CHP'nin Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu'nun gözaltına alınmasıyla ekonomide başlayan deprem, tutuklanmasının ardından artçı sarsıntılarla devam ediyor.

Ekonomi yönetimi haftasonu patronlarla bir dizi görüşmeler yaptı ve bu doğrultuda yeni tedbirler uygulamaya başladı. Tedbirler, borsa ve dövizde kısmen etkili oldu. Kurda artışı yavaşlatmanın, faizi yükseltmenin, enflasyon hedefinden sapmanın maliyetiyse şimdiden trilyonları buldu. Kayıp yine emekçilerin hanesine yazıldı.

Kurda artış frenlendi ama maliyeti ağır oldu 

Operasyon sırasında Dolar/TL'nin 41,64, avro/TL'nin 44,88'e kadar yükselerek rekor tazelemesi sonrasında Merkez Bankası döviz satışı yaparak kuru frenledi.

Yaşanan gelişmeler dövize olan talebi artırarak kurun yükselmesine neden oldu. Bu durumu kontrol altına almak için Merkez Bankası bir dizi önlem aldı. Öncelikle, büyük miktarda döviz satışı gerçekleştirildi. Ardından, bankalara borç verme faiz oranının üst sınırı yükseltildi. Ek olarak, piyasadaki likiditeyi çekmek amacıyla vadesi 91 güne kadar uzayan likidite senetleri çıkarılacağı açıklandı. Son olarak, ithalatçı patronların döviz talebini artırmasını engellemek için Türk Lirası uzlaşmalı döviz işlemleri başlatıldı.

Dolar yeni haftada 38 liranın hemen altında seyrediyor, avro ise 41,23 lira seviyesinde işlem görüyor.

Tutuklama kararına giden süreçte Merkez Bankası'nın yaklaşık 13-17 milyar dolar döviz sattığı tahmin ediliyor. Buna rağmen, döviz kuru gözaltı öncesine kıyasla yüzde 3,5 daha yüksek seviyeye ulaştı. 

Borsada dalgalanma tutulamadı

Borsa, geçtiğimiz hafta yaşanan sert satışların ardından dalgalı seyrini sürdürüyor.

İmamoğlu'nun gözaltında olduğu süreçte haftalık kayıp yüzde 16'yı aşmıştı. Bazı tahminlere göre borsadaki kaybın değeri 50 milyar doları buluyor. 

Borsa İstanbul oynaklığı engellemek için açığa satış işlemlerini geçici olarak yasakladı. Bunun yanı SPK da bir dizi tedbir açıkladı.

Geçen hafta 2008'den bu yana en kötü haftayı yaşayan borsa tedbirle başladığı yeni haftaya yükselişle girdi. Borsa yeni haftaya yüzde 1,35 artışla başladı. İddia göre Ziraat Bankası'nın Varlık Fonu aracılığıyla alımları etkili oldu. Ancak bu artış uzun sürmedi. Öğle saatlerinden itibaren grafiğin yönü yeniden yukarı döndü. 

Faizde plan şaştı

Merkez Bankası'nın politika faizini kademeli olarak düşürmesi nedeniyle piyasa faizlerinde gerileme beklenirken, son gelişmelerin ardından faizler ters yönde hareket etti. Bu da yurtdışından borçlanma maliyetlerini artırdı.

Bazı bankalar ticari kredileri durdurdu. Aynı zamanda yüzde 46–47 seviyesindeki faiz oranları da yüzde 55-60’a çıktı.  

Türkiye’nin risk primi 328 puanla son 1 yılın en yüksek seviyesine çıktı.

Kur çıkışının döviz yükümlülüklerine etkisi ve borsadaki erime, trilyonlarca lira kayıp yaratmış oldu.

Kulis: Şimşek patronlara 'kur artmayacak, faiz yükseltilecek' sözü verdi

Bu süreçte Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ise piyasalara "güven" vermeye çalıştı.

Şimşek haftasonu patronlar ve bankacılarla görüştü. Sözcü yazarı Erdal Sağlam'ın aktardığına göre, görüşmede kurlarda artışa izin verilmeyeceği ve faizlerin yükseltileceği sözü verildi.

Merkez Bankası'nın banka yönetimleriyle yaptığı toplantıda da kurlarda artışa izin verilmeyeceği mesajının paylaşıldığını kaydeden Sağlam, yazısında şunları söyledi:

''Merkez Bankası yönetimi bankacılarla, piyasalar açılmadan, olağanüstü bir toplantı yapıp, kendilerinin her aracı kullanacaklarını, kurlarda artışa izin verilmeyeceğini söyledi. Ardından, bankacılardan 'piyasalardaki bozulmanın önlenmesi için müşterilerini sakinleştirmelerini' istediler.

Şimşek'le toplantıya katılan iş insanları, 'piyasaların hemen sakinleştirilmesi için her şeyi yapacaklarını' söylediğini kaydettiler. İş insanları 'Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın toplanan büyük kalabalıklar ve İmamoğlu'nun Cumhurbaşkanlığı için yapılacak oylamada yaşanacak yoğunluğu gördüğünün anlaşıldığını' söylediler. 'Bakan Şimşek'in Cumhurbaşkanı'ndan, siyasi kargaşanın ekonomiye etkisini azaltmak için her şeyin yapılması konusunda talimat aldığı izlenimini' edindiklerini kaydettiler.''

Operasyonun maliyeti emekçilerin hanesine

Döviz ve faiz dalgalanmalarının kaybedeniyse emekçiler.

Finans tekelleri henüz risk görmese de enflasyonda yeni sıçramaların yaşanması ve yıl sonu hedeflerinden sapılması olası. Açlık sınırında yaşayan milyonların alım gücünün daha da gerilemesi muhtemel. İlk veriler Nisan ayında görülecek. Yaşanan siyasi operasyon nedeniyle büyümede yaşanacak olası bir yavaşlama da işsizliğin artmasına neden olabilir.

Ekonominin buradan hasarsız dönmesi mümkün mü?