İsrail'le Hizbullah arasındaki savaşı sona erdirmeyi amaçlayan ateşkes, ABD Başkanı Joe Biden'ın duyurmasının ardından bu sabah erken saatlerde resmen yürürlüğe girdi.

Biden, dün gece anlaşmayı duyururken "Lübnan-İsrail sınırındaki çatışmalar sona erecek... Bu, düşmanlıkların kalıcı olarak sona ermesi için tasarlandı. Her iki taraftaki siviller yakında güvenli bir şekilde yurtlarına dönebilecek ve evlerini, okullarını, çiftliklerini, işlerini ve hayatlarını yeniden inşa etmeye başlayabilecekler" dedi.

Beyaz Saray'da konuşan Biden, "Hizbullah ve diğer terör örgütlerinden geriye kalanların, İsrail'in güvenliğini bir daha tehdit etmesine izin verilmeyecek, vurguluyorum, izin verilmeyecek" ifadelerini kullandı. Biden, “Bugünkü duyuru kritik bir adım... ve bu nedenle Lübnan ve İsrail liderlerinin şiddeti sona erdirmek için aldıkları cesur kararı alkışlıyorum. Bize barışın mümkün olduğunu hatırlatıyor. Tekrar söyleyelim, barış mümkün” diye devam etti.

Biden, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'la da ortak bir açıklama yayınlayarak, her iki ülkenin de "bu düzenlemenin tam olarak uygulanmasını ve yürürlüğe girmesini sağlamak için İsrail ve Lübnan ile birlikte çalışacağını" vurguladı.

ABD ve Fransa ayrıca “bölgede istikrar ve refahı ilerletmek için Lübnan Silahlı Kuvvetlerinin kapasite inşası ve Lübnan genelinde ekonomik kalkınma için uluslararası çabalara öncülük etme ve destek olma” taahhüdünde bulundu.

İsrail saldırıları nedeniyle zorla yerinden edilen Lübnan'ın başkenti Beyrut'un Dahiye bölgesindeki Lübnanlılar, bu sabah yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının ardından evlerine dönmeye başladı.

Hizbullah'tan henüz açıklama yok

Ateşkes konusunda doğrudan görüşmelere katılmayan, Lübnan Parlamentosu Sözcüsü Nabih Berri'nin adına arabuluculuk yaptığı Hizbullah, ateşkese ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı.

Lübnan'ın geçici Başbakanı Necib Mikati ise, Biden'a Hizbullah ile İsrail arasındaki çatışmaları sona erdirme anlaşmasını memnuniyetle karşıladığını söylediğini aktardı.

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun ofisi de, başbakanın ABD başkanına hükümetinin ateşkesi onayladığını ve "İsrail'in bunu uygularken hareket özgürlüğünü koruyacağı anlayışını" takdir ettiğini belirttiğini ifade etti.

Ateşkes hakkında ne biliyoruz?

Basına yansıyan bilgilere göre, ateşkes anlaşması kapsamında İsrail, BM kararı 1701 uyarınca önümüzdeki 60 gün içinde güçlerini güney Lübnan'dan "kademeli olarak çekecek" ve Lübnan Ordusu ve devlet güvenlik güçleri bölgeye konuşlanacak.

Karar, Hizbullah savaşçılarının Lübnan-İsrail sınırından yaklaşık 29 kilometre uzaklıkta olan Litani nehrinin kuzeyine çekilmesini ve İsrail birliklerinin Güney Lübnan'dan çekilmesini talep ediyor.

Diğer yandan, anlaşmanın resmi dökümü henüz yayınlanmış değil.

Anlaşmaya göre, Hizbullah ülkenin güneyindeki güçlerini Litani Nehri'nin kuzeyine çekecek. İsrail de, Birleşmiş Milletler'in Mavi Hat olarak belirlediği sınırlardan birliklerini çekecek.

Biden'ın açıklamasının ardından İsrail saldırıları devam etti

Beklenen ateşkes öncesinde, İsrail'in Lübnan'a yönelik bombardımanı dün gece de devam etti. İsrail savaş uçakları Beyrut'un güney banliyölerini vurdu.

Biden'ın ateşkesin yakın olduğunu söylemesinden hemen sonra İsrail saldırılarının devam ettiği belirtildi.

İsrail ordusu, günün erken saatlerinde, bir dizi saldırının sadece 120 saniyede şehirdeki 20 hedefi vurduğunu söyledi.

Ulusal Haber Ajansı, Lübnan Halk Sağlığı Bakanlığı'na atıfta bulunarak, İsrail'in Beyrut'ta yerinden edilmiş kişilerin yaşadığı bir binaya düzenlediği saldırılarda yedi kişinin öldüğünü ve 37 kişinin yaralandığını bildirdi.

Lübnan'ın resmi haber ajansı, "İsrail'in Beyrut'taki Nveyri bölgesine düzenlediği saldırıda, yerinden edilmiş kişilerin yaşadığı dört katlı bir bina yıkıldı" dedi.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, dün yaptığı açıklamada İsrail saldırılarının, çoğunluğu ülkenin güneyinde olmak üzere en az 31 kişiyi öldürdüğünü söyledi.

Beyrut'ta İsrail saldırısı sonucu yıkılan bir oturma odasının görüntüsü. (El Cezire)

İsrail uyarsa da, Güney Lübnanlılar evlerine dönüyor

Lübnan'da ateşkes bu sabah saat 04.00'te resmen yürürlüğe girdi.

Lübnan'da ateşkesin şu ana kadar ihlal edilip edilmediğine dair henüz bir bilgi yok. Beyrut'un güney banliyölerinin bazı kısımlarında kutlama amaçlı silah sesleri duyuldu.

İsrail ordusu, ateşkes başladıktan kısa bir süre sonra, Güney Lübnan sakinleri için tahliye emri verilen mevzilerine ve köylere yaklaşmamaları konusunda uyardı.

İsrail ordusu sözcüsü Avichay Adraee, X'te yaptığı paylaşımda, “Ateşkes anlaşmasının yürürlüğe girmesiyle ve hükümlerine dayanarak, İsrail Savunma Kuvvetleri Güney Lübnan'daki mevzilerinde konuşlanmaya devam ediyor. İsrail Savunma Kuvvetleri'nin tahliye edilmesini emrettiği köylere veya bölgedeki İsrail güçlerine doğru gitmeniz yasak” dedi.

Buna karşın, Beyrut'tan Güney Lübnan'a giden yollar şimdiden kitlenmiş durumda.

Hizbullah ve Emel siyasi hareketi de, Litani nehrinin güneyindeki köylerine dönmek isteyen sakinler için yönergeler yayınladı. Lübnan ordusu ise, İsrail güçlerinin henüz çekilmemesinden dolayı sınır köylerindeki sakinlere henüz geri dönmemeleri konusunda uyardı.

Lübnan ordusu, bu sabah İsrail-Hizbullah ateşkesinin temelini oluşturan BM kararı 1701 uyarınca Güney Lübnan'a konuşlandığını söyledi. 

Yerel basının aktardığına göre, ateşkesin devam edip etmeyeceğine dair şüpheler yaygındı, çünkü gece boyunca süren bombalamanın kokusu hâlâ Beyrut'un güney banliyölerinde duyuluyordu. Ateşkese rağmen İsrailli insansız hava araçları bölgede uçmaya devam ediyordu.

Yine de, sakinler çoktan Güney Lübnan'a dönmeye başlamıştı. Evlerine dönenler, güneyin ikinci büyük şehri olan Sur'a girerken sevinç çığlıkları attı ve tezahürat etti.

Güney Lübnan'a giden otoyol, ailelerle dolu arabalarla ve araçların üstlerine bağlanmış şiltelerle doldu. Gruplar, Sayda yakınlarındaki yollarda dizilirken, arabalar geçerken el salladı ve tezahüratta bulundu.

Güney Lübnan'ın Sur kentindeki mahallelerine varır varmaz ateşkesi kutlayan kadınlar birbirlerine sarılıyor. (AP)

İran'ın tepkisi ne oldu?

İran, İsrail'in Lübnan'daki "saldırganlığının" sona ermesini memnuniyetle karşıladı. Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Baghay, yaptığı açıklamada, İran'ın "Lübnan hükümetine, ulusuna ve direnişine verdiği kesin desteği" vurguladı.

Netanyahu aşırı sağcıların itirazına rağmen onayladı

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, dün aşırı sağcı müttefiklerinin muhalefetine rağmen, tüm kabinesinin onaylamasının ardından anlaşmayı onaylamıştı.

İsrail güvenlik kabinesi 60 günlük ateşkes önerisini oylamak üzere toplandıktan sonra televizyonda açıklama yapan Netanyahu, anlaşmayı uygulamaya hazır olduğunu söyledi, ancak Hizbullah'ın bir ihlali durumunda İsrail'in "tam askeri hareket özgürlüğünü" koruyacağını da sözlerine ekledi.

Netanyahu, "Anlaşmayı uygulayacağız ve herhangi bir ihlale güçlü bir şekilde karşılık vereceğiz. Birlikte zafere kadar devam edeceğiz" dedi.

Ateşkesin ardından Güney Lübnan'a doğru yola çıkan araçlardan biri. (AA)

Batı liderleri ne dedi?

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, anlaşmayı memnuniyetle karşıladı ve bunun “Amerika Birleşik Devletleri ile yakın işbirliği içinde İsrail ve Lübnan yetkilileriyle aylarca süren çabaların doruk noktası” olduğunu söyledi.

Macron, çevrimiçi olarak yayınlanan bir bildiride anlaşmanın "Lübnan için yeni bir sayfanın açılması" gerektiğini söyledi, bir yandan da şu uyarıda bulundu: "Savaşın Gazze'yi etkilemeye devam ettiğini unutmamalıyız. Fransa, düşmanlıkların sona ermesi, rehinelerin kurtarılması ve büyük miktarda insani yardım ulaştırılması için çabalarını sürdürecek. Bu anlaşma, Gazze halkının ölçülemez acıları karşısında gelmesi çok uzun süren bir ateşkesin de yolunu açmalı."

Diğer Batı liderleri de Macron'a benzer mesajlar paylaştı. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, anlaşmanın Lübnan ve Kuzey İsrail'deki sivil nüfusa bir miktar rahatlama sağlayacağını söyledi ve Gazze'de ateşkese doğru ilerleme çağrısında bulundu. AB Başkanı Ursula von der Leyen de, anlaşmanın Lübnan'ın "iç güvenliğini ve istikrarını" artıracağını söyleyerek, anlaşmayı "çok cesaret verici haber" olarak selamladı.

Trump'ın tarafı nasıl karşıladı?

Ateşkesin imzalanması, Biden'ın yönetimi Donald Trump'a devretmesine iki aydan az bir süre kala gerçekleşti.

Beyaz Saray yönetiminden üst düzey bir yetkili, Trump'ın ulusal güvenlik ekibinin ateşkes planları hakkında bilgilendirildiğini doğruladı ve Trump'ın gelecek yönetiminin buna desteğini sürdürmesinin beklendiğini söyledi.

Yönetim yetkilisi, "Bunu destekliyor gibi görünüyorlar. Ve bunun İsrail için iyi olduğunu düşünüyorum, Başbakan Netanyahu'nun az önce söylediği gibi, Lübnan için iyi, hükümetlerinin söylediği gibi ve Amerika Birleşik Devletleri'nin ulusal güvenliği için iyi. Ve en önemlisi, bunu şimdi yapmak yerine daha sonra yapmak, her iki tarafta da sayısız hayat kurtaracağız" diye konuştu.

Haber

İsrail-Lübnan Savaşı’nı kim kazandı? Şimdi ne olacak?