Kudüs kırsalında 30 Nisan Çarşamba günü başlayan yangınlar, İsrail'in farklı yerlerine hızla yayıldı. Kurak geçen bahar dönemi ve yükselen sıcaklıklar durumu ağırlaştırırken kimi yerleşim yerleri boşaltıldı, İsrail uluslararası camiadan yardım talebinde bulundu. Kudüs-Tel Aviv arasındaki ana otoyol konumundaki Route-1 yolunda Latrun bölgesinde etkili olan yangından dolayı insanlar araçlarını bırakarak kaçmak durumunda kaldı. İsrail basınındaki haberlere göre 3 yerleşim yeri tamamen boşaltılırken, en az 13 kişi yaralandı. Yangın sırasında ölen olmadığı belirtilse de oldukça geniş bir ormanlık alanda doğal hayatın çok ağır darbe aldığı belirtiliyor.

Tanıdık senaryo: Alınmayan önlemler

İsrail için önemli bir anma günü olan "Şehitleri Anma Günü"nde (Yom HaZikaron) başlayan yangınlara müdahale ettiklerini belirten Netanyahu hükümeti, itfaiye birliklerinin yanı sıra ordu birliklerinin de yangın söndürme faaliyetlerine katıldığını ettiğini açıkladı. Ancak gerçekler resmî açıklamaları çürütüyor. İsrail’de itfaiye hizmetlerinin bütçesinin azaltıldığı, deneyimli personel sayısının çok düşük seviyelerde olmasına rağmen önlem alınmadığı biliniyor.

Ayrıca İsrail Meteoroloji Müdürlüğü'nün şiddetli rüzgar, kuraklık ve aşırı sıcak yüzünden yaptığı kırsal bölge orman yangını uyarılara başta itfaiye teşkilatı olmak üzere, içişleri bakanlığı, polis teşkilatı ve ordu garnizon komutanlıklarının kulak asmadığı anlaşılıyor. Netanyahu hükümetinin aşırı sağcı bileşenlerinin de son dönemde hızla tehlikeli hale gelen iklim değişikliğine karşı eylem planlarını tamamen görmezden geldiği de kamuoyunun bilgisi dahilinde.

Önceki hükümet zamanında yangınla mücadele etmek üzere alınması planlanan helikopterlerin Milli Güvenlik Bakanı İtamar Ben-Gvir tarafından iptal edilerek kaynakların ordunun yapılandırılmasına ayrıldığı da ortaya çıkmış durumda.

Aşırı sağcılara bakılırsa olağan şüpheliler

Netanyahu hükümetinde önemli ağırlık taşıyan ultra-sağ dinci söylem yangınların kaynağını bulmakta geç kalmadı. Bu toplama göre yangını İsrailli Araplar çıkarmıştı. Sosyal medyada yangınlardan Hamas’ı suçlayanlar da eksik olmadı. Ancak elde edilen veriler bu açıklamaların hedef şaşırmak ve göz boyamak için ortaya atıldığını gösteriyor. Çok sayıda yangının tehlikeli olarak belirtilen bölgelerde, bahsedilen Hamas müdahalesinin mümkün olmadığı yerlerde çıkmış olmasının ötesinde itfaiye raporlarına göre bazı yangınların çıkmasında “piknikçilerin” dikkatsizliği sebep olarak gösteriliyor. Dolayısıyla bizzat Netanyahu tarafından yapılan yangın çıkartan bir sabotörün yakalandığı ve suçunu itiraf ettiği yönündeki haberlere de mesafeli yaklaşmak gerekiyor.

Yangınlar sebebiyle Netanyahu hükümeti çok ihtiyaç duyduğu milli anma törenlerini iptal etmek durumunda kaldı. Süregiden Gazze katliamı nedeniyle artık savaş pilotlarından bile tepki almaya başlayan Netanyahu, ülke içinde hâlâ Hamas ile kalıcı ateşkes yapılmamış olmasını protesto eden Gazze’de rehin olarak tutulanların yakınlarının artan eylem gücü karşısında sıkışmış durumda. Netanyahu bu sıkışıklığı aşırı-sağ eylemlerini kışkırtarak aşmaya çalışıyor.

Bir sebep de yanlış ağaç tercihleri mi?

Bazı yayın kuruluşları da İsrailli yerleşimciler tarafından Filistinlilerin elinden alınmış toprakların bilinçsizce hızlı bir şekilde ağaçlandırıldığını, bölgeye yabancı çam ve okaliptus ağaçlarının dikilerek olası yangınlara davetiye çıkarıldığını yazmakta. İlhak edilen toprakların geri alınmasını engellemek üzere yapılan bu alelacele uygulamaların yangınların yayılmasında belirli bir etkisi olmakla beraber genel sorunun yapısal olduğu anlaşılıyor.

Cihatçılardan insanlık beklenir mi?

Bir son başlık da belki de yangınların Türkiye’deki bazı gazetelerde ele alınışına dair olmalı. Milli Gazete, Akit ve Yeni Şafak gibi gazeteler manşetlerinde yangını insanlık dışı lanetlerle ve "beddualarla" duyurdu. Bu yayın organları herhalde ne yapılmaması gerektiğini gösteren, gazetecilik etiği açısından iyi örnekler. Eğer insanlıktan, katliama karşı çıkan İsrailli askerlerden, her şeye rağmen Filistinlilerden yana durabilen İsraillilerden ümidi kesmeyeceksek, uzak olsun bizden böyle saçmalıklar.