İsrail'de yüksek teknoloji sektörü büyümeye devam etmesine rağmen, istihdam, Ar-Ge ve üst düzey yönetim merkezleri giderek daha fazla yurtdışına kayıyor.

İsrail İnovasyon Otoritesi’nin son raporuna göre, Ocak 2019 ile Mart 2026 arasında İsrailli yüksek teknoloji şirketleri yurtdışındaki işgücünü düzenli biçimde artırdı. Mart 2026 itibarıyla İsrailli şirketlerde çalışanların yaklaşık yüzde 62’si İsrail’de bulunuyor. Bu oran 2019’da yüzde 69’du.

Ar-Ge ve yönetim kadroları yurtdışına kayıyor

Haaretz'in aktardığına göre, küresel şirketlerin satış, pazarlama, destek ve operasyon ekiplerini müşterilere yakın konumlandırması olağan görülse de rapor, gerilemenin yalnızca bu alanlarla sınırlı olmadığını ortaya koydu. Özel İsrailli teknoloji şirketlerinde Ar-Ge çalışanlarının İsrail’de bulunan payı Ocak 2019 ile Mart 2026 arasında 6,6 puan düştü. Finans çalışanlarında düşüş 5,7 puan, ürün ekiplerinde ise 1,7 puan oldu.

Rapora göre İsrail dışındaki Ar-Ge büyümesinin büyük bölümü Doğu Avrupa ve ABD’de gerçekleşti. Doğu Avrupa’daki artışta işgücü maliyetleri belirleyici olabilirken, ABD’deki artış yalnızca ucuz işgücüyle açıklanamıyor. Bu durum, şirketlerin faaliyet merkezlerinin de kademeli olarak yer değiştirdiğine işaret ediyor.

En dikkat çekici bulgu ise karar alma merkezlerindeki coğrafi değişim oldu. Ocak 2019’dan bu yana özel İsrailli teknoloji şirketlerinde üst düzey yöneticilerin İsrail’de istihdam edilme oranı 9,6 puan geriledi. Bu düşüş, birçok başka iş kategorisinden daha sert oldu.

Mart 2026 itibarıyla özel İsrailli teknoloji şirketlerindeki üst düzey yöneticilerin yüzde 23’ü ABD’de çalışıyor. İsrail’de kalanların oranı ise yaklaşık yüzde 65 seviyesinde.

Relokasyon talepleri artıyor

İsrail İnovasyon Otoritesi ile danışmanlık şirketi Zviran’ın yürüttüğü ankete göre teknoloji şirketlerinin yüzde 35’i, 2025’in ikinci yarısında çalışanlardan gelen yurtdışına taşınma taleplerinde artış bildirdi. Şirketlerin yüzde 19’u ise işveren tarafından fiilen yurtdışına taşınan çalışan sayısında artış olduğunu belirtti.

Raporda yer alan İsrail Merkezi İstatistik Bürosu verileri de yüksek teknoloji çalışanlarının uzun süreli yurtdışı çıkışlarında artışa işaret ediyor. Yaz aylarında aylık ortalama çıkış sayısı 2022’de 610 iken, 2023 yazında 867’ye, 2024’te ise 944’e yükseldi. Analizde yaz aylarına odaklanılmasının nedeni, uzun süreli taşınmaların çoğunlukla okul tatilleri ve yeni akademik yıl öncesi hazırlıklarla aynı döneme denk gelmesi.

Yüksek teknoloji ekonominin ana dayanaklarından biri

İsrail açısından sorun yalnızca teknoloji sektörüyle sınırlı değil. 2025’te yüksek teknolojide çalışan başına yıllık üretim yaklaşık 827 bin şekele, yani 295 bin dolara ulaştı. Finans ve sigorta sektöründe bu rakam yaklaşık 721 bin şekel oldu. Ticaret ve inşaatta ise çalışan başına üretim sırasıyla 366 bin ve 283 bin şekel seviyesinde kaldı.

Bu nedenle İsrail’de yaratılabilecek yüksek teknoloji faaliyetinin ülke dışına kayması, birçok başka sektördeki benzer daralmaya kıyasla çok daha ağır ekonomik sonuçlar doğuruyor.

İsrail İnovasyon Otoritesi’ne göre yüksek teknoloji sektörünün gayrisafi yurt içi hasılaya katkısı 2025’te yaklaşık 352 milyar şekele, yani 126 milyar dolara ulaştı. Bu, 2024’e kıyasla reel olarak yüzde 8,2 büyümeye karşılık geliyor. Sektör İsrail ekonomisinin yüzde 18,3’ünü oluştururken, ülkenin toplam ekonomik büyümesinin yaklaşık yarısını sağladı.

İhracattaki ağırlık ise daha da büyük. Yüksek teknoloji ihracatı 2025’te 85 milyar dolara ulaştı ve İsrail’in toplam ihracatının yaklaşık yüzde 58’ini oluşturdu. Sektör üretiminin yaklaşık yüzde 79’u ihraç edilirken, ekonominin geneli için bu oran yalnızca yüzde 26 civarında kaldı.

Doların zayıflaması baskıyı artırıyor

Sektörün ihracata yüksek bağımlılığı, İsrail yüksek teknolojisini ABD dolarındaki dalgalanmalara karşı daha kırılgan hale getiriyor. Dolar zayıfladığında yurtdışından elde edilen gelirler şekele çevrildiğinde azalırken, İsrail’deki maaşlar ve işletme giderleri yüksek kalmaya devam ediyor. Bu da İsrail’i alternatif yurtdışı merkezlere kıyasla daha pahalı hale getiriyor.

İsrail İnovasyon Otoritesi, doların ortalama kurunun 2024’te 3,70 şekelden 2025’te 3,45 şekele gerilemesinin, yalnızca örnekleme amacıyla yapılan hesaplamaya göre yaklaşık 21 milyar şekellik, yani 7,5 milyar dolarlık bir azalmaya denk geldiğini belirtiyor. Bu tutar İsrail GSYH’sinin yüzde 1,1’ine karşılık geliyor. Doların zayıflama eğiliminin sürmesi,  sektör açısından tabloyu daha da kaygı verici hale getiriyor.