7 Ekim 2023’teki Aksa Tufanı harekâtının ardından yaşanan İsrail saldırganlığı yalnızca Filistin’deki soykırımın ortaya çıkışıyla sonuçlanmadı. Bu saldırganlık, Ortadoğu üzerinde uzun zamandır yeni planlarını hayata geçirmek isteyen emperyalizm için de önemli olanaklar yarattı.

Ortadoğu ve Doğu Akdeniz’de yaşanan gelişmeler Kıbrıs’ın önemini de artırdı. Güney’de Akrotiri ve Dikelya’daki İngiliz üslerinden İsrail’e sürekli bir destek sağlandı. Güney Kıbrıs hükümeti de İsrail’le çeşitli konulardaki işbirliğini derinleştirdi. Adanın her iki bölgesinde de İsraillilerin toprak edinmesi rahatsızlık nedeni olmuş durumda. Bu ve başka birçok nedenle konu Türkiye siyasetini de doğrudan etkiliyor.

Bu dönemde düzenlenen KKTC Cumhurbaşkanlığı seçimleri de bu açıdan önemli. 19 Ekim Pazar günü yapılacak olan seçimde sekiz aday yarışıyor. Yüksek seçim Kurulu tarafından 22 Eylül tarihinde ilan edilen kesin aday listesinde İbrahim Yazıcı, Osman Zorba, Ersin Tatar, Arif Salih Kırdağ, Mehmet Hasgüler, Tufan Erhürman, Ahmet Boran ve Hüseyin Gürlek’in ismi yer aldı.

AKP-MHP’nin adayı

Adayların başında, halen cumhurbaşkanlığı görevini yürüten Ersin Tatar geliyor. Tatar seçime bağımsız girmekle birlikte, “Sağduyu Mutabakatı” çerçevesinde partisi Ulusal Birlik Partisi ile Yeniden Doğuş Partisi’nin ortak adayı.

Merkez sağ kimliğiyle bilinen Tatar, adada Türklerin ve Rumların kendilerine ait ayrı devletleri olması gerektiğini, Kıbrıs sorununun başka çözümünün olmadığını iddia ediyor. Tatar, bugüne kadar sorunun çözümü için Rumlarla görüşme yapmayan tek KKTC cumhurbaşkanı oldu.

AKP-MHP koalisyonunun adanın resmen bölünmesi anlamına gelen Kıbrıs politikasına uygun bir aday olan Tatar için, bu koalisyonun adayı demek abartılı olmayacaktır. Zira AKP Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yaman ve AKP ile MHP’den milletvekilleri seçim çalışmalarının çeşitli aşamalarına destek verdi. AKP’nin KKTC temsilciliği de desteğe devam ediyor.

Çalışmalara katkı koyan bir başka ilginç isim Süleyman Soylu. Ayrıca AKP yanlısı olduğu bilinen ve kısa süre önce MHP’nin öncülük ettiği Alevi açılımının ilk önemli etkinliği olan Hacıbektaş’taki Horasan Erenleri Dergâhı Cemevi’nin açılışında konser veren Yavuz Bingöl de Tatar’ın seçim şarkısını hazırladı. 2020 seçimlerine de AKP güçlü bir müdahalede bulunmuş, bu müdahale Tatar’ın kazanmasının önünü açmıştı.

Ayrıca Zafer Partisi genel başkanı Ümit Özdağ da Tatar’ı ziyaret etti ve Kıbrıs’ta iki devletli çözüme desteğini bir kez daha belirtti.

Avrupa’yla yakınlaşma yanlısı Erhürman

Tatar’ın seçimdeki başlıca rakibi, Cumhuriyetçi Türk Partisi’nin genel başkanı olan Tufan Erhürman. Sosyal demokrat çizgide olan partinin adayı Erhürman’a, “solda birlik” sloganıyla Toplumcu Demokrasi Partisi de destek veriyor. Hukukçu akademisyen geçmişi olan Erhürman bir dönem başbakanlık görevini de yürütmüştü.

Rumlarla müzakerelere yeniden dönülmesi ve adanın mevcut koşullarına uygun bir federasyon için çaba harcanması gerektiğini savunuyor. Ayrıca KKTC’de hukuk düzeninin ve özgürlüklerin yeniden genişletilmesi için çalışılması gerektiğini vurguluyor. Böylece AKP’nin KKTC’ye yansıyan politikalarına karşı olduğunu da belirtmiş oluyor. Ayrıca Kıbrıslı Türklere AB pasaportu vaadinde bulunuyor.

Türkiye’deki partilerin KKTC’deki seçimlere müdahale etmesine karşı olduğunu, ülke siyasetine Kıbrıslı Türklerin yön vermesi gerektiğini belirtiyor. Buna karşılık Türkiye ile her zaman olduğu gibi uyumlu bir siyaset izleyeceğini vurguluyor.

Sosyalist Partisi'nden de aday var

Seçime Kıbrıs Sosyalist Partisi’nin merkez komitesi üyesi Osman Zorba da katılıyor. Zorba diğer adaylardan farklı olarak emekçilerin, gençlerin, kadınların ve ezilenlerin sesi olmak için seçimlere katıldığını söylüyor. Açıklamalarında gerek AKP hükümetinin gerekse emperyalist ülkelerin etkisinden uzaklaşmak gerektiğini ifade ediyor. Kıbrıs Türk halkının kendi kaderini eline alması ve barış içinde gerçek bağımsız bir Kıbrıs için mücadele etmesi gerektiğini belirtiyor ve yeni bir direniş hattı kurmayı öneriyor.

Seçime giren bir başka aday ise Mehmet Hasgüler. Hasgüler sistemin iki parti arasında sıkıştığını, halkın gerçek bir alternatifinin olması gerektiğini söylüyor. Temsili demokrasi değil doğrudan demokrasiyi savunduğunu belirten Hassgüler, bisikletle işe gideceği gibi vaatler sunuyor. Göçmenlere de değinen Hasgüler eşit yurttaşlık çağrısı yapıyor.

Bir başka bağımsız aday Ahmet Boran’ın ülkedeki yabancıların sayısı ile ilgili açıklamaları öne çıkıyor. Boran seçilmesi halinde yabancılara mülk satışının önüne geçeceğini belirtiyor. Ayrıca Kıbrıs'ın bir bütün olması gerektiğini, parçalı olmasının Kıbrıs halkı için yararlı olmadığını söylüyor.

Bağımsız adaylardan Arif Salih Kırdağ 6. seçimine katılıyor. Bundan önceki beş seçimde de aday olan Kırdağ bir seçimde daha şansını deniyor. Yine bağımsız olarak seçime giren Hüseyin Gürlek de Kıbrıs sorununun öncelikli olmadığını ve federasyonun da bir çözüm olmayacağını belirtiyor. Diğer aday İbrahim Yazıcı ise Kıbrıs müzakerelerine karşı olmadığını ama çözüm olmazsa ısrarcı olmanın da gereğinin bulunmadığını vurguluyor.

Yalnızca iki aday şanslı

Diğer adayların Tatar ve Erhürman karşısında şansı bulunmuyor. Anketlere göre bu iki aday birbirine çok yakın oy alacak gibi görünüyor. Bazı anketlerde Tatar bazılarında ise Erhürman az farkla önde görünüyor. İki aday da yeterli oyu alamazsa seçim ikinci tura kalacak.

Ancak her iki seçenek de Kıbrıs halkının geleceği açısından olumlu bir sonuç getirmeyecek. Bir tarafta, Batı emperyalizmiyle hizalanan Türkiye’deki iktidarın adayı olan ve onun politikalarını hayata geçiren Tatar, diğer yanda KKTC’yi AB’ye yaklaştırma çabasındaki Erhürmen var. Her iki durumda da adada emperyalizmin sözünün geçeceği açık. Kıbrıs halkının kendi geleceğini başka seçeneklerde araması gerekiyor.