Kazakistan'da Ocak ayında patlak veren ayaklanmanın ardından, Devlet Başkanı Kasım Cömert Tokayev yönetimindeki iktidar geniş çaplı anayasal değişiklikler için referandum kararı aldı. Bugün gerçekleşen referandumda, sandıkların kapatıldığı bildirildi.

Seçim öncesinde yaptığı konuşmada Kazakistan Devlet Başkanı Tokayev, "İkinci Cumhuriyetin temellerini atıyoruz" demişti.

Tokayev: Devlet ile halk arasındaki ilişki modeli değişiyor

Sputnik'in haberine göre, Tokayev bugün yaptığı açıklamada, "Bugün ülkemiz için tarihi bir gün. Halkımız önemli bir karara imza atıyor. Zorlama yok. Devlet ile halk arasındaki ilişki modeli değişiyor ve insan hakları ön plana çıkıyor. Bu son derece önemli" dedi.

Tokayev, Ocak ayındaki ayaklanma hakkında, "Soruşturmalar yetkili merciler tarafından çok dikkatli ve detaylı şekilde yürütülüyor. Her şeyi açık, şeffaf ve son derece profesyonel yapıyoruz. Bu nedenle, uluslararası uzmanların çağrılmasına lüzum yok" diye konuştu.

Katılım oranı yüzde 68,44

RIA Novosti'nin aktardığına göre, Merkez Seçim Komisyonu, referandumda 11.722.536 kişinin oy kullanma hakkına sahip olduğunu bildirdi. Merkez Seçim Komisyonu'nun ön verilerine göre ülkede referanduma katılım yüzde 68,44 oldu.

Referandumun içeriği

Referandumdan "evet" oyunun çıkması durumunda en son 1995'te kabul edilen mevcut anayasada geniş çaplı değişiklik yapılması planlanıyor. Anayasa değişikliğiyle birlikte, Ocak ayı başında çıkan kitlesel ayaklanma sonrası ülkede yönetim sisteminin yeniden inşası hedeflendiği belirtiliyor.

Kazakistan'da referandumda oylanan değişiklikler şu şekilde:

• "Kazakistan toprağı ve yer altı doğal kaynakları devletin mülkiyetindedir" maddesi "Kazakistan toprağı ve yer altı doğal kaynakları halka aittir" olarak değiştirilecek.
• İdam cezası tamamen kaldırılacak.
• Kazakistan Cumhurbaşkanı görevini sürdürdüğü sürece siyasi partiye üye olamayacak.
• Anayasa Konseyi, Yüksek Mahkeme, Merkez Seçim Komisyonu, Sayıştay başkanları ile üyeleri, hakimler, kolluk kuvvetleri çalışanları, milli güvenlik güçleri personeli siyasi partilere üye olamayacak.
• Cumhurbaşkanı görevi yürüten kişilerin akrabalarının, üst düzey görevlere ve kamu ortaklığındaki şirketlerin yönetimine getirilmesi yasaklanacak.
• Kazakistan Anayasa Konseyi yeniden Anayasa Mahkemesi olarak kurulacak.
• Mevcut başkanlık yönetim sistemi zayıflatılıp, parlamento güçlendirilecek.
• Devlet başkanının belediye başkanları ve eyalet valilerinin kararlarını iptal etme yetkisi kaldırılacak.
• Cumhurbaşkanının parlamentonun üst kanadı senatoya atadığı milletvekili sayısı 15’ten 10’a düşürülecek. 
• Kanunları kabul etme yetkisi sadece parlamentonun alt kanadı olan mecliste olacak. 
• Meclisin devlet bütçesini sorgulama fonksiyonu genişleyecek.
• Kazakistan’ı 28 yıl yönettikten sonra Mart 2019’da görevinden istifa eden kurucu cumhurbaşkanı Nur Sultan Nazarbayev’in anayasal statüsünün yer aldığı Birinci Cumhurbaşkanı'na ilişkin kanun da yürürlükten kalkacak.

Değişiklikler sonucunda, devlet başkanının halen, yargıçları ve bölge valilerini atama ve parlamentoyu feshetme yetkilerini elinde kalacak.

Haber

Kazakistan Cumhurbaşkanı: Anayasa değişikliği için referanduma gideceğiz

Kazakistan'da Cumhurbaşkanı Tokayev, ülkenin anayasasında değişiklik yapmak için referanduma gidileceğini açıkladı.