İsrail ile Hamas arasında varılan ateşkes anlaşması Mısır’da imzalanarak yürürlüğe girdi.

Ateşkes anlaşması kapsamında İsrail'in tüm rehinelerin serbest bırakılması karşılığında 2 bine yakın Filistinli esiri serbest bırakacağı, bunlardan 250'sinin İsrail'in müebbet hapse mahkum ettiği isimler olduğu belirtiliyor. Ancak İsrail'in Filistin direnişinin dört önemli ismini serbest bırakmayı reddettiği öne sürüldü.

Üç gün süren müzakerelerde Hamas'ın serbest bırakılmasını istediği isimler arasında El Fetih lideri Mervan Bergusi, FHKC Genel Sekreteri Ahmed Saadet ile Hamas liderleri Hasan Selame ve Abbas el Seyid de yer aldı.

Özellikle Bergusi'nin serbest bırakılmasının müzakerelerde bir krize yola açtığı, Hamas'ın listedeki isimlerin serbest bırakılmasında ısrar ettiği basına yansıdı.

Henüz anlaşmanın detayları açıklanmadı. İsrail'in bu dört ismi reddettiği öne sürüldü.

Jerusalem Post’ta yer alan habere göre ismi açıklanmayan bir İsrailli yetkili, anlaşma kapsamında serbest bırakılacak Filistinli esirler arasında direnişin simge isimlerinden yer almadığını bildirdi.

Ancak Filistinli kaynaklar aksini söylüyor.

Reuters'ın görüşmelere yakın bir Filistinli kaynağa dayandırdığına göre, listede Bergusi ve Ahmed Saadet de yer alıyor.

İsrail gazetesi Haaretz'in bugün yayımladığı "Rehine anlaşması şimdi, Bergusi serbest kalsa bile" başlıklı editör yazısı da dikkat çekiyor.

İsrail kamuoyuna seslenen yazıda "Bir anlaşma, doğası gereği bir bedel ödemeyi gerektirir. Bergusi'nin serbest bırakılmasının veya Sinvar'ın naaşının iade edilmesinin bir anlaşmayı engellemek için yeterli bir sebep olduğunu iddia eden herkes, aslında savaşa geri dönmek ve rehineleri kaderlerine terk etmek istediğini söylüyor demektir" sözlerine yer verildi.

Mervan Bergusi ve Ahmet Saadet kimdir?

Birinci ve İkinci İntifada’nın lideri Mervan Bergusi 2002’den beri İsrail hapishanelerinde tutuluyor. El Fetih liderlerinden Bergusi, 7 Ekim 2023’ten sonra İsrail tarafından tecride alınmış ve işkenceye uğradığı ortaya çıkmıştı. İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in, Ağustos ayında Mervan Bergusi'nin hücresini basarak Bergusi'yi tehdit ettiği anlara dair görüntüler İsrail medyasında yer almıştı. Görüntülerde Bergusi'nin çok kilo kaybettiği ve sağlık durumunun iyi olmadığı görülüyordu.

Tutukluluğu sırasında Filistin Kurtuluş Örgütü’nden, partinin yozlaştığını gerekçe göstererek ayrıldığını duyuran Bergusi 2005’te El Fetih’in gençlik örgütü Şabiba’nın eski üyeleriyle “Gelecek” partisini kurmuştu. 2006’da Mahkumların Milli Uzlaşma Mektubu'na imza atarak tüm Filistinli siyasi grupların tek bir çatı altında birleşmesi fikrini desteklemişti.

İsrail’in serbest bırakmayı reddettiği Filistinli tutsaklardan Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC) Genel Sekreteri Ahmed Saadet “Filistin’in sol yumruğu” diye anılıyor. 

Saadet, 2001'de İsrail Turizm Bakanı Rehavam Zeevi'ye düzenlenen suikastı planlama suçlamasıyla, İsrail'in talebi üzerine, Filistin Yönetimi tarafından 2002'de hukuka aykırı bir biçimde Eriha hapishanesine kapatılmış, İsrail ordusu ise 14 Mart 2006'da hapishaneye saldırarak Saadet'i ve 5 tutsağı kaçırmıştı. 

İsrail aradan geçen yıllar içinde Saadet'in ailesiyle görüşmesini engelledi ve tecrit uyguladı. Bu yılın Mayıs ayında FHKC ve Esirler Medya Ofisi bir açıklama yaparak son nakil sırasında Saadet'in "acımasız saldırı ve kötü muamele"ya maruz kaldığını duyurdu. Açıklamada "Megiddo Hapishanesindeki tecrit hücrelerinde sağlık ve insani açıdan son derece ağır koşullarla karşı karşıya olan FHKC Genel Sekreteri Ahmed Saadat'ın hayatından tamamen işgal güçleri sorumludur" denildi.

İsrail'in serbest bırakmayı reddettiği Hasan Selame ve Abbas el Seyid de Hamas’ın İsrail hapishanelerindeki liderlerinden.

İsrail Yahya Sinvar'ın cenazesini teslim edecek mi?

Öte yandan Hamas Gazze’de İsrail’le çarpışırken öldürülen Hamas lideri Yahya Sinvar’ın cenazesini de müzakerelerde talep etti. İsrail'in Sinvar'ın cenazesini teslim edip etmeyeceği henüz belirsiz.

Yahya Sinvar Hamas’ın öncülüğünde Filistin direniş gruplarının 7 Ekim 2023’teki Aksa Tufanı operasyonunun mimarlarındandı. 

ABD merkezli Wall Street Journal’a göre Hamas, müzakereler sırasında Gazze'de barış planının uygulanması için İsrail tarafından öldürülen Yahya Sinvar'ın ve kardeşi Muhammed Sinvar'ın cenazelerinin teslim edilmesi gerektiğini söyledi.

Gazete Hamas’ın bu yönde daha önceki talebinin İsrail tarafından reddedildiğini hatırlattı.