Libya’nın eski lideri Muammer Kaddafi’nin en tanınmış oğullarından Seyf el-İslam Kaddafi, yerel kaynaklara göre Salı günü Zintan kasabasındaki evinde öldürüldü. Ölüm haberi, Kaddafi’nin avukatı Halid el-Zaidi ve siyasi danışmanı Abdülla Osman tarafından sosyal medya paylaşımlarıyla duyuruldu. Paylaşımlarda cinayetin ayrıntılarına yer verilmedi.

Libya merkezli Fawasel Media, Abdülla Osman’ın açıklamasına dayandırdığı haberinde, silahlı kişilerin Trablus’un yaklaşık 136 kilometre güneybatısında bulunan Zintan’daki eve baskın düzenlediğini aktardı. Kaddafi’nin siyasi ekibi tarafından daha sonra yayımlanan açıklamada, dört maskeli saldırganın eve girerek “korkakça ve haince bir suikast” gerçekleştirdiği öne sürüldü.

Açıklamaya göre saldırganlar, Kaddafi ile kısa süreli bir çatışmaya girdi ve ardından güvenlik kameralarını devre dışı bırakarak olay yerinden kaçtı. Trablus merkezli Yüksek Devlet Konseyi’nin eski başkanı Halid el-Mişri ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda cinayetle ilgili “acil ve şeffaf bir soruşturma” talep etti.

Kaddafi döneminin ‘veliaht’ ismiydi

Haziran 1972’de Trablus’ta doğan Seyf el-İslam Kaddafi, Muammer Kaddafi’nin ikinci oğluydu. Resmi bir devlet görevi bulunmamakla birlikte, özellikle 2000–2011 yılları arasında babasının fiili halefi ve "yönetimin Batı’ya açılan yüzü" olarak tanındı.

Londra Ekonomi Okulu’nda eğitim gören Kaddafi, "Libya’nın kitle imha silahlarından vazgeçmesi" sürecinde yürütülen görüşmelerde aktif rol aldı. 1988’de İskoçya’nın Lockerbie kasabası üzerinde düşürülen Pan Am 103 sefer sayılı uçakta yaşamını yitirenlerin ailelerine ödenecek tazminat görüşmelerini de yönetti. Aynı dönemde anayasa, reform ve insan hakları söylemleriyle kendisini “reformcu” olarak konumlandırdı.

Ancak 2011’de Libya’da NATO müdahalesiyle başlayan gerici isyanlarda babası öldürülürken kendisinin bu imajı da hızla ortadan kaldırıldı.

2011 sonrası yaptırım ve yargılamalar

2011’deki isyan sırasında işkence ve aşırı şiddet iddialarıyla Birleşmiş Milletler yaptırım listesine alındı, seyahat yasağı getirildi. Aynı yıl, Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından "insanlığa karşı suçlar" nedeniyle arananlar arasına girdi.

Trablus’un gerici gruplar tarafından ele geçirilmesinin ardından Nijer’e kaçmaya çalışırken yakalandı ve Zintan’da hapsedildi. 2015’te Trablus’taki bir mahkeme tarafından gıyabında idam cezasına çarptırıldı. 2017’de çıkarılan genel af kapsamında serbest bırakıldıktan sonra, güvenlik gerekçesiyle Zintan’da yaşamını sürdürdü.

Siyasi dönüş girişimi

Kasım 2021’de cumhurbaşkanlığı seçimlerine adaylığını açıklaması, Libya’da tartışma yarattı. Kaddafi karşıtı güçler, bu adımı eski yönetimin geri dönüş girişimi olarak değerlendirdi. 

2015’teki mahkûmiyeti nedeniyle adaylığı reddedildi; ardından yaşanan hukuki ve siyasi krizler, zaten kırılgan olan seçim sürecinin tamamen çökmesine yol açtı.

Seyf el-İslam Kaddafi’nin öldürülmesi, Libya’da yıllardır süren siyasi parçalanmışlığın ve hesaplaşmanın yeni bir evresi olarak değerlendiriliyor. Cinayetin failleri ve arkasındaki güçler ise şimdilik belirsizliğini koruyor.