Sayfa yolu
Jacques Prévert’den asalaklara: İnsanoğlu güler/ Burjuvazi pis pis sırıtır
Evin Nagehan
Yayın Tarihi: 22.11.2023 , 07:04 Güncelleme Tarihi: 22.01.2025 , 10:54
Vehbi Koç 12 Eylül askeri rejimini mektubuyla selamlamış, darbeci general Kenan Evren’e ‘Emrinize amadeyim’ demişti. 1960’larda başlayan işçi sınıfı hareketinin yükselişinin sonuna gelindiğinde dönemin Türkiye İşverenler Sendikası (TİSK) Başkanı Halit Narin de gülenler arasındaydı, "20 yıl işçiler güldü, biz ağladık; şimdi gülme sırası bizde" diyordu darbeden sonra.
Rahmi Koç, geçtiğimiz ay bizi oksijenle boğanlara verdiği röportajda kamuda çalışanların fazlalığında yakınmıştı. Mevcut 5 buçuk milyon kamu çalışanının yerine 2 milyon çalışanla işlerin yürüyeceğini söyleyen Koç’un kişisel servetinin değeri, Forbes dergisinin verilerine göre 2 milyar 700 milyon dolar. Geçen seneki servetinin neredeyse iki katı. Diğer Koç ailesi üyelerinin servetleri ayrı...
Devlet okullarında bir taraftan 40 kişilik kalabalık sınıflarda eğitim almaya çalışan öğrencilerin olduğu, bir taraftan da atanamayan öğretmenlerin yaşamına son verdiği, bir doktorun ortalama 5 dakikadan kısa bir sürede bir hasta muayene ettiği Türkiye'de esas tartışmamız gereken konu kamu çalışanlarının sayısı değil, işte bu servet. Yani mavisiyle, beyazıyla, grisiyle her yaka renginden emekçinin dişinden, tırnağından, kanından, emeğinden çalınanlarla biriktirilen kamu mallarının, Koçlara ve diğer sermaye gruplarına peşkeş çekilmesiyle yığılan bu servet.
Bu serveti yığan burjuvazinin bir sınıf olarak utanmak ve doymak bilmeyen bir karakteri, kolay yalan söyleyebilen bir mizacı var. İşçiler çok fazla deyip yurtdışından kaçak işçi getirip çalıştırmaktan çekinmiyorlar. Komünistlere kökünüz dışarda deyip ABD’ye secde etmekten hiç vazgeçmediler.
Fransız şair Jacques Prévert’in Ekim Devrimi’nden esinlenerek kurulan devrimci sanat ve tiyatro topluluğu Ekim Grubu’nun bir üyesiyken Fransa’da 1934 Şubat’ında yaşanan olaylardan üzerine yazdığı ve Ekim Devrimi’nin 17. Yılını anma amacıyla düzenlenen bir etkinlikte okunan, burjuvazinin bu utanmaz karakterini estetik bir dille ifade ettiği şiirinin çevirisini soL okurlarıyla paylaşıyoruz:
Bunlarla gülmek olmaz
Yoldaşlar
Ne kolay unutuyorsunuz
Hârınız ne çabuk geçiyor.
Hayattasınız...Gülmeyi seviyorsunuz.
Burjuvazi de sever gülmeyi
E siz de onunla beraber gülüyorsunuz.
Lâkin onun gülüşü sizinkine benzemez
Hakiki bir gülüş değildir onunkisi
İnsanoğlu güler
Burjuvazi pis pis sırıtır.
Dinleyin
1871’de, düştü binlercesi Komünarların
Bay Thiers1 gülüyordu
Sosyete kadınları gülüyorlardı
Düğün bayram ediyorlardı
Şu meşhur sonuncu ama sondan bir önceki büyük harpte
Başkan Poincaré2 gülüyordu mezarlıklarda
A! Tabi ki kahkahalarla değil
Küçük gizli bir gülümseme
Küçük bir kıkırdama
Görmüş geçirmiş bir adam gülüşü
Gaipten gelen neşeli bir gülüş
Şubattan beri
Fransa’da nice işçi katledildi
Ve Başkan Doumerge3 gülmeye devam etti.
Huyundandır...Gayriihtiyaridir...
Deibler 4de arada gülüyordu...
Tardiue5 gülüyordu...
Hitler de...
Bu sermayenin gülüşüdür
Burjuvazinin gülüşü
‘Gülen İnek’in6 gülüşü
Ne nazik bir gülüş…Ne acımasız bir gülümseme
‘Affedersiniz, pişmanım, aslında sizi pek bir severim
Ve eğer sizi köpekler gibi boğdurtuyorsam
Adetten diyedir, bu yüzden buradayım
Yoksa benimle bir alâkası yok...’
Âdettendir
Ne kadar çok işçi var bu alemde
Postalamak lazım onları ötekine
Ne çok işçi ne çok kahve ne kadar çok sardalya
Ne çok şeker pancarı ne çok yaban çileği
Ne kadar çok öğretmen var...
Denizde kahve
Vestiyerde şeker kamışı
Kanalizasyonda tereyağı
Tuvalette turfanda sebze
Mahpusta işçiler...
Mahpusta işçiler...
Ne eğlenceli
Schneider, Krupp, Daudet7 ve Leon Bailby8
Tekstilciler, petrol kralları
Havas9 ajansının sahibi
Mutluluktan havaya uçuyorlar
Ne eğlenceli...
Ama ne çok işçi var şu alemde
Postalamak lazım onları ötekine
Ve burjuvazinin gülüşü kaskatı kesildi
Bir sonraki savaş başlayacak
Zafer günü geldi
Mezbahaları süslüyoruz
Yaşlıların evlerini bayraklarla donatıyoruz
Ama geberecek olan gençlerdir
Çekip gitmezden evvel
Bir resimlerini çekmek lazım
İşçi, köylü, tezgahtar
Hepsi Vatan için ölmeye gidiyorlar
Gülümseyin gençler
Mezarınız daha yeni kazıldı
Gülümseyin
Resminizi çizeceğiz
Ne eğlenceli!
- 1Ç.N. Adolphe Thiers (1797-1877) Fransa’nın ikinci cumhurbaşkanı. Paris Komünü’nün bastırılması için Almanlarla iş birliği yapmıştır.
- 2Ç.N. Raymond Poincaré (1860-1934) Fransa’nın onuncu cumhurbaşkanı.
- 3Ç.N. Gaston Doumergue (1863-1937) Fransa’nın on üçüncü cumhurbaşkanı.
- 4Anatole Deibler (1863-1939) 1885’ten 1939’a kadar ölüm cezasına mahkûm edilen 395 kişiyi infaz etmiş Fransız üst düzey yönetici
- 5André Tardieu (1876-1945) Fransız devlet adamı
- 6Ç.N. Ülkemizde de hala satılmakta olan Fransız peynir markası
- 7Daudet (1867-1942) Milliyetçi/faşist eğilimli L’Action Française gazetesinin politika haberleri sorumlusu
- 8Léon Bailby (1867-1954) Milliyetçi/faşist eğilimli Le Jour gazetesinin patronu
- 9Ç.N. 1835’te Charles-Louis Havas tarafından kurulmuş olan Fransız haber ajansı. AFP’nin öncülü.
soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.
