İktidarın fahiş kira artışlarına karşı "yüzde 25 zam sınırı" önleminin göstermelik bir uygulamadan ibaret kalacağı Adalet Bakanı Yılmaz Tunç'un dünkü açıklamasıyla hükümet tarafından itiraf edilmiş oldu.

Kira uyuşmazlıklarında zorunlu arabulucu düzenlemesi bugün başlarken, barınma sorunu karşısında emekçi halkın eli kolu bağlanmış gözüküyor.

Bakan Tunç dün NTV'de yaptığı açıklamada "İki taraf istedikten sonra yüzde 25 sınırı aşılabilir. Neticede bu iki tarafın rızasına bağlı olan bir şey. Ev sahibi kiracısına yüzde 25'in üzerinde bir kira artışını dikte edemez. Dolayısıyla kiracıyla kiralayan anlaşırsa o ayrı konu" dedi.

soL'a konuşan Avukat Özge Fındık, bu açıklamanın kira artışları konusunda ev sahiplerinin elini güçlendireceğini vurguladı.

Şu anda yüzde 25 sınırlamasının aslında yasal olarak halen geçerli olduğunu belirten Fındık şunları söyledi:

"Öncelikle belirtmek isterim ki kira artışları için yüzde 25 sınırı yürürlükteyken kanun koyucunun kira uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk şartı getirmesi, mevcut düzenin konut ve barınma sorunu hakkında somut bir çözüm bulmakta yetersiz olduğunu bir kez daha açıkça gösteriyor. Düzenleme hala yürürlükte, süresi tekrar uzatıldı ve bir yıl süreyle daha geçerli olacak. Ancak bir yandan da tarafların inisiyatifine bırakılmış oluyor."

Fındık, arabuluculuk uygulamasının hukuk güvencesi açısından da sorun teşkil ettiğini belirtti.

"Birbiriyle çelişen hukuki düzenlemeler yapılmaması gerek. Hukuk tekniği açısından böyle bir sorun var. Tabii daha geniş perspektifte de halkın, kamunun yararına bir refleksle bir düzenleme yapılmadığı çok açık. Oysa barınma hakkı Anayasa'nın 36. maddesi  ile 'Herkes temel insani gereksinimlerini karşılayabilecek, insan haysiyetine yakışır biçimde konut ve barınma hakkına sahiptir' denilerek güvence altına alınmıştır."

'Taraflar masada eşit değil'

"Toplumda kira sözleşmeleri kaynaklı bir gerilim var. Çeşitli adi suçlara sebep olan tarafların birbirleriyle karşı karşıya geldiği durumlar da gördük yakın zamanda. Aslında bir panikle hukuk düzenine bir yama yapılıyor diyebiliriz. Alternatif uyuşmazlık çözüm yollarından olan arabuluculukta taraflar eşit güçlerle masaya oturamazlar.

"İş hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklarda da benzer bir durum karşımıza çıkıyor. İşveren işçiden ev sahipleri de kiracılardan hâliyle ekonomik olarak üstün ve bu tarafları önce aranızda bir konuşun diyerek bir arabuluculuk masasına oturtmanın bir faydası yok.hukuk düzeninde hak ararken taraflar maddi güçlerinden bağımsız olarak eşit biçimde karşı karşıya gelmelidir.

"Dolayısıyla bunun geçici bir yama olduğunu ve çözümün de kamucu önlemler almak ve boş konut sorununa dikkat çekmek olduğunu düşünüyorum açıkçası."  

'Sulh hukuk mahkemeleri kilitlenmiş durumda'

"Bugün Türkiye genelinde boş konut gerçeği ve ciddi bir barınma sorunu vardır. Bunun yarattığı adaletsizlik, hukuk düzenine arabuluculuk yaması yaparak, kira artışına yüzdelik sınırlamalar getirilerek çözülemez. Derhal halkın yararına kamucu müdahaleler ve önlemler geliştirilmelidir

"Devlet her vatandaşına sağlıklı koşullarda barınma sağlamak zorunda ama şu durumda hem hukuk düzenine böyle anlamsız bir müdahalede bulunarak yani aslında çok sayıda kira uyuşmazlığı dosyası biriktiği için ve sulh hukuk mahkemeleri fiilen kilitlenmiş çalışamaz duruma geldiği için getirilen bir önlem. Bunun sonuç olarak hiçbir işe yaramayacağını maalesef önümüzdeki günlerde göreceğiz."

'Kalıcı önlemler alınmalı'

Kiracılarına fahiş fiyatlarda zam yapan ev sahiplerine uygulanabilecek yaptırımlardan da söz eden Özge Fındık, çözümlerin yine de kalıcı olmayacağına dikkat çekti.

"Yüzde 25’in üzerinde bir zam kararlaştırmak yasaklanmış durumda aslında ama bazı durumlarda kiracılar yüzde 25’in üzerinde de zam yaparak kira sözleşmesini devam ettiriyorlar. Bu ileride bir icra takibi başlatarak aradaki farkın ev sahibinden istenmesi gibi bir ihtimali gündeme getiriyor ki kimi kiracıların bu yola başvurduğunu görüyoruz.

"Bu da yine hukuk düzeninde yarattıkları yani kanun koyucunun ve devlet eliyle yaratılmış olan bir ikilemin sonucu. Fahiş zam uygulayan ev sahiplerine ev hapsi cezası verildiğine ilişkin bir duyumumuz yok ama böyle bir yaptırımdan da söz edilebilir. Bu da söylediğimiz şeye işaret ediyor yine. Bunlar hep geçici çözümler. Bu düzenin yarattığı açmazlara ilişkin kalıcı önlemler alınmalı."

Haber

Fahiş kira artışına hapis cezası planı