Kars ve çevresinde şap hastalığına bağlı hayvan ölümleri artarken, ölü hayvanların dere yataklarına ve açık alanlara bırakılması ciddi bir çevre ve halk sağlığı tehdidine dönüştü.

Özellikle içme suyu kaynaklarına yakın bölgelere atılan ölü hayvanlar, virüslerin yağmur sularıyla birlikte yeraltı sularına karışma riskini beraberinde getiriyor. Bu durum uzmanları alarma geçirdi.

Köylerde ve kırsal alanlarda etkisini artıran şap salgınına karşı yeterli önlem alınmadığı, ölü hayvanların usule uygun imha edilmediği belirtiliyor. Vatandaşların uyarılara rağmen hayvan leşlerini gelişigüzel alanlara bırakması salgının yayılımını hızlandırıyor.

Kars-Ardahan-Iğdır’da şap hastalığı dramatik boyutlara ulaştı

soL’a konuşan CHP Kars Milletvekili İnan Akgün Alp, bölgede baş gösteren salgının yönetim hataları ve yetersiz müdahaleler nedeniyle felaket boyutuna ulaştığını belirtti. Alp, geçen yıl SAT-2 varyantına karşı yapılan aşılamaların bu yıl etkili olan SAT-1 varyantına karşı etkisiz kaldığını belirtti. Alp’e göre bu durum, hastalığın bölge genelinde hızla yayılmasına neden oldu.

“Bakanlığın bu hatası binlerce hayvanın telefine sebep olabilir” diyen Alp, “Bu da hem bir gıda krizini hem bir halk sağlığı krizini hem de ekonomik bir krizi tetikleyecektir. İktidar her zamanki gibi ortaya çıkacak et ve süt arzını ithalat yoluyla kapatmayı deneyecek; bu da yerli üreticiye son darbe olacaktır” ifadelerini kullandı.

Ciddi denetimsizlikler var

Bölgedeki hayvancılık faaliyetlerinin büyük bölümünün kayıt dışı yürütüldüğüne dikkat çeken uzmanlar, bu durumun hastalıkla mücadeleyi zorlaştırdığını ifade ediyor. Sınır illerinde kontrolsüz hayvan hareketliliği, veteriner denetiminden uzak satışlar ve eksik aşı uygulamaları şap salgınının önünü açan başlıca etkenler arasında gösteriliyor.

Özellikle sınırdan geçen hayvanların hastalık risklerine dair yeterli bilgiye sahip olunmaması, denetim ihtiyacını acil hale getiriyor. Uzmanlar, salgının sadece hayvanları değil süt ve süt ürünleri üzerinden insan sağlığını da tehdit ettiğine dikkat çekiyor.

'Aşılar önce batıdaki büyük çiftliklere mi gönderildi?'

soL'a konuşan CHP Kars Milletvekili Alp, bir başka iddiayı daha gündeme taşıdı. 

SAT-1 varyantına karşı geliştirilen aşıların doğu illerine ulaştırılmadan önce batıdaki büyük ölçekli çiftliklerde kullanılmaya başlandığını öne süren Alp, “Doğu Anadolu için geliştirilen aşılar Kurban Bayramı’ndaki hayvan hareketliliği nedeniyle önce batıdaki 50-100 bin başlık çiftliklerde mi kullanıldı? Bu çok ciddi bir iddia. Bunu doğrudan Tarım Bakanı’na soruyoruz” dedi.

'Çiftçilerin borçları faizsiz ertelensin'

Alp, bölgedeki üreticilerin hayvan kayıpları karşısında yalnız bırakıldığını savunarak, devletin acilen sahaya inmesi gerektiğini belirtti. Telef olan hayvanlar için maddi destek, faizsiz kredi ve süt üreticilerine litre başına en az 5 TL destek primi verilmesini önerdi.

Ayrıca üreticinin elinde kalan hayvanları kışa kadar besleyebilmesi için yem desteğinin zorunlu hale gelmesi gerektiğini kaydeden Alp, çiftçilerin borçlarının faizsiz ertelenmesini istedi. “Bu kadar ağır bir tablo var ki, acil tedbir alınmazsa telef olacak hayvan sayısı yüz binleri bulabilir” diyen CHP’li Alp, Kars, Ardahan ve Iğdır halkının yalnız bırakılmaması gerektiğini ifade etti.

'Şap Enstitüsü Kars’ta stratejik laboratuvar kurmalı'

Sorunun köklü çözümü için de önerilerde bulunan Alp, Ankara’daki Şap Enstitüsü’nün Kars-Ardahan-Iğdır’ı sınır bölgesi olması nedeniyle stratejik bölge ilan etmesini ve Kars’ta yerel aşı üretimi yapabilecek pilot bir laboratuvar kurmasını istedi.

'Çiftçimiz devleti yanında göremedi, hissedemedi'

İnan Akgün Alp aynı zamanda tüm bölgeye veteriner hekimlerin gönderilmesi, Tarım İl Müdürlükleri eliyle hastalıkla mücadelede kullanılan ilaçların ücretsiz olarak temin edilmesi ve üreticinin sahada yalnız bırakılmaması gerektiğini vurguladı.

“Çiftçimiz devleti yanında göremedi, hissedemedi” diyen Alp, bölgenin adım adım büyük bir gıda krizine, ekonomik çöküşe ve halk sağlığı sorununa sürüklendiğini belirtti.

'İthalat çözüm değil, son darbe olur'

Alp ayrıca, iktidarın geçmişte olduğu gibi yine hayvan ve et ithalatına yönelerek çözüm arayacağını ancak bu adımın bölgedeki üreticiye “son darbe” olacağını söyledi.

Kars, Ardahan ve Iğdır başta olmak üzere Doğu Anadolu’da yaşanan şap salgını, gerekli tedbirlerin alınmaması durumunda ülke genelinde ciddi bir krize dönüşebilir. Tarım ve Orman Bakanlığı’ysa konuya dair henüz acil bir eylem planı ilan etmedi. 

Ancak uzmanlar ve bölgedeki milletvekilleri geçen her günün zaman kaybı olabileceğine dikkat çekiyor. 

Et ve Süt Kurumu'nda neler oluyor: Gizlenen faaliyet raporları, hastalıklı et ithalatı