film senaryo sahneleri, şarkı, mektuplar, günlük, kompozisyon, bilimkurgu gibi pek çok farklı biçimle harmanlanmış olan metin, güneşin kollarının arasından bıraktığı flamingoların pembeliğiyle, suda süzülen yıldızları ve metne içkin resimleriyle koca bir bütünü sunuyor. Curaçao adasında yaşayan birkaç yerli ve Hollandalının izlerinde bütün bir köle tarihini ve yaşanmışları sorguluyor. 

Künye: Dalış, Sjoerd Kuyper, Resimleyen: Sanne te Loo, Türkçesi Erhan Gürer, Final Kültür Sanat Yayınları, 2018

Haber

Kitap | Hike - Babamla Yürüyüş