Sayfa yolu
İran istihbaratından kritik iddia: 'İsrail'in gizli nükleer programına dair belgeleri ele geçirdik'
soL'a güvenin, algoritmaya müdahale edin. Tek tıkla soL Haber'i Google'da tercih edilen kaynağınız olarak belirleyin.
Dış Haberler
Yayın Tarihi: 08.06.2025 , 14:16
İsrail, nükleer silah üretmeyi planladığı iddiasıyla İran'ı hedef almaya devam ederken, İran istihbaratı İsrail'in resmi olarak duyurmadığı nükleer silahlarının varlığını ortaya koyan belgelere ilişkin başarılı bir operasyon yaptığını duyurdu.
İran istihbaratının iddiasının doğrulanması durumunda, nükleer varlıklarını bugüne dek gizleyen İsrail'e ilişkin bu veriler dünya siyasetinde bir dönüm noktası olacak nitelikte.
'Stratejik ve hassas belgeler elde edildi'
İran'ın istihbarat aygıtının, planlar ve tesislere ilişkin kayıtlar da dahil olmak üzere gizli İsrail nükleer programıyla ilgili stratejik ve hassas belgelerden oluşan geniş çaplı belgeler elde ettiği belirtildi.
Konuya yakın kaynaklar, dün İran İslam Cumhuriyeti Yayıncılığı'na (IRIB) istihbaratın bu hamlesinin "İsrail'e indirilen en büyük darbelerden biri olduğunu" kaydetti.
Kaynaklar, belgeleri ele geçirmeye dönük operasyonun bir süre önce yapılmış olmasına rağmen, malzemelerin çokluğu ve bunların İran'a güvenli bir şekilde ulaştırılması ihtiyacı nedeniyle, belgelerin güvenli yerlere ulaşmalarını sağlamak için bir haber karartması yapmak zorunda kaldıklarını ifade etti.
Ayrıca, belgelerin miktarının çok büyük olduğu ve bunları incelemenin, görüntüleri ve videoları izlemenin zaman aldığı belirtildi.
Bu açıklama, İsrail yetkililerinin İran adına "güvenlik suçları" işledikleri şüphesiyle iki kişinin tutuklandığını duyurmasından iki haftadan fazla bir süre sonra geldi.
Geçtiğimiz ay iki İranlı İsrail'de gözaltına alınmıştı
İsrail Polisi ve iç istihbarat servisi Şin Bet tarafından 20 Mayıs'ta yapılan ortak bir açıklamaya göre, ikisi de 24 yaşında olan Roy Mizrahi ve Almog Atias, İran için istihbarat toplama görevleri yürüttükleri iddiasıyla Nisan ayı sonlarında gözaltına alınmıştı.
Yetkililer, ikilinin İsrail'in güneyindeki Kfar Ahim yerleşim yerinde İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz'ı takip etmekle suçlandığını iddia ediyor.
Kaynaklar, IRIB'e yaptıkları açıklamada, ikilinin tutuklanmasının belgelerin İsrail'den çoktan çıkarıldıktan sonra gerçekleştiğini aktardı. Tutuklanan iki kişinin, belgeleri ele geçirme operasyonuyla bağlantılı olup olmadığı henüz bilinmiyor.
İsrail'in gizlemeye çalıştığı nükleer programın geçmişi
Nükleer güçlerden biri olarak kabul edilen İsrail, nükleer programını 1952'de Fransa ve Amerika Birleşik Devletleri'nden aldığı teknolojik destekle başlatmıştı.
İsrail, nükleer varlığına ilişkin hiçbir zaman resmi beyanatta bulunmadı. Ancak İsrail'in yıllardır bir nükleer programa sahip olduğu ve nükleer silahlar geliştirdiği düşünülüyor.
Çeşitli askeri düşünce kuruluşlarının iddiasına göre, bilinen ilk nükleer silahlar İsrail tarafından 1967-1968 civarında geliştirildi. Bundan sonra, herhangi bir itiraz olmadan üretim hızla arttı.
1986'da Dimona nükleer tesisindeki bir teknisyen olan Mordeçay Vanunu, İsrail'in gizli nükleer programını ifşa etti ve 1988'de vatana ihanetten suçlu bulunarak 18 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Aralık 2013'te eski Knesset üyesi Avraham Burg da rejimin hem nükleer hem de kimyasal silahlara sahip olduğunu itiraf etmiş ve İsrail'in nükleer silahları gizleme politikasını "modası geçmiş ve çocukça" olarak nitelendirmişti.
İsrail, ayrıca 1968'de Sovyetler Birliği, ABD ve İngiltere başta olmak üzere birçok ülke tarafından imzalanan Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması'na (NPT) katılmayı reddetmişti. Birleşmiş Milletler'in nükleer ajansı da nükleer programını kamuoyuna açıklaması için İsrail'e bugüne kadar hiç baskı yapmadı.
İran ve ABD arasındaki nükleer müzakere süreci devam ederken
Bu arada, İran'la ABD arasındaki nükleer program görüşmeleri de devam ediyor.
İran ile ABD arasındaki nükleer müzakere süreci devam ederken Tahran'ın uranyum zenginleştirme konusu, iki ülke arasında temel anlaşmazlık noktası olmaya devam ediyor.
İran, nükleer programını atom bombası üretmesine engel olacak şekilde kısıtlama karşılığında yaptırımların kaldırılmasını istiyor.
Daha önceki açıklamalarında Tahran'ın düşük düzeyde uranyum zenginleştirmesini kabul edeceklerini söyleyen ABD'li yetkililer, son zamanlarda İran'ın her düzeyde uranyum zenginleştirme işlemini durdurmasını talep ettiklerini belirtiyor.
Taraflar, şu ana kadar Umman aracılığında beş tur görüşme gerçekleştirdi.
Tahran'ın nükleer programını hedef alan İsrail'in nükleer varlıkları
İsrail'in hedef aldığı Tahran, nükleer programının kesinlikle barışçıl ve radyofarmasötiklerin üretimi ve elektrik üretimi gibi sivil kullanımlar için olduğunu savunuyor. Ancak bazı İranlı üst düzey yetkililer, İran düzeninin "varoluşsal bir tehdit" ile karşı karşıya kalması durumunda bir bomba üretimine başvurabileceği konusunda sinyaller veriyor.
İran ordusu ve Devrim Muhafızları Ordusu da, gerekirse uzun süreli bir çatışma için güç ve hazır olma sinyali vermek amacıyla büyük ölçekli tatbikatlar düzenliyor ve çeşitli savunma ve saldırı silahlarını test ediyor.
Diğer yandan, İsrail'in henüz ilan edilmemiş nükleer silah kapasitesi olduğu biliniyordu. Ancak bunların varlığına dair bugüne kadar hiç resmi bir beyan ve belge ortaya konulmamıştı. İran'a dönük baskı sürecinde bu durum Batı tarafından da hiç gündem edilmiyordu.
soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.