İzmir’de 24 Ekim’de görme engelli Mehmet Bulut Üçyol Metro İstasyonu'nda trene binerken gerekli güvenlik ve erişilebilirlik koşulları yerine getirilmediği için iki vagon arasına düştü. Trenin altında kalıp can vermekten son anda vatandaşların treni durdurmasıyla kurtuldu. Ancak ayağında pek çok kırık oluştu.

İzmir Güvenli ve Erişilebilir Ulaşım Girişimi örgütleri yaptıkları basın açıklamasıyla engellilerin kentteki raylı taşıma araçlarındaki güvensiz ve erişilebilir olmayan koşulların engelleri tehdit ettiğine dikkati çekti. 

Eylemde "Raylarda ölmek istemiyoruz", "Maliyet değil insan hayatı", "Yardım değil erişilebilirlik" sloganları atıldı.

'Bedelini canımızla ödemek istemiyoruz'

“Bu olay münferit bir kaza değildir” denilen açıklamada İzmir metrosunda yaşanan bu facianın ilk olmadığı belirtildi, “Ancak son olmasını istiyoruz” denildi.

Açıklamada “İzmir Güvenli ve Erişilebilir Ulaşım Girişimi örgütleri olarak, yasal sınırları belirlenmiş erişilebilir ulaşım koşullarının yerine getirilmemesinin bedelini canımızla ödemek istemiyoruz. Raylı toplu taşıma araçlarındaki güvensiz ve erişilebilir olmayan koşullar, yalnızca İzmir’de yaşayan engellileri değil, sağlık ve turizm imkanlarından yararlanmak amacıyla İzmir’e gelen engellileri de tehdit etmektedir” denildi.

Görme engelliler için sesli uyarı sistemi yok

Görme engelliler için tren kapılarının istasyonun hangi noktasına denk geleceğini gösteren kılavuz izlerin işlevsiz ve yetersiz durumda olduğuna dikkat çekilen açıklamada tren geldiğinde kapıların açılacağı yeri belirten sesli bir uyarı sisteminin de bulunmadığı belirtildi.

Tren ile rayların bulunduğu alanı birbirinden ayıran ve tren geldiğinde kapıların bulunduğu noktada otomatik olarak açılan güvenli bariyerlerin bulunmadığı kaydedilen açıklamada “Bu nedenle görme engelliler, güvenli olmayan bu ortamda tren kapılarını kendi yöntemleriyle bulmaya çalışmaktadır” denildi.

Mevcut sistemde en ufak bir dalgınlığın bedelinin ağır yaralanmak, hatta hayatını kaybetmek olduğu vurgulanan açıklamada “Trene güvenli bir şekilde binilse bile sesli durak anonsları verimli çalışmamaktadır” denildi.

Tren ile platform arasında kot farkı, bozuk asansörler...

Tekerlekli sandalye kullanıcılarının tren ile platform arasındaki kot farkı nedeniyle çoğu zaman trene güvenli bir şekilde binip inemedikleri ve çevrelerindeki insanların yardımına muhtaç bırakıldığı da kaydedildi.

Bedensel engellilerin daha en başta istasyona ulaşırken bozuk asansörlerle karşılaştıkları ve şahsi araba veya taksi kullanmaya mecbur bırakıldıkları ifade edilen açıklamada şöyle denildi:

İzmir Büyükşehir Belediyesinden, İzmir Metro ve İZBAN işletmelerinden ve TCDD’den bir an önce İzmir Metrosu ve İZBAN’daki güvenlik tehditlerini ve erişilebilirlik sorunlarını gidermelerini bekliyoruz.”

Taleplerini sıraladılar

İzmir Güvenli Erişilebilir Ulaşım Girişimi taleplerini ise şöyle sıraladı:

• Bakımları düzenli olarak yapılan, çalışır durumda asansörler,
• Trenlerin daima istasyonda tam aynı noktada durması, trenlerin standart olması, platform kenarını belli eden kılavuz izlerin yanı sıra tren kapılarını işaret eden izlerin eksiksiz ve doğru biçimde tamamlanması, trenlerin doğru yanaştığının sürekli denetimi,
• Az görenler için uygun aydınlatma,
• Otomatik biçimde her istasyonda kendi kendine açılan kapılar,
• Tren platformu ile rayların bulunduğu alanı ayıran, tren geldiğinde kapıların olduğu alanın otomatik olarak açıldığı bariyerler,
• Kot farkının tekerlekli sandalyelerin geçişini engellemeyecek düzende olması,
• Eksiksiz ve doğru çalışan sesli durak anonsları,
• Otizmli veya görünmez engele sahip kişiler için duyusal seviyesi dengelenmiş, açık ve anlaşılır simgeler içeren uyarı sistemleri; acil ve zorlu durumlarda kapsayıcı biçimde destek olabilecek eğitimli personel desteğinin sağlanması,
• Acil durumlarda insan onuruna yaraşır tahliye koşulları

Engellilerin bağımsız, insan onuruna yaraşır ulaşım hakkı

Daha fazla cana zarar gelmemesi için güvenlik ve erişilebilirlik koşullarının ivedilikle yerine getirilmesini talep eden girişim Türkiye’nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi’nin 9. ve 20. maddeleri ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun’un 9. Maddesi’nin engellilerin bağımsız, insan onuruna yaraşır ve evrensel tasarım ilkelerine dayanan ulaşım hakkını garanti ettiğini hatırlattı.

"Maliyetin veya bürokratik süreçlerin insan canının önüne geçmesini reddediyoruz" denilen açıklamada İzmir Güvenli ve Erişilebilir Ulaşım Girişimini oluşturan örgütlerin sürecin takipçisi olacakları ilan edildi.

İzmir Güvenli Erişilebilir Ulaşım Girişimi’ni oluşturan 17 örgüt şöyle:

1. Çağdaş Görmeyenler Derneği
2. Eğitim ve Bilim Gücü Dayanışma Sendikası (Eğitim Gücü Sen)
3. Eğitimde Görme Engelliler Derneği (EGED)
4. Engelli Hakları İzleme Platformu
5. Engelli Kadın Derneği
6. Engelsiz Erişim Derneği
7. Eşpedal Derneği
8. Görbir Derneği İzmir Şubesi
9. Herkes İçin Turizm Derneği
10. Hürriyetçi Eğitim Sen İzmir Gaziemir Şubesi
11. İzmir Erişilebilir Engelliler Derneği
12. İzmir Kent Konseyi Engelli Meclisi
13. KEDİ (Kabul, Eşitlik, Dahil Olma, İstihdam) Otizm Derneği
14. Sağlamcılığa Karşı Özneler Platformu
15. Türkiye Gençlik Birliği Derneği
16. Türkiye Spina Bifida Derneği
17. Uluslararası Genç Arayış Derneği

soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.