İspanya’da halk, geçtiğimiz 23 Temmuz günü, genel seçimler için sandığa gitti. Sağ partilerin propagandasını, yıllar önce silah bırakmış ETA üzerine, sosyal demokratların da propagandalarını faşizmi durdurmak üzerine kurduğu bu seçimlerde net bir kazanan ise yok. 

En çok oy alan sağcı Partido Popular (Halk Partisi), aşırı sağcı VOX ile koalisyon kurmak istese dahi yeterli sayıya ulaşamıyor. Diğer yanda, seçimleri ikinci olarak tamamlayan sosyal demokrat PSOE (İspanya Sosyalist İşçi Partisi), yeni sosyal demokrasinin yeni oluşumu SUMAR ile bir koalisyon kurmak için diğer birçok Bask, Galiçya ve Katalan partilerinin desteğine muhtaç. Bask merkez sağ partisi PNV (Bask Milliyetçi Partisi), Tarihsel Bask Yurtsever Solunun partisi EH Bildu ve Katalan sosyal demokrat partisi ERC (Katalan Cumhuriyetçi Solu) gibi partiler destek vermeye hazır olsa da PSOE ve Sanchez, hükümet kurmak için, şu an Belçika’da bulunan ve İspanya’da hapis cezası olan Katalonya eski başkanı Puigdemont’un partisi Junts’un desteğini de almak durumunda.

Junts Başkanı Laura Borras ise yaptığı açıklamada af ve kendi kaderini tayin hakkı tanınmadığı takdirde PSOE’ye destek vermeyeceklerini belirtti. “Pedro Sanchez’i bedavaya başbakan yapmayız” diyen Borras, partisinin önceliğinin İspanya’nın yönetilebilirliği değil, Katalonya olduğunu söyledi.

PSOE Genel Sekreter Yardımcısı Maria Jesus Montero ise, Borras’a yanıt niteliğindeki açıklamasında PSOE’nin anayasayı savunan bir parti olduğunu, anayasal düzlemden çıkmayacaklarını belirterek, referandum ve af isteğini net bir dille reddetti.

Hükümet kurulamadığı takdirde seçimler, aralık ayında tekrarlanacak. 

Seçim sonuçlarında dikkat çeken noktalar

Son yıllarda oylarını oldukça artıran aşırı sağcı VOX, bu seçimlerde ciddi bir oy kaybı yaşadı. Gensoru önergesi vermek ve blok halinde yasa çıkışını engellemek için yeterli vekil sayısını kaybeden VOX, son yıllarda ilk defa gerilemiş oldu. 

Unidas PODEMOS’tan sonra ortaya çıkan ve belirli kişilerin koltuklarını garantiye almak için tasarlandığı iddia edilen SUMAR ise, içinden çıktığı ve siyaseten oldukça benzeştiği PODEMOS’un en kötü seçim sonuçlarının dahi gerisinde kaldı. 

Antifaşist Zafer söylemi ne kadar gerçek?

Sumar ve PSOE, seçim kampanyalarının tamamını, VOX faşizmini ve PP’yi durdurma söylemi üzerine kurmuşlardı. Şimdi ise faşizmi durdurduklarını ilan ediyorlar. Peki olası bir ikinci PSOE ve SUMAR hükümeti, emekçi halk için, ilericilik için gerçekten bir zafer mi?

PP ve VOX’un hükümet kuramaması ve özellikle İspanya kapitalizminin en karanlık yüzünü temsil eden VOX’un ciddi anlamda oy kaybetmesi tabii ki olumlu gelişmeler. PP ve VOX’un bütün ilerici değerlere ve emekçi halkın kazanımlarına saldırmasının bir ölçüde önüne geçildiği söylenebilir.

Ama bu, sosyal demokrat iktidarın geçtiğimiz yıllarda emekçi halkın kazanımlarına, aynı rakipleri gibi hız kesmeden saldırdığı gerçeğini de değiştirmiyor.

2021’de Cadiz kentinde metal işçilerinin 9 gün süren grevine, sert polis müdahalesiyle ve sokağa çıkardığı tanklarla yanıt veren hükümetin başbakanı Pedro Sanchez, Başbakan Yardımcısı ve Çalışma Bakanı Yolanda Diaz’ın iktidar ortaklığı 3 yıldır devam ediyordu. 

İktidar olmadan önce işgücü yasasındaki gerici ve emek düşmanı düzenlemeleri kaldıracaklarını, ifade özgürlüğünü kısıtlayan, polise olağanüstü yetkiler veren “Ley Mordaza”, yani “Ağız Tıkacı Yasası” olarak bilinen yasayı kaldıracaklarını vadeden sosyal demokratlar üç yılda, tam aksine bu düzenlemeleri kaldırmadıkları gibi var olandan daha geri bir iş gücü reformunu hayata geçirdiler ve Ley Mordaza da yerli yerinde duruyor.

Seçimlerde komünistler

İspanya Komünist Partisi’nin (PCE) seçimlere sosyal demokrat blok SUMAR ile katılmasıyla, seçimlerdeki tek komünist parti İspanya İşçileri Komünist Partisi (PCTE) oldu. Ülke genelinde 33 listeyle ve “İktidarın partileri varsa, senin de PCTE’n var” sloganıyla seçimlere katılan PCTE emekçileri sadece oy vermeye değil mücadeleye çağırdı.
 
Parlamento seçimlerinde 2019’a nazaran oylarını yüzde 37 artıran PCTE 17 bin 918 oy alırken, senato seçimlerinde ise 63 bin 513 oy aldı.

Haber

Rutte'nın istifası: Hollanda'da siyasi hesaplar