İran devlet medyası, daha önce ABD ve İsrailli yetkililer tarafından ortaya atılan iddiaların ardından, İran Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney’in İsrail-ABD ortak saldırılarında ofisinde öldürüldüğünü doğruladı. Hamaney için 40 günlük yas ilan edildi.

Doğrulama, İran’a bağlı Tasnim ve Mehr haber ajanslarının kısa süre önce Hamaney’in “sahada kararlı ve sağlam biçimde komuta etmeyi sürdürdüğünü” bildirmesinin ardından geldi.

ABD Başkanı Donald Trump, saldırıların ardından Truth Social platformundan yaptığı açıklamada, 86 yaşındaki Hamaney’in Cumartesi sabahı başlayan ortak operasyonda öldürüldüğünü duyurmuştu. Trump, “İstihbarat ve son derece gelişmiş takip sistemlerimizden kaçamadı” ifadelerini kullanarak İsrail ile yakın işbirliği içinde hareket ettiklerini belirtti.

Trump, “Bu, İran halkının ülkelerini geri alması için en büyük fırsattır” iddiasında bulundu ve Devrim Muhafızları ile güvenlik güçlerine “İranlı vatanseverlerle barışçıl biçimde birleşme” ifadeleriyle çağrı yaptı.

Saldırılar 24 ili hedef aldı

İran medyasının Kızılay’a dayandırdığı bilgilere göre, Cumartesi günü İran genelinde 24 il hedef alındı; en az 201 kişi hayatını kaybetti. İsrail’in, güneydeki Minab kentinde bulunan Şahere Tayyibe kız ilkokuluna düzenlediği saldırıda en az 148 kişinin öldüğü, Tahran’ın doğusundaki bir okulda da iki kişinin yaşamını yitirdiği bildirildi.

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, “artan işaretler” bulunduğunu söyleyerek daha önce Hamaney’in öldürüldüğünü ima etmişti. Reuters’a konuşan üst düzey bir İsrailli yetkili de Hamaney’in cesedinin bulunduğunu iddia etmişti.

Netanyahu, son açıklamasında “üst düzey şahsiyetlerin ortadan kaldırıldığını” belirterek Devrim Muhafızları komutanları ile İran’ın nükleer programındaki üst düzey yetkililerin hedef alındığını ve operasyonların süreceğini söyledi.

Trump da “ağır ve nokta atışı bombardımanın hafta boyunca ya da gerektiği sürece kesintisiz devam edeceğini” ifade etti.

İran’dan misilleme

İran Devrim Muhafızları, IRNA ajansının yayımladığı açıklamada, ABD ve İsrail mevzilerine yönelik üçüncü ve dördüncü dalga misilleme saldırılarının sürdüğünü bildirdi.

İran’ın Cumartesi günkü karşı saldırıları, Kuveyt, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’de bulunan ABD üslerinin yer aldığı bölgelerde hava savunma sistemlerinin devreye girmesine yol açtı. Bölgesel savaş ihtimali daha görünür hale geldi.

'Bir konsey yönetebilir'

1989’dan bu yana İran’ın en yüksek lideri olan Hamaney, 1979 Devrimi’nin ardından ülkenin kurucu lideri Ayetullah Ruhullah Humeyni’nin yerine geçmişti. Yüksek lider makamı, hükümetin tüm kolları, ordu ve yargı üzerinde nihai yetkiye sahip.

Hamaney'in ölümünün ardından İran’ın ülkeyi yönetmek üzere bir konsey kurulabileceğini söyleniyor. İranlı yetkililerin uzun süredir böyle bir senaryoya hazırlık yaptığı biliniyordu.

BM’de tartışma

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Güvenlik Konseyi’nin acil toplantısında “diplomasi için bir fırsatın boşa harcandığını” söyleyerek derhal gerilim azaltılması çağrısında bulundu.

İran’ın BM Daimi Temsilcisi Amir Seyid Iravani, ABD ve İsrail’i “kışkırtılmamış ve önceden planlanmış saldırı” düzenlemekle suçladı ve bunun “savaş suçu ve insanlığa karşı suç” olduğunu söyledi.

ABD’nin BM Büyükelçisi Mike Waltz ise operasyonun “yasal” olduğunu iddia ederek “İran nükleer silaha sahip olamaz. Bu küresel güvenlik meselesidir” dedi.

Çin’in BM Büyükelçisi Fu Cong “ani tırmanıştan derin endişe” duyduklarını belirtirken, Rusya Büyükelçisi Vassily Nebenzia ABD ve İsrail’i kınayarak saldırıların derhal durdurulmasını talep etti.

İran'a dönük ABD-İsrail saldırısına ilişkin tüm gelişmeleri soL'un canlı haberinden takip edebilirsiniz.