İsrail’de dört yıl sonra yapılan genel seçimde sandıklar kapandı. Henüz resmi sonuçlar duyurulmadı. 

Sandık çıkış anketlerine göre seçim, kesin bir kazananı olmayan bir sonuçla bitti.

Henüz kazanan yok

İsrail’de oy verme işlemi salı günü yerel saatle sabah 07.00'de başladı. Sandıklar akşam 22.00'de, yani Türkiye saatiyle 23.00'te kapandı. Katılım yüzde 74'ü aştı ve rekor kırdı. Sandıklar kapanır kapanmaz İsrail televizyonları çıkış anketlerini yayımlamaya başladı.

İsrail devlet televizyonu KAN’ın yayımladığı ankete göre, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un başını çektiği muhalefet bloğu 53 sandalye aldı. Başbakan Binyamin Netanyahu’nun başında olduğu aşırı sağcı iktidar bloğu ise 50 sandalyede kaldı. Yani muhalefet seçimi önde bitirdi. Ancak Meclis’te hükümet kurabilmek için en az 61 milletvekili gerekiyor. İki blok da bu sayının çok altında kaldı. Bu yüzden anketlere göre seçimin net bir kazananı yok.

Hangi parti kaç sandalye aldı?

Anketlere göre Netanyahu’nun Likud Partisi 25 milletvekiliyle birinci parti oldu. Eisenkot’un Yashar Partisi 21 sandalyeyle ikinci sırada yer aldı.

Muhalefet bloğunda başka partiler de var. Eski başbakanlar Naftali Bennett ile Yair Lapid’in Birlikte Listesi 14 sandalye aldı. Eski Savunma Bakanı Avigdor Liberman’ın İsrail Evimiz Partisi 8 sandalye kazandı. Yair Golan’ın liderliğindeki Demokratlar Partisi ise 10 milletvekiliyle Meclis’e girdi. Bu dört partinin toplamı 53 ediyor.

Netanyahu’nun bloğunda Likud’un yanında dini ve aşırı sağcı partiler var. Ultra-Ortodoks Yahudilerin partileri Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği altışar sandalye aldı. Aşırı sağcı bakan Itamar Ben-Gvir’in Yahudi Gücü Partisi 7 sandalye kazandı. Bezalel Smotrich’in Dini Siyonizm Partisi ise 6 milletvekili çıkardı. Likud’la birlikte bu bloğun toplamı 50 ediyor.

Seçimin en dikkat çeken sonuçlarından biri, İsrail vatandaşı Filistinlilerin yoğun katılımı oldu. Onları temsil eden iki liste Meclis’e toplam 17 milletvekili gönderiyor. Hadaş, Taal ve Balad partilerinin oluşturduğu Ortak Liste 10 sandalye aldı. Mansur Abbas’ın liderliğindeki Raam Partisi, yani Birleşik Liste, 7 sandalye kazandı.

Netanyahu'nun 'oylama uzatılsın' talebi reddedildi

Seçim gününün sonlarına doğru bir tartışma yaşandı. Likud ile Yahudi Gücü, oy verme süresinin 22.00'den sonraya uzatılması için başvurdu. İsrail Merkez Seçim Komitesi bu talebi reddetti.

Eisenkot’un Yashar Partisi bu talebe tepki gösterdi. Partiden yapılan açıklamada, talebin Netanyahu’nun sabahtan beri yaydığı yalanların devamı olduğu söylendi. 

İlk açıklamalar

Anketler çıkar çıkmaz muhalefet liderleri konuştu. Gadi Eisenkot, İsrail’in Channel 12 kanalında yaptığı açıklamada ilk sonuçların, Netanyahu’ya ve “7 Ekim hükümetine” duyulan güvenin tamamen kaybolduğunu gösterdiğini söyledi. Eisenkot, en kısa sürede bir Siyonist hükümet kurmak için hemen harekete geçeceğini de sözlerine ekledi.

Demokratlar Partisi lideri Yair Golan ise seçmenlerin Netanyahu hükümetini “görmezden geldiğini” söyledi.  Muhalefet lideri Yair Lapid ise Netanyahu’nun ağır bir yenilgi aldığını savundu. 

Şimdi ne olacak?

Kesin sonuçların, yapılacak itirazların ardından en geç 8 gün içinde açıklanması bekleniyor. Sonuçlar belli olunca İsrail Cumhurbaşkanı tüm siyasi gruplarla görüşecek. Ardından, hükümeti kurma şansının en yüksek olduğuna inandığı parti liderine koalisyon kurma görevi verecek. Bu süreç haftalar sürebiliyor.

İsrail’de bugüne kadar hiçbir parti, 120 sandalyeli Meclis’te tek başına 61 milletvekiline ulaşamadı. Bu yüzden hükümetler her zaman birkaç partinin koalisyonuyla kuruluyor. Bu kez de Meclis’e giren küçük partilerin yeni hükümetin kurulmasında belirleyici olması bekleniyor.

Netanyahu ya da Eisenkot, Meclis’te çoğunluğu sağlayacak bir ittifak kuramazsa koalisyon pazarlıkları uzayabilir. Hatta ülke yeniden seçime gidebilir.

Seçim nasıl bir ortamda yapıldı?

Seçim kampanyasının merkezinde güvenlik vardı. Netanyahu, kampanyasını askeri güç ve “bölgesel tehdit” iddiaları üzerine kurdu. Ancak 7 Ekim 2023'teki Aksa Tufanı operasyonunun önlenememesi, hükümete yönelik tartışmaların başında geliyor. Muhalefet, 7 Ekim'deki başarısızlığın hesabının sorulmasını ve olayı araştıracak bağımsız bir devlet soruşturma komisyonunun kurulmasını istiyor. 

Netanyahu karşıtlığı ise Filistin politikasında bir değişiklik anlamına gelmiyor. Muhalefetin yargı düzenlemeleri, hükümetin hesap vermemesi ve askerlik yükünün paylaşımı gibi konularda ciddi itirazları var. Ancak bu itirazlar, Filistinlilerin kendi devletini kurma hakkı ya da işgalin sona ermesi konusunda aynı ayrışmaya dönüşmüyor. Önde gelen adaylar, Gazze’deki soykırım ve Filistinlilerin geleceği için belirgin bir alternatif sunmadı. İki devletli çözüme giden açık bir yol haritası da kampanyalarda öne çıkmadı. İsrail’deki başlıca Yahudi siyasi blokları Filistin devletinin kurulmasını desteklemiyor. Bu nedenle Netanyahu yenilse bile işgal, yerleşimler ve Gazze’nin geleceği konusunda köklü bir değişiklik beklenmiyor.

soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz. 

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.